Thảo luận tại tổ về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều luật Bảo hiểm xã hội chiều 21.10, đại biểu Hồ Đức Thắng (đoàn An Giang), cho biết qua thống kê ông đọc được, số lượng tài xế Grab rất nhiều nhưng thu nhập của họ rất thấp, "đâu đó từ 7,5 triệu cho đến hơn 9 triệu".
Đại biểu Hồ Đức Thắng (đoàn An Giang)
ẢNH: QUOCHOI
"Hỏi họ có muốn có lương hưu không, ông nào cũng muốn. Nhưng hỏi họ có muốn đóng tiền không hầu hết lại không, vì thu nhập của họ rất thấp", ông Thắng nói và nêu vấn đề này nhiều nước trên thế giới vẫn còn tranh luận.
Do đó, nếu đưa ngay vào dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải có lộ trình triển khai. Ông đề nghị cân nhắc bắt nguồn từ các loại bảo hiểm mang tính tự nguyện như bảo hiểm tai nạn lao động... để đánh giá tình hình, xem mức độ đáp ứng.
Ở góc độ khác, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, đề xuất cần bổ sung tài xế công nghệ vào đối tượng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Lý do thỏa thuận hay hợp đồng hợp tác của nhóm lao động này không ghi chính xác là hợp đồng lao động, song về bản chất giữa tài xế và doanh nghiệp nền tảng là hoạt động lao động.
"Thực tiễn đối với nhóm tài xế xe công nghệ như Grab hay Xanh SM, doanh nghiệp vận hành nền tảng đều đưa ra quy định về thời gian lao động, tỷ lệ chiết khấu, thưởng, cũng như số lượng đơn hàng. Nếu người lao động vi phạm quy định dịch vụ, doanh nghiệp vận hành có quyền cắt hoặc hủy quyền nhận đơn trên hệ thống", bà Thúy nêu rõ.
Nữ đại biểu cho rằng, "đây rõ ràng là một quan hệ lao động chứ không phải quan hệ hợp tác bình thường". Bên cạnh đó, tỷ lệ chiết khấu hay các chính sách khuyến mãi giảm giá cho khách hàng đều do doanh nghiệp vận hành quyết định và người tài xế phải gánh chịu chi phí này.
Bà cũng đề xuất giao Chính phủ quy định cụ thể về phương thức hỗ trợ của Nhà nước cũng như trách nhiệm đóng góp của doanh nghiệp vận hành nền tảng và người lao động.
Người lao động có thể tham gia chạy xe cho nhiều ứng dụng công nghệ khác nhau; các ứng dụng này sẽ có trách nhiệm trích đóng bảo hiểm xã hội dựa trên tỷ lệ thu nhập đã thanh toán cho người lao động. Việc quản lý hoàn toàn có thể thực hiện được dựa trên hệ thống VNeID và mã số sổ bảo hiểm xã hội tích hợp.
Lo ngại gánh nặng cho chính tài xế
Đại biểu Nguyễn Hữu Toàn (đoàn Lai Châu) thì bày tỏ băn khoăn về việc khó quản lý với lao động trên nền tảng số. Nhóm đối tượng này không có quan hệ lao động, không có chủ sử dụng lao động; về thu nhập cũng biến động và linh hoạt theo thời gian.
Rào cản không có mức thu cố định, không có chủ sử dụng lao động khiến nảy sinh vướng mắc là nếu đưa những tài xế này vào đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, vô hình trung lại tạo gánh nặng cho chính tài xế công nghệ.
"Chính sách dù rất nhân văn với người lao động thuộc nhóm này, nhưng nếu quy định bắt buộc thì tài xế buộc phải đóng. Nếu tài xế không đóng lại vi phạm pháp luật", ông Toàn nêu bất cập.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn
ẢNH: QUOCHOI
Nêu ý kiến về điều này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho hay, việc mở rộng diện bao phủ bảo vệ lao động nền tảng số (như tài xế công nghệ, shipper - PV) đúng tinh thần của Nghị quyết 28.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý quy định đối tượng là "người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số" còn quá rộng. Các quy định này chưa trả lời được ai đóng, đóng trên thu nhập nào, nền tảng chịu trách nhiệm gì; cũng như chưa định danh được đối tượng. Do đó, nếu quy định bắt buộc đóng bảo hiểm xã hội thì khó thực thi, dễ phát sinh tranh chấp.
Đề nghị ban soạn thảo phải giải thích rõ nội dung này, theo Chủ tịch Quốc hội, phải quy định rõ đối tượng, thời điểm áp dụng, có thể nghiên cứu mốc năm 2028 để đủ thời gian hoàn thiện pháp luật lao động và kết nối dữ liệu bảo hiểm xã hội với nền tảng số.
Trường hợp "chưa rõ, chưa đồng thuận" thì giữ quy định hiện hành, vì dự thảo đã cho phép Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Bình luận (0)