Nhiều người ủng hộ ly khai xuống đường sau khi Catalonia tuyên bố độc lậpReuters

Reuters vừa dự đoán nhiều kịch bản có thể xảy ra trong vài ngày tới sau khi chính phủ Tây Ban Nha sa thải chính quyền và giải tán nghị viện xứ Catalonia hôm 27.10.

Quản lý trực tiếp
Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy sa thải chính quyền Catalonia, gồm có Thủ hiến Carles Puigdemont, và nắm lấy quyền kiểm soát Catalonia, một trong những vùng giàu nhất của nước này. Các bộ trưởng trung ương sẽ trực tiếp điều hành chính quyền Catalonia cho đến khi cuộc bầu cử khu vực diễn ra vào ngày 21.12.
Khủng hoảng Catalonia dẫn đến đâu? - ảnh 1
Kết quả bầu cử
Hiện không rõ liệu cuộc bầu cử sớm như trên có giải quyết được cuộc khủng hoảng hiện nay ở Tây Ban Nha hay không. Đây là cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất ở nước này trong 40 năm qua. Một cuộc thăm dò do báo El Periodico công bố hôm 22.10 cho thấy một cuộc bầu cử sớm có thể cho kết quả tương tự như cuộc bầu cử năm 2015, khi một liên minh của các đảng ủng hộ ly khai lập chính phủ thiểu số. Trong khi đó, những cuộc thăm dò khác cho thấy Catalonia bị chia rẽ giữa các phe ủng hộ và chống độc lập.
Bất tuân dân sự
Những nhóm chủ trương ly khai chính ở Catalonia vừa kêu gọi tiến hành chiến dịch bất tuân dân sự. Họ còn chỉ dẫn các công chức không tuân theo lệnh từ Madrid và kháng cự một cách hòa bình. Hiện không rõ lời kêu gọi như thế này có được nhiều người ở Catalonia làm theo hay không.
Dùng vũ lực
Chính phủ Tây Ban Nha trước đó tuyên bố không định bắt người chống đối, nhưng hiện không rõ họ sẽ ứng phó như thế nào nếu quan chức thuộc chính quyền Catalonia không chịu từ chức. Ngày càng có nhiều nhà phân tích lo ngại rằng viễn cảnh này có thể dẫn tới cuộc đụng độ nếu cảnh sát quốc gia Tây Ban Nha tìm cách cách can thiệp. Trước đó, nhằm ngăn chặn cuộc trưng dầu dân ý ngày 1.10, cảnh sát chống bạo loạn Tây Ban Nha tịch thu các thùng phiếu và đưa đi giữa sự phản ứng quyết liệt của người dân. Lực lượng cảnh sát quốc gia và Vệ binh dân sự thì bất ngờ ập vào nhiều điểm bỏ phiếu ngay sau khi những nơi này mở cửa vào lúc 9 giờ sáng (giờ địa phương).
Lực lượng cảnh sát chia rẽ
Một trong những vấn đề lớn đối với việc thực thi quyền kiểm soát trực tiếp của Madrid sẽ liên quan đến lực lượng cảnh sát khu vực, Mossos d'Esquadra. Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy vừa tuyên bố sa thải chỉ huy Mossos d'Esquadra Josep Lluis Trapero, đang bị điều tra với cáo buộc xúi giục nổi loạn. Tuy nhiên, một nhóm ủng hộ độc lập trong Mossos d'Esquadra cho hay họ sẽ không làm theo lệnh từ chính quyền trung ương và sẽ không dùng vũ lực để buộc những người đứng đầu ngành và các nghị sĩ ở Catalonia từ nhiệm.
Nhiều quan chức Tây Ban Nha nhận định với Reuters rằng lực lượng cảnh sát Catalonia với 17.000 người đang bị chia rẽ giữa bên muốn độc lập và bên phản đối điều này. Mossos d'Esquadra sẽ phải hành động theo lệnh trực tiếp từ chỉ huy mới. Nếu cần thiết, nhiều sĩ quan Mossos d'Esquadra có thể sẽ bị thay thế bởi cảnh sát quốc gia.
Nhiều người sẽ ngưng nộp thuế
Bộ Kinh tế Tây Ban Nha vừa gia tăng việc kiểm soát tài chính đối với Catalonia nhằm ngăn chặn việc dùng công quỹ tài trợ cho nỗ lực ly khai, và bộ này đã bắt đầu trực tiếp chi trả cho những dịch vụ thiết yếu. Trong khi đó, nhiều công ty cho hay họ lo sợ lãnh đạo ngành tài chính mới của Catalonia có thể bắt đầu thu nhiều loại thuế. Ngoài ra cũng có khả năng những người ủng hộ độc lập ở Catalonia sẽ ngưng nộp thuế cho chính phủ Tây Ban Nha.

Văn Khoa

Bình luận