Một nhóm nghiên cứu từ Dự án Ceti, nỗ lực quốc tế nhằm tìm hiểu cách cá voi giao tiếp, đã ở trên một chiếc thuyền gần đàn 11 con cá nhà táng ngoài khơi đảo Dominica thuộc vùng biển Caribbean vào ngày 8.7.2023 và đã quay được cảnh "đỡ đẻ" hiếm có của cá voi, theo AFP ngày 27.3.
Một con cá voi cái 19 tuổi tên là Rounder được bao quanh bởi các thành viên trong gia đình và những con cá cái khác khi nó chuẩn bị sinh đứa con thứ hai.
Bầy cá voi cái vây quanh, nâng đỡ cá voi con sau khi được sinh ra hồi năm 2023
ẢNH: DỰ ÁN CETI/AFP
Trong gần 5 giờ rưỡi, các nhà khoa học đã ghi lại hành vi của đàn cá voi, quan sát chúng từ trên thuyền, quay phim bằng máy bay không người lái và ghi lại âm thanh dưới nước. Dữ liệu mà họ thu thập được được công bố vào hôm 26.3 trên các chuyên san khoa học Scientific Reports và Science, đại diện cho một điều cực kỳ hiếm có trong lịch sử khoa học.
Cho đến nay, con người mới chỉ quan sát được 9 loài cá voi sinh con ngoài tự nhiên trong số 93 loài cá voi. Lần sinh năm 2023 đặc biệt hơn nữa khi những con cá voi không có quan hệ họ hàng với cá voi mẹ lại giúp đỡ.
Nhà nghiên cứu Shane Gero, thành viên nhóm Dự án Ceti, nói với chuyên san New Scientist: "Đây là bằng chứng đầu tiên về việc hỗ trợ sinh nở ở các loài không phải linh trưởng. Thật thú vị khi chứng kiến sự hỗ trợ giữa các thế hệ, từ bà ngoại đến con gái đang chuyển dạ, và từ những con cái khác không có quan hệ huyết thống".
Ca sinh kéo dài 34 phút, từ khi đuôi chúng nhô lên khỏi mặt nước cho đến khi cá voi con chào đời. Trong quá trình chuyển dạ, những con cái trưởng thành khác đã lặn xuống dưới vây lưng của Rounder, thường nằm ngửa với đầu hướng về phía khe sinh dục của nó.
Ngay sau khi sinh, hành vi của đàn cá voi "thay đổi nhanh chóng" khi mọi thành viên đều trở nên năng động, theo nghiên cứu. Tất cả các con trưởng thành đều "ép chặt cơ thể cá voi con mới sinh giữa hai thân mình, chạm vào nó bằng đầu", các nhà nghiên cứu viết. Cá voi hướng mũi về phía cá voi con mới sinh, "đẩy nó xung quanh, dưới nước và lên trên, ngang qua cơ thể chúng trên mặt nước".
Hành vi đáng chú ý này có từ hơn 36 triệu năm trước và được cho là do lịch sử độc đáo của các loài cá voi. Sau khi tổ tiên xa xưa của chúng rời bỏ môi trường nước và thích nghi với cuộc sống trên cạn, cá voi là loài động vật có vú duy nhất quay trở lại đại dương. Việc quay trở lại nước đòi hỏi một số thủ thuật tiến hóa để ngăn ngừa cá voi con mới sinh bị chết đuối.
Ví dụ, cá voi con được sinh ra với đuôi ra trước, chứ không phải đầu ra trước như các loài động vật có vú khác. Mặc dù cá nhà táng mới sinh sẽ nhanh chóng trở thành những vận động viên bơi lội tài ba chỉ trong vài giờ, chúng vẫn chìm ngay sau khi sinh.
Vì vậy, các nhà nghiên cứu cho rằng những con cá voi khác phải nâng cá voi con lên "để ngăn cá voi con mới sinh bị chìm, đồng thời giúp chúng thở những hơi thở đầu tiên".
Loài linh trưởng, bao gồm cả con người, là loài động vật có vú duy nhất khác được biết đến là giúp đỡ lẫn nhau trong quá trình sinh nở.
Phát hiện mới về ‘bảng chữ cái ngữ âm’ của cá nhà táng
Thay đổi cách giao tiếp
Các nhà khoa học cũng ghi lại được nhiều âm thanh mà cá voi tạo ra, bao gồm cả những thay đổi đáng kể trong "phong cách giọng nói" trong các sự kiện quan trọng, nghiên cứu cho biết. Hành vi này đã được ghi lại khi một nhóm cá voi hoa tiêu tiếp cận đàn cá voi nói trên sau khi Rounder sinh.
Những thay đổi trong giọng nói cho thấy nhóm đang phối hợp để hỗ trợ việc sinh nở hoặc bảo vệ cá voi con mới sinh, các nhà nghiên cứu cho biết. Cá nhà táng có một trong những thời gian mang thai dài nhất trong thế giới động vật, với thời gian mang thai kéo dài tới 16 tháng. Khi cá con chào đời, chúng đã dài tới 4 mét. Chúng sẽ phụ thuộc vào sữa mẹ ít nhất 2 năm.
Khi lớn lên, cá con trở thành trung tâm của đàn, với những con khác giúp trông nom con trong khi cá mẹ đi tìm thức ăn.
Sau khi cảnh sinh nở được quay phim vào năm 2023, đàn cá nhà táng không được nhìn thấy lại trong hơn một năm. Sau đó, cá nhà táng sơ sinh được phát hiện cùng với Accra và Aurora, những thành viên trẻ khác trong đàn, vào ngày 25.7.2025.
Việc sống sót qua năm đầu tiên là một dấu hiệu tốt cho thấy cá nhà táng sẽ trưởng thành, nhóm nghiên cứu Dự án Ceti cho biết.
Bình luận (0)