Thông tin mới nhất về định hướng quy hoạch mạng lưới đại học

ảnh: ngọc dương

Định hướng quy hoạch mạng lưới đại học (ĐH) vừa được Bộ GD-ĐT thông tin tại Hội nghị giáo dục ĐH năm 2026 tổ chức ngày 1.10.

Những trường hợp chấm dứt hoạt động trước năm 2028, giải thể trước năm 2030 

Theo đó, mạng lưới cơ sở giáo dục ĐH công lập đang được quy hoạch là kết quả thể chế - quy hoạch nổi bật. Quy hoạch xác lập giảm tối thiểu 20% đầu mối ĐH công lập; 100% cơ sở đạt chuẩn quốc gia, 20% được đầu tư hiện đại tương đương các nước phát triển ở châu Á; 50-60 cơ sở đào tạo tiến sĩ, khoảng một nửa theo định hướng nghiên cứu; 4 trung tâm giáo dục ĐH lớn; tỷ trọng STEM đạt 35%.

Quy hoạch định hình phương án phát triển các ĐH quốc gia, ĐH vùng, mạng lưới đào tạo giáo viên và phân bố cơ sở theo vùng; quy định chấm dứt hoạt động trước năm 2028, giải thể trước năm 2030 đối với cơ sở hoặc phân hiệu không đạt chuẩn hoặc chưa xác lập vị trí pháp lý. Chiến lược phát triển giáo dục ĐH tiếp tục cụ thể hóa bằng phân nhóm sứ mạng, hợp đồng kết quả, đặt hàng và phân bổ nguồn lực theo hiệu quả.

Bức tranh giáo dục ĐH Việt Nam hiện nay

Bộ GD-ĐT cũng công bố số liệu mới nhất về bức tranh giáo dục ĐH Việt Nam hiện nay. Theo đó, cả nước hiện có 226 cơ sở giáo dục ĐH với 2,78 triệu người học. Trong đó có 2,53 triệu sinh viên bậc ĐH, 140.000 học viên thạc sĩ và 16.200 nghiên cứu sinh tiến sĩ.

Trong tổng số 226 đơn vị, có 68 cơ sở giáo dục ĐH ngoài công lập. Trong số các cơ sở công lập còn lại, Bộ GD-ĐT hiện có nhiều cơ sở giáo dục ĐH trực thuộc nhất, với 41 đơn vị. Tiếp theo đó, UBND tỉnh/thành phố hiện quản lý 26 trường ĐH. Trong số các bộ ngành khác, Bộ Quốc phòng có 19 trường; Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch quản lý 13 trường; Bộ Y tế 11 trường; Bộ Công thương 10 trường; Bộ Xây dựng 8 trường... Một số bộ hiện quản lý 1 cơ sở giáo dục ĐH như: Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học-Công nghệ.

nguồn: bộ gd-đt

Lộ trình sắp xếp mạng lưới và đầu tư phát triển có trọng điểm

Theo nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027 gắn với định hướng đến năm 2030, Bộ GD-ĐT phối hợp các bộ, ngành, địa phương rà soát phương án sắp xếp mạng lưới theo thẩm quyền, đánh giá tác động đối với người học, đội ngũ, tài sản, đất đai và hoạt động nghiên cứu. Theo đó, chuẩn bị hồ sơ và phương án theo mốc tháng 4.2027 của dự thảo chiến lược nhưng không đồng nhất thời hạn trình, phê duyệt đề án với thời điểm hoàn thành toàn bộ việc sắp xếp hoặc giảm đầu mối.

Đến tháng 12.2026, chuẩn bị tiêu chí và hồ sơ đánh giá nhóm cơ sở trọng điểm, định hướng tinh hoa, dự kiến 30 cơ sở trọng điểm và 3–5 ĐH định hướng xuất sắc theo dự thảo; lựa chọn theo