Tăng cường giám sát ca bệnh do virus Nipah tại cửa khẩu

Bộ Y tế vừa công văn khẩn gửi các tỉnh, thành đề nghị tăng cường giám sát phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah; tăng cường công tác giám sát, phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, các cơ sở y tế và tại cộng đồng để quản lý, thu dung, điều trị kịp thời.

ẢNH: SỞ Y TẾ HÀ NỘI

Đồng thời, khoanh vùng xử lý triệt để ngay từ trường hợp đầu tiên, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng, đặc biệt trong dịp tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026.

Bộ Y tế cũng yêu cầu phối hợp với các viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur lấy mẫu xét nghiệm chẩn đoán khi ghi nhận các trường hợp nghi ngờ.

Thực hiện nghiêm công tác phòng chống nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Lưu ý, thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc với các trường hợp nghi ngờ, mắc bệnh.

Cạnh đó, Bộ Y tế đề nghị các tỉnh, thành tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về các biện pháp phòng, chống và công tác phòng, chống nhiễm khuẩn. Xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah tại các cửa khẩu theo các tình huống; sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, thiết bị, phương tiện để đáp ứng kịp thời trong trường hợp có dịch xảy ra.

Các tỉnh, thành cũng được yêu cầu triển khai các hoạt động tuyên truyền phòng, chống bệnh tới cộng đồng để người dân không hoang mang, lo lắng, hiểu và chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh, đặc biệt là người đi từ quốc gia, khu vực đang có dịch về.

Tăng cường năng lực xét nghiệm virus Nipah

Với các viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur, Bộ Y tế chỉ đạo theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới và kịp thời tham mưu cho Bộ Y tế các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả; hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ địa phương về giám sát, xét nghiệm và các biện pháp phòng, chống.

Bộ Y tế yêu cầu tăng cường năng lực xét nghiệm, chẩn đoán bệnh do virus Nipah và tiếp nhận mẫu bệnh phẩm từ các địa phương để xét nghiệm, chẩn đoán; rà soát, củng cố đội phản ứng nhanh tại đơn vị, sẵn sàng đáp ứng khi ghi nhận trường hợp nghi ngờ, mắc tại các địa phương (nếu có).

Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế cần sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân mắc, nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah; bảo đảm công tác phòng chống nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm tại bệnh viện; hỗ trợ địa phương về các biện pháp điều trị, phòng, chống nhiễm khuẩn trong cơ sở y tế.

Đồng thời, phối hợp các viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur để điều tra, giám sát, lấy mẫu xét nghiệm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah. Chuẩn bị sẵn sàng các đội cấp cứu lưu động hỗ trợ địa phương khi cần thiết.

Theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27.12.2025 - 27.1.2026, Ấn Độ đã ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah (trong đó có 2 trường hợp có xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở Tây Bengal. 

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A1, virus này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả) hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân); thời gian ủ bệnh trong khoảng từ 4 - 14 ngày.

Người nhiễm virus có thể có các triệu chứng: sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính. Tỷ lệ tử vong ước từ 40 - 75%. Hiện bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.