Giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải: Thành viên HĐTP nói về 3 vấn đề dư luận đặc biệt quan tâm

41 Thanh Niên
Phó chánh án TAND tối cao Nguyễn Trí Tuệ khẳng định các thẩm phán vô tư, khách quan, độc lập, chịu trách nhiệm với biểu quyết của mình... Tất cả các vụ án đều như thế, chứ không riêng gì vụ Hồ Duy Hải.
Ông Nguyễn Hòa Bình (trái) và ông Nguyễn Trí Tuệ tại phiên giám đốc thẩm Hồ Duy Hải  /// Ảnh: TTXVN Ông Nguyễn Hòa Bình (trái) và ông Nguyễn Trí Tuệ tại phiên giám đốc thẩm Hồ Duy Hải - Ảnh: TTXVN
Ông Nguyễn Hòa Bình (trái) và ông Nguyễn Trí Tuệ tại phiên giám đốc thẩm Hồ Duy Hải
Ảnh: TTXVN
Trước quá nhiều phản ứng trái chiều sau phiên giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải, sáng 12.5, tại Hội nghị giao ban báo chí của Ban Tuyên giáo T.Ư, Phó chánh án TAND tối cao Nguyễn Trí Tuệ - một trong 17 thành viên Hội đồng thẩm phán của phiên tòa, đã trả lời 3 câu hỏi lớn của dư luận.
Theo ông Tuệ, đây là lần đầu tiên Hội đồng thẩm phán (HĐTP) TAND tối cao tổ chức phiên tòa công khai, có sự tham gia của các cơ quan tố tụng từ cấp sơ thẩm, phúc thẩm; mời một số cơ quan T.Ư như Bộ Công an, Ban Nội chính T.Ư, Văn phòng Chủ tịch nước…

Nhiều thẩm phán TAND tối cao nhận được tin nhắn đe dọa, khủng bố

Cũng theo thẩm phán Nguyễn Trí Tuệ, sau phiên tòa, nhiều thẩm phán TAND tối cao nhận được tin nhắn đe dọa, khủng bố, xúc phạm đến thành viên HĐTP và cả HĐTP TAND tối cao. “Chúng tôi đánh giá đây là hành vi vi phạm pháp luật. Chúng tôi đã có trao đổi với Bộ Công an đề nghị xem xét hành vi này. Trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin bịa đặt về vụ án, kêu gọi chống phá hệ thống tư pháp, các cơ quan tiến hành tố tụng từ T.Ư đến địa phương, bôi nhọ quy kết trách nhiệm cả nền tư pháp và các đồng chí trưởng ngành tố tụng từ năm 2008 đến nay, đặc biệt là đồng chí chánh án. Có 3 đại biểu Quốc hội  phát biểu thông tin không đúng với nội dung vụ án, đưa ra những nhận xét chủ quan, dựa trên những thông tin từ mạng xã hội”, ông Tuệ nói.
Tại phiên tòa, đại diện Viện KSND tối cao không cho rằng bị cáo Hải bị kết án oan, mà là cần bổ sung làm rõ một số mâu thuẫn trong hồ sơ vụ án và những thiếu sót, vi phạm trong quá trình tố tụng. Thậm chí, Viện KSND còn đề xuất điều tra, xem xét thêm hành vi hiếp dâm của bị cáo.
Tại phiên tòa, HĐTP đã công bố tài liệu, chứng cứ của vụ án; kết quả kiểm tra của liên ngành tư pháp T.Ư về vụ án. HĐTP cũng đã “xem xét, đánh giá một cách khách quan, toàn diện, thận trọng chứng cứ tài liệu có trong hồ sơ vụ án với tinh thần công tâm, cẩn trọng, đảm bảo đúng pháp luật, không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm” (lời ông Tuệ).

