"Với Dung Quất, tôi xin được thực hiện quyền biết ơn!"
* Nhà máy lọc dầu Dung Quất là công trình vắt ngang hai thế kỷ. Khi làm chủ nhiệm đề tài nghiên cứu Dung Quất, tóc ông đen mướt, nay đã bạc... chắc hẳn ông khá bồi hồi khi sẽ được tận mắt chứng kiến dòng dầu thành phẩm đầu tiên của Việt Nam ra đời?
- TS Trương Đình Hiển: Trong cuộc sống người ta nói đến nhiều quyền, như quyền được học hành, quyền được tự do… Trong giờ phút này tôi xin được thực hiện một quyền, đó là quyền được biết ơn. Là tác giả của công trình cảng biển nước sâu và khu công nghiệp Dung Quất, tôi xin thay mặt các cộng sự của mình được gửi lời cám ơn chân thành và sâu sắc đến Đảng và Nhà nước, đến hàng triệu người dân Quảng Ngãi, hàng vạn kỹ sư và công nhân, và hàng ngàn doanh nghiệp đã biến những thành quả nghiên cứu khoa học của chúng tôi thành hiện thực, huy hoàng như hôm nay.
* Nhiều người biết ông và cộng sự từng đoạt giải thưởng khoa học của Trung tâm Khoa học tự nhiên và Công nghệ quốc gia 1995 về đề tài Dung Quất, nhưng ít ai biết nhóm các nhà khoa học của ông từng phải vay 20 lượng vàng để thực hiện đề tài. Việc vay mượn đó nay đã trả xong? Còn nợ gì ai không, chí ít về tình cảm?
- TS Trương Đình Hiển: Bằng con đường thực hiện các hợp đồng nghiên cứu khoa học, sau đó không lâu chúng tôi đã trả hết nợ vay 20 cây vàng để nghiên cứu đề tài Dung Quất, còn có thêm tiềm lực để triển khai ý đồ chiến lược của mình ở miền Trung. Và kết quả đó đã dẫn đến sự hình thành vùng trọng điểm kinh tế miền Trung từ Chân Mây - Dung Quất - Nhơn Hội. Điều còn nợ đó là nợ đối với tiền nhân nuôi dạy dẫn dắt mình và nợ đối với tấm lòng ủng hộ và che chở của nhân dân trên con đường nghiên cứu.
|
|
* Ông và cộng sự từng có những chuyến khảo sát thực địa Dung Quất từ đầu thập niên 1990, kỷ niệm nào sâu sắc trong ông?
- TS Trương Đình Hiển: Tôi nhớ lắm, khi đi khảo sát ở vùng biển Bình Hải, đến trưa trời đã đứng bóng, bụng đói và cổ họng đã khô, lúc đó gặp một cụ già mắc võng nằm bên chòi tranh ở bãi phi lao, khi hỏi cụ ở đây có quán xá gì để ăn trưa, cụ trả lời không có. Cụ bưng ra một nồi khoai luộc mời chúng tôi cùng ăn và nói: “Bây giờ ta ăn khoai luộc, mai mốt khi Dung Quất thành công chúng ta sẽ sung sướng”. Ông già vỗ vai tôi và cười nói: “Nào, chúng ta chia nhau củ khoai để làm nên đại nghiệp”. Ông già đó là ai? Đó là một "dũng sĩ diệt Mỹ" trong trận Vạn Tường, khi dẹp xong giặc nước, ông về lại với mái nhà tranh, với nồi khoai luộc và một bầu trời tự do nhìn con cháu tiếp tục sự nghiệp của mình để có được ngày hôm nay.
Dấu ấn cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt
* Còn nhớ khi đến thắp nhang tại nghĩa trang liệt sĩ Vạn Tường, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt lúc đó đã chọn tên này khai sinh thành phố tương lai...
