Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị kiểm điểm 12 cá nhân liên quan việc thu hồi đất

Ngày 29.8, theo nguồn tin của PV Thanh Niên, Thanh tra tỉnh Cà Mau đã ban hành Kết luận thanh tra số 70/KL-TT, chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế, thiếu sót trong việc thu hồi, giao đất của UBND xã Khánh Hòa, huyện U Minh (nay là UBND xã U Minh) và việc giữ lại 88,18 ha đất.

Từ đề xuất 220 ha đến thu hồi hơn 536 ha

Theo kết luận thanh tra, ngày 11.7.2012, Chủ tịch UBND huyện U Minh có tờ trình xin giao khoảng 220 ha đất do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ quản lý cho UBND xã Khánh Hòa để xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 116 hộ đang hợp đồng sản xuất nông nghiệp với công ty.

ẢNH: G.B

Ngày 13.8.2012, Sở TN-MT (cũ) có tờ trình UBND tỉnh xem xét, cho chủ trương thu hồi 520 ha đất do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ đang quản lý, giao lại cho xã Khánh Hòa để lập phương án giao đất, trình cấp thẩm quyền phê duyệt để làm cơ sở giao đất cho các hộ dân.

Đến ngày 30.10.2012, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đồng ý chủ trương thu hồi 520 ha. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra, đo đạc, hồ sơ thể hiện khu đất có 137 chủ sử dụng, tổng diện tích hơn 536 ha, gồm 136 hộ gia đình, cá nhân và một tổ chức là Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ.

Phương án giao đất được UBND xã Khánh Hòa lập, Chủ tịch UBND huyện U Minh phê duyệt tại Quyết định số 1328/QĐ-UBND ngày 29.7.2013.

Thanh tra xác định phương án có 88,18 ha đất quốc doanh do công ty trực tiếp quản lý, trồng rừng nhưng không có danh sách hộ gia đình, cá nhân được xét giao. Việc đưa một tổ chức vào phương án giao đất cho hộ gia đình, cá nhân được đánh giá chưa phù hợp về đối tượng và thực trạng sử dụng đất.

Sở TN-MT (nay là Sở NN-MT) cũng không phát hiện toàn bộ Tiểu khu 032 nằm trong phần đất 3.611 ha đã được UBND tỉnh giao và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0.440472 cho Lâm ngư trường công ích 30.4 từ tháng 1.2000 (tiền thân của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ).

Trên cơ sở phương án được duyệt, ý kiến của Sở NN-PTNT (cũ) và kết quả thẩm định của Sở TN-MT, ngày 26.12.2013, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 295/QĐ-UBND, thu hồi đất của công ty và giao toàn bộ 536,31 ha cho UBND xã Khánh Hòa.

Thanh tra kết luận quá trình tham mưu, thu hồi và giao đất chưa đúng Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, Nghị định số 200/2004/NĐ-CP và Thông tư số 04/2005 của Bộ TN-MT (cũ).

Trước đó, Thông báo số 204/TB-VP ngày 6.3.2013 truyền đạt ý kiến của Bí thư Tỉnh ủy Dương Thanh Bình và Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Thành Tươi, yêu cầu giữ ổn định khoảng 5.000 ha đất quốc doanh do công ty trực tiếp quản lý. Đất rừng đã giao khoán cho người dân chỉ được lập thủ tục giao nếu phù hợp quy hoạch.

Tuy nhiên, Sở TN-MT, Sở NN-PTNT, UBND huyện U Minh và UBND xã Khánh Hòa (cũ) không thực hiện đúng nội dung chỉ đạo này. Toàn bộ Tiểu khu 032 cũng không nằm trong khu vực thực hiện đề án bố trí lại sản xuất, sắp xếp dân cư khu vực rừng tràm.

Năm 2014, công ty đề nghị giữ lại 88,18 ha đất quốc doanh và được UBND tỉnh đồng ý về chủ trương. Kết quả đo đạc thực tế xác định 4 khu đất rộng 97,95 ha. Đến nay, thủ tục đất đai vẫn chưa hoàn thành nên Quyết định số 295/QĐ-UBND còn giá trị đối với toàn bộ hơn 536 ha. Về pháp lý, đất do UBND xã U Minh quản lý nhưng trên thực địa, một phần do công ty sử dụng, phần còn lại bị các hộ dân chiếm. Dữ liệu địa chính còn thể hiện công ty là chủ sử dụng 12 thửa đất, tổng diện tích 114,42 ha.

112 hộ vướng thủ tục, 12 cá nhân bị kiến nghị kiểm điểm

Trong 136 hộ gia đình, cá nhân thuộc phương án được duyệt, mới có 24 hộ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, còn 112 hộ chưa thực hiện các thủ tục để được xét giao đất, cấp giấy chứng nhận.

Thanh tra xác định UBND xã Khánh Hòa trước đây chậm xét giao đất cho người dân. Năm 2017, HĐND tỉnh cũng xác định mục đích sử dụng đất trong phương án không phù hợp quy hoạch bảo vệ, phát triển rừng; phương án giao đất không đồng bộ với phương án giao rừng nên phải tạm dừng đến nay.

Tình trạng chiếm đất cũng kéo dài. Năm 2012, có 8 hộ chiếm đất tại Tiểu khu 032. Chủ tịch UBND xã Khánh Hòa ban hành 6 quyết định xử phạt bằng hình thức cảnh cáo, còn 2 trường hợp chưa bị xử phạt. Các hộ không chấp hành nhưng địa phương không cưỡng chế, buộc di dời.

Thanh tra nhận định việc không xử lý dứt điểm đã tạo tiền lệ xấu, để các hộ khác tiếp tục chiếm đất vào năm 2025, gây phức tạp tình hình an ninh, trật tự.

Hiện khu đất 34,10 ha đang được công ty trồng tràm ổn định. Khu 22,72 ha có 11 hộ vào chiếm sau khi công ty kết thúc khai thác rừng năm 2025. Khu 9,77 ha do hộ ông Huỳnh Thanh Chóng sử dụng. Khu còn lại rộng 31,36 ha bị 15 hộ chiếm, cất nhà tạm, sản xuất lúa, tôm từ sau kỳ khai thác rừng năm 2012 - 2013.

Từ những tồn tại trong việc tham mưu, thu hồi, giao đất và quản lý đất lâm nghiệp, Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị kiểm điểm 12 cá nhân. Cụ thể là các ông: Đặng Hữu Lạc, Nguyễn Thành Vinh, Phan Văn Minh, nguyên Phó giám đốc Sở TN-MT; Trần Văn Thức, nguyên Phó giám đốc Sở NN-PTNT; Ngô Thanh Điền, nguyên Phó chủ tịch UBND huyện U Minh; Nguyễn Trọng Tài, nguyên Trưởng phòng TN-MT; Phạm Văn Sống, nguyên Trưởng phòng NN-PTNT; Huỳnh Thanh Ghi, nguyên Phó trưởng phòng TN-MT…

Đối với UBND xã U Minh, Thanh tra tỉnh yêu cầu vận động các hộ chiếm đất tự nguyện di dời; nếu không chấp hành thì xử phạt, cưỡng chế theo quy định, đồng thời tháo gỡ vướng mắc trong việc xét giao đất cho người dân.