“HĐTP không quyết định nội dung vụ án”

Trên cơ sở tranh tụng tại phiên tòa, HĐTP đã kết luận 2 điểm chính. Thứ nhất, có đủ cơ sở để xác định lời khai nhận tội của Hải phù hợp với lời khai của nhân chứng, người thân trong gia đình Hải, phù hợp với hiện trường vụ án và các chứng cứ vật chất khác. Quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa, Hải đều xin giảm nhẹ hình phạt. Chỉ sau khi Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm hình phạt tử hình, Hải mới bắt đầu kêu oan.
Thứ hai, quá trình điều tra, truy tố, xét xử, các cơ quan tố tụng có một số vi phạm, nhưng không làm thay đổi bản chất vụ án. Vấn đề này đã được liên ngành tư pháp T.Ư báo cáo với Chủ tịch nước và Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tòa án các cấp xét xử Hồ Duy Hải về tội giết người, cướp tài sản là có căn cứ.
Về việc tại sao lại cho rằng kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND tối cao là trái luật, ông Tuệ nói: “Luật không có quy định cho phép Viện trưởng Viện KSND tối cao và Chánh án TAND tối cao kháng nghị xem xét lại vụ án, khi quyết định của Chủ tịch nước đang có hiệu lực pháp luật. Quyết định của Chủ tịch nước là quyết định cuối cùng trong quá trình tố tụng. Sau quyết định của Chủ tịch nước thì các cơ quan tiến hành tố tụng không được phép tiến hành bất kỳ hành vi nào khác ngoài hành vi thi hành án. Đây là quy định của luật”.
Lý giải việc đã cho rằng kháng nghị là trái luật nhưng HĐTP vẫn mở phiên tòa xem xét vụ án, thậm chí đưa ra quan điểm về 17 điểm kháng nghị của Viện KSND tối cao, thẩm phán Nguyễn Trí Tuệ nói: “Tại quyết định giám đốc thẩm, HĐTP chỉ nhận định, đánh giá về thủ tục tố tụng, những sai sót, vi phạm tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án, nhưng không quyết định về nội dung vụ án. Phần quyết định của kháng nghị giám đốc thẩm chỉ có 1 câu duy nhất là không chấp nhận kháng nghị của VKS; chúng tôi không nói về nội dung. Tuy nhiên, trong phần nhận định về bản án, thì với diễn biến của phiên tòa 3 ngày, nếu như chúng tôi không nhận định gì thì sẽ gây hoài nghi rất lớn cho xã hội, nhất là trong điều kiện vụ án có rất nhiều dư luận như thế. Do đó, phần nhận định thì chúng tôi vẫn phản ánh đầy đủ những vấn đề mà Viện KSND tối cao kháng nghị và nhận định của HĐTP về vấn đề đó. Nhưng, trong phần quyết định thì chúng tôi không đả động đến. Chúng tôi tôn trọng tính hiệu lực của bản án cũ”.

