Những ngày cuối tháng 5.2026, các nhà vườn sầu riêng tại thành phố Đồng Nai bắt đầu vào vụ thu hoạch rộ. Khắp các vườn cây, thương lái và các nhóm thợ "gõ" sầu riêng đang hoạt động hết công suất. Sau vài tiếng "bộp bộp" thẩm định, từng quả sầu riêng được thợ chính cắt, thả xuống cho người phía dưới đón lấy.
Theo ghi nhận của phóng viên Thanh Niên tại một nhà vườn sầu riêng ở xã Nha Bích, công việc này có thể mang lại thu nhập lên đến 2 triệu đồng/ngày cho thợ "gõ" sầu riêng. Dù vậy, đi kèm với thu nhập cao thì họ cũng phải đối mặt với nguy cơ đền trái cho chủ vườn nếu cắt phạm quá nhiều trái non, ảnh hưởng đến uy tín của cả các thương lái. Chính vì vậy, những thợ gõ giỏi vẫn luôn được săn đón ráo riết mỗi khi đến mùa sầu riêng.
Những vườn sầu riêng xanh mướt tại thành phố Đồng Nai đang vào vụ thu hoạch rộ. Chỉ 10 năm trở lại đây, phong trào chuyển đổi cây trồng từ điều, tiêu qua trồng sầu riêng đang diễn ra mạnh mẽ, bởi mức thu nhập của cây sầu riêng có thể mang lại là rất lớn, trên cùng một diện tích sản xuất
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Nhiều vườn sầu riêng ở Đồng Nai hiện chỉ khoảng trên dưới 10 năm tuổi. Trong vườn, mỗi cây sầu riêng sẽ có 2 thợ, trong đó 1 thợ gõ chính trèo lên cây, dùng dao cắt những trái sầu riêng đủ già và 1 thợ phụ ở dưới hứng, đón trái được cắt từ trên cây thả xuống
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Anh Võ Quốc Thành (38 tuổi, ở Đắk Lắk) đã có 5 năm làm nghề gõ sầu riêng và đang là nhóm trưởng dẫn dắt một đội gần 20 người chuyên đi thu hoạch sầu riêng. Việc kiểm tra thợ gõ giỏi, kinh nghiệm nhiều hay không, những người nhóm trưởng chỉ cần quan sát thời gian ngắn là có thể đánh giá
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Đa số những đội thợ gõ sầu riêng hoạt động theo hình thức "lắp ráp", tập hợp các tay dao có kinh nghiệm, rong ruổi khắp các dải đất từ miền Tây lên miền Đông Nam bộ, Tây nguyên theo từng mùa vụ, chứ không bị bó buộc ở một địa phương nhất định, và các thợ chính cũng có thể được thay thế thường xuyên
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Anh Huỳnh Văn Khanh (36 tuổi, quê Vĩnh Long, có 8 năm kinh nghiệm, vừa làm thợ phụ chụp, đón vừa làm thợ "gõ" chính) cho biết, tùy sự nhạy bén của từng người, có người chỉ mất 1 – 2 tháng là có thể cắt được, nhưng cũng có người làm 3 năm vẫn không lên thợ chính được. Việc chỉ dạy cho người mới thường dựa trên sự chủ động muốn học của họ, hoặc họ tự đúc kết kinh nghiệm sau vài mùa vụ đi phụ chụp, đón trái
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Anh Võ Quốc Thành cho biết để phân biệt sầu riêng già, non vào việc đánh giá bằng âm thanh khi dùng dao gõ vào trái thì hình dáng cuống và màu sắc vỏ trái cũng rất quan trọng. Trái đủ tuổi khi gõ sẽ phát ra tiếng "bộp, bộp", ngược lại trái non, cứng sẽ có tiếng đanh hơn
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Việc học nghề gõ sầu riêng chủ yếu truyền đạt qua kinh nghiệm thực tế chứ không có công thức cố định. Thợ gõ, cắt sầu riêng giỏi, nếu tập trung làm tốt, lượng trái nhiều, thời tiết ủng hộ có thể mang về thu nhập lên đến 50 - 60 triệu đồng/tháng. Trong khi thợ phụ thì thu nhập chỉ khoảng 15 triệu đồng/tháng. Thợ mới vào nghề gõ thường xuyên gặp lỗi và có khi phải tự đền tiền cho những trái cắt bị non, không đảm bảo chất lượng
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Công việc ngoài vườn của thợ gõ sầu riêng thường bắt đầu từ khoảng 7 giờ đến khoảng 16 giờ. Hạn chế không cắt khi trời đã sập tối hoặc thiếu ánh sáng để tránh sai sót, cắt nhầm quả non. Sầu riêng ở mỗi vùng cũng có sự khác nhau rõ rệt về mẫu mã, hình dáng gai, chất lượng cơm nước và chu kỳ ngày cắt (dao động từ 120, 130 cho đến 150 ngày kể từ khi đậu trái đến khi thu hoạch)
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Anh Bùi Huy Hạnh (39 tuổi, ở Lâm Đồng) cho rằng, để trở thành thợ gõ chính, người thợ phải bắt đầu từ việc đi phụ, làm thợ "chụp" để làm quen với quả. Việc thu nhập cao, hay thấp còn tùy thuộc vào kinh nghiệm của thợ
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Mỗi cặp thợ cần sự phối hợp ăn ý, người trên cây cắt, thả cho người dưới đất tập trung cao độ hứng trọn quả sầu riêng để không bị dập gai. Những cây cao, thợ phụ chỉ cần dùng 2 tay có đeo bao tay bằng vải để chụp trái. Nhưng đối với cây cao, thợ phụ phải dùng bao bố để đỡ, tránh để gai đâm vào tay, cũng như đảm bảo chất lượng mẫu mã, không rơi trực tiếp xuống đất
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Sầu riêng sau khi cắt sẽ được chất thành từng đống ở ngay gần gốc cây, sau đó sẽ có các thợ khác đến chở về tập kết thành đống lớn, trước khi tiếp tục được phân loại, cân trọng lượng và đưa lên xe chở về kho
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Sầu riêng sau khi cắt tại nhà vườn sẽ được tập kết thành từng đống, sau đó tiếp tục được phân loại tại chỗ trước khi bốc xe về kho. Anh Võ Quốc Thành cho rằng, thường tỷ lệ hao hụt, sai sót cho phép đối với nhóm thợ thu hoạch sầu riêng chỉ khoảng 2% (tương đương tối đa 20 kg hàng non, yếu trên mỗi tấn sầu riêng thu hoạch)
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Theo thống kê, thành phố Đồng Nai hiện có hơn 23.000 ha sầu riêng. Tập trung tại các xã, phường như: Thanh Sơn, Quế Sơn, Cẩm Mỹ, Hàng Gòn, Nam Cát Tiên, Bù Đăng, Phú Riềng, Phú Trung... Diện tích này cũng đứng đầu, và chiếm đến hơn 30% tổng diện tích 5 loại cây ăn mà địa phương này xác định là chủ lực gồm: chuối, bưởi, xoài, mít và sầu riêng
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Bình luận (0)