- TS Trương Đình Hiển: Lúc đi thị sát khu vực xây dựng thành phố tương lai, vừa xuống xe, ông đã bước đến Đài liệt sĩ thắp nén nhang và nói: “Hôm nay chúng ta xây dựng thành phố với cái tên là Vạn Tường, điều này làm cho người chết mãn nguyện và người sống vui lòng”. Giờ đây, lúc ánh hào quang Dung Quất bừng sáng thì ông đã đi xa. Lúc ra đi, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã di chúc không nên đặt tên đường, xây dựng đài, nhà lưu niệm cho mình, nhưng nhân dân Quảng Ngãi và miền Trung đã lấy tên ông đặt cho con đường ra Dung Quất và thực hiện "cái quyền được biết ơn" của mình đối với tiền nhân, đó là điều hết sức xúc động và hợp với đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
|
|
* Dù muộn, nay nhà máy lọc dầu Dung Quất đã ra đời. Theo ông, VN cần bao nhiêu nhà máy lọc dầu?
- TS Trương Đình Hiển: Sự chậm trễ trong tiến trình xây dựng nhà máy lọc dầu Dung Quất đã làm thiệt hại cho ngân sách hàng tỉ USD và làm chậm quá trình đầu tư phát triển của miền Trung một cách đáng kể. Song, dù muộn nhưng nhà máy lọc dầu nay đã hoàn thành và trở thành đòn điểm huyệt chiến lược để miền Trung cất cánh. Đảng và Nhà nước đã cho thấy Việt Nam cần 3 nhà máy lọc dầu, đó là thời điểm trước đây. Ngày nay trong tốc độ phát triển kinh tế kỹ thuật của đất nước, cần có ít nhất là 5 nhà máy lọc dầu mới đủ cho hiện tại và mai sau.
* Ý tưởng ban đầu của ông, Dung Quất - Chu Lai là một khu đại công nghiệp gắn liền. Thực tế hiện không như vậy, ông có nghĩ trong tương lai gần chúng sẽ được tái hợp? Chu Lai sẽ gánh vác gì cho Dung Quất và ngược lại, Dung Quất sẽ thúc đẩy Chu Lai phát triển như thế nào?
- TS Trương Đình Hiển: Công trình nghiên cứu cảng biển nước sâu và khu công nghiệp Dung Quất là bao gồm cả Chu Lai. Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã nói thế mạnh của Dung Quất và Chu Lai sẽ hỗ trợ cho nhau và trở thành một khu đại công nghiệp lớn của đất nước. Việc tách Chu Lai ra khỏi Dung Quất như hiện nay làm giảm khá nhiều sự cộng hưởng sức mạnh của nó như ban đầu. Trước sự phát triển của khu vực này, tôi nghĩ rằng Dung Quất và Chu Lai cần tiến đến nhất thể hóa và sẽ hình thành một khu kinh tế lớn nhất nước.
* Đêm 22.2.2009, ông sẽ có mặt trong chương trình truyền hình trực tiếp dòng dầu đầu tiên tại Dung Quất, ông muốn nói gì về Dung Quất - Chu Lai và dải dất miền Trung vốn đã trải qua quá nhiều gian nan vất vả?
- TS Trương Đình Hiển: Đêm 22.2.2009 có thể xem là thời khắc lịch sử phát triển miền Trung đã sang trang mới, con đường miền Trung tiến kịp hai đầu đất nước đã lộ diện, đó là con đường phát triển đại công nghiệp gắn với hệ thống cảng nước sâu. Từ Nghi Sơn, Vũng Áng, Hòn La, Chân Mây, Chu Lai - Dung Quất, Nhơn Hội, Nam Phú Yên, Văn Phong và cực Nam Trung Bộ đã hình thành một tổ hợp lớn bao gồm các khu đại công nghiệp sắt thép, năng lượng, đóng tàu và chế tạo máy, công nghiệp điện và kéo theo sự phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, tài chính ngân hàng và du lịch dịch vụ. Miền Trung thân yêu đang trên đường trở thành đòn gánh thép và là cái xương sống của sự nghiệp công nghiệp hiện đại hóa đất nước...
|
|
Đặng Ngọc Khoa
(thực hiện)
>> Đón xăng dầu "made in Vietnam"
>> Xuân về nhớ người khai sinh Dung Quất
>> Vận hành Nhà máy lọc dầu Dung Quất
Bình luận (0)