Nếu có xem xét lại vụ án, thì vẫn là HĐTP xem xét

Nêu ra 3 vấn đề chính mà dư luận băn khoăn với quyết định giám đốc thẩm của HĐTP TAND tối cao, thẩm phán Nguyễn Trí Tuệ đồng thời cũng trả lời luôn các câu hỏi này.
Thứ nhất, HĐTP kết luận có vi phạm, thiếu sót trong tố tụng nhưng không hủy án thì có đúng không?
Theo ông Tuệ, bộ luật Tố tụng hình sự, tại điều 371 quy định “nếu thấy vi phạm nghiêm trọng về tố tụng, mà dẫn tới sai lầm nghiêm trọng” là căn cứ kháng nghị; nhưng nếu không có sai lầm nghiêm trọng thì không phải căn cứ để kháng nghị. Do vậy, HĐXX giám đốc thẩm thấy trong quá trình điều tra có vi phạm, các cơ quan tố tụng có vi phạm, nhưng không làm thay đổi bản chất vụ án, do đó, không cần phải điều tra lại.
“Các cơ quan tố tụng cũng đều nhìn nhận có sai sót, nhưng khi xem xét, đối chiếu với lời khai và chứng cứ khác, HĐTP thấy rằng bị cáo không oan. Bản chất của vấn đề ở đây là gì? Là hành vi giết người, cướp của của Hồ Duy Hải phải được trừng trị theo pháp luật. Do vậy, HĐTP quyết định có sai lầm (trong quá trình tố tụng), nhưng không ảnh hưởng đến bản chất của vụ án, nên không hủy án”, ông Tuệ nói.
Thứ hai, dư luận nói rằng, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình đã có quyết định không kháng nghị khi giữ cương vị Viện trưởng Viện KSND tối cao, nay lại ngồi HĐTP thì có vi phạm không?
Theo ông Tuệ, nếu ở giai đoạn tố tụng bình thường, quy định ở điều 49, 53 của bộ luật Tố tụng hình sự, thì thẩm phán hoặc những người tham gia tố tụng phải từ chối ngồi HĐXX trong một số trường hợp khi tiến hành tố tụng lại. Tuy nhiên, giai đoạn tố tụng giám đốc thẩm này là một giai đoạn tố tụng đặc biệt. “Luật quy định Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng Viện KSND tối cao có quyền kháng nghị hoặc không kháng nghị, nhưng vẫn ngồi HĐXX của HĐTP, và có thể không chỉ tiến hành tố tụng 1 lần mà tố tụng nhiều lần, cũng không vi phạm. Ví dụ, tôi chỉ ví dụ thôi, vụ án này bị Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu phải xem xét lại, thì cả HĐTP chúng tôi lại ngồi xem xét một lần nữa, cũng không vi phạm tố tụng. Đây là quy định đặc biệt của tố tụng giám đốc thẩm”, ông Tuệ nói rõ thêm.
Thứ ba, dư luận cho rằng, thành viên HĐTP không vô tư, khách quan và không độc lập khi biểu quyết; ông chánh án đã giơ tay thì thẩm phán cũng giơ tay theo?
Về nghi vấn này, thẩm phán Nguyễn Trí Tuệ “khẳng định các thẩm phán hoàn toàn độc lập, không phụ thuộc gì vào ông chánh án cả, vì chúng tôi là thẩm phán do Quốc hội phê chuẩn và do Chủ tịch nước bổ nhiệm. Bản thân chánh án cũng chỉ là 1 trong 17 thành viên HĐTP. Chúng tôi biểu quyết bằng nhận thức của mình về vấn đề, bằng nhận thức pháp luật, bằng cái tâm của mình và chúng tôi chịu trách nhiệm về biểu quyết với tư cách thành viên HĐTP. Các thẩm phán vô tư, khách quan, độc lập, chịu trách nhiệm với biểu quyết của mình về vấn đề này. Tất cả các vụ án đều như thế, chứ không riêng gì vụ Hồ Duy Hải”.

Các thẩm phán sẵn sàng đối thoại

Trả lời câu hỏi ông có băn khoăn gì không sau vụ án, thẩm phán Nguyễn Trí Tuệ cho biết: “Khi chúng ta đưa ra vấn đề gì, phán quyết vấn đề gì thì phải nắm được chắc vấn đề ấy và phải chính xác. Còn những người không được nghiên cứu hồ sơ, chỉ nghe thông tin trên báo chí thì nói không đúng đâu. Chúng tôi làm thì phải nghiên cứu cặn kẽ, thấy nói không đúng thì chúng tôi rất bức xúc”.
Ông Tuệ cũng khuyến khích các nhà báo nếu có điều kiện có thể tiếp cận hồ sơ vụ án hoặc gặp bất cứ thẩm phán nào của HĐTP TAND tối cao để trao đổi xem quan điểm của họ thế nào, có bị áp lực gì không và nhận thức về vấn đề này thế nào.
 
Giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải: Thành viên HĐTP nói về 3 vấn đề dư luận đặc biệt quan tâm - ảnh 1

Hồ Duy Hải thời điểm xử sơ thẩm

Ảnh: Hoàng Phương

Tối 13.1.2008, hai nữ nhân viên của Bưu điện Cầu Voi (ấp 5, xã Nhị Thành, H.Thủ Thừa, tỉnh Long An) bị sát hại dã man ngay tại nơi làm việc. Đến ngày 21.3.2008, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Long An khởi tố, bắt tạm giam Hồ Duy Hải.
Ngày 1.12.2008, TAND tỉnh Long An tuyên án tử hình đối với Hồ Duy Hải về 2 tội giết người và cướp tài sản. Ngày 28.4.2009, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM bác kháng cáo, y án tử hình đối với Hồ Duy Hải.
Sau bản án tử hình, Hồ Duy Hải làm đơn gửi Chủ tịch nước xin ân giảm hình phạt tử hình. Tuy nhiên, ngày 24.5.2011, Chánh án TAND tối cao có quyết định không kháng nghị giám đốc thẩm (thời điểm này chánh án là ông Trương Hòa Bình). Sau đó, ngày 24.10.2011, Viện trưởng Viện KSND tối cao cũng có quyết định không kháng nghị giám đốc thẩm (thời điểm này viện trưởng là ông Nguyễn Hòa Bình). Ngày 17.5.2012, Chủ tịch nước có quyết định bác đơn xin ân giảm hình phạt tử hình của Hồ Duy Hải.
Bất ngờ, ngày 4.12.2014, Văn phòng Chủ tịch nước có văn bản yêu cầu tạm dừng thi hành án để xem xét rõ trường hợp Hồ Duy Hải có bị kết án oan, sai hay không. Cùng ngày 4.12.2014, Hội đồng thi hành án tử hình Long An ra quyết định hoãn thi hành án tử hình đối với Hồ Duy Hải.
Ngày 22.11.2019, Viện trưởng Viện KSND tối cao ký ban hành quyết định kháng nghị giám đốc thẩm, đề nghị HĐTP TAND tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và phúc thẩm đã tuyên bị án Hồ Duy Hải tử hình, để điều tra lại.
Ngày 8.5, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao có quyết định giám đốc thẩm, bác kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND tối cao, giữ nguyên án tử hình đối với Hồ Duy Hải.

Bình luận

User
Gửi bình luận
le***@gmail.com

le***@gmail.com

Tôi đã đọc ý kiến phát biểu của 3 vị đại biểu quốc hội, họ đều từng là những luật sư, có người là tiến sĩ luật, họ phát biểu rất chặt chẽ theo đúng căn cứ pháp luật. Ông phó chánh án nói “ Có 3 đại biểu Quốc hội phát biểu thông tin không đúng với nội dung vụ án, đưa ra những nhận xét chủ quan, dựa trên những thông tin từ mạng xã hội ” là một sự xúc phạm tới những đại biểu quốc hội, những người đại diện cho cử tri và được nhân dân bầu ra.
Manh Hà

Manh Hà

Đúng rồi, nhiệm vụ của ông Phó chánh án cũng như HĐPT là phải trả lời làm rõ những vấn đề mà đại biểu Quốc hội nêu ra. Họ là tiếng nói của dân đấy. Phát ngôn của ông Phó chánh án Tuệ xem ra không phù hợp.
Vu Nguyen

Vu Nguyen

Xin thưa với ông Thẩm phán, Đại biểu QH cũng là do dân bầu ra và ông được những ĐB do dân tín nhiệm phê chuẩn nên tiếng nói của ĐB là tiếng nói của dân là tâm tư, khúc mắc của dân. Với tư cách là HĐTP, các vị phải chứng minh được tội của Hải để người phạm tội tâm phục, khẩu phục; dân chúng tôi tin tưởng hơn về người thực thi pháp luật chứ không phải lên để chỉ trích. Mà tôi đọc các bài phỏng vấn ĐBQH trên báo, chỉ nói đến "sai phạm nghiêm trọng trong tố tụng mà không làm thay đổi bản chất vụ án" chứ không nói đến oan sai và thể hiện việc chấp hành quy định pháp luật trong tố tụng.
Nguyễn Cường HD

Nguyễn Cường HD

ông Tuệ nói: “Luật không có quy định cho phép Viện trưởng Viện KSND tối cao và Chánh án TAND tối cao kháng nghị xem xét lại vụ án, khi quyết định của Chủ tịch nước đang có hiệu lực pháp luật. Quyết định của Chủ tịch nước là quyết định cuối cùng trong quá trình tố tụng. Sau quyết định của Chủ tịch nước thì các cơ quan tiến hành tố tụng không được phép tiến hành bất kỳ hành vi nào khác ngoài hành vi thi hành án. Đây là quy định của luật”. Theo điều nào của luật, đề nghị nói rõ...
Đậu Quỳnh

Đậu Quỳnh

cũng thắc mắc tương tự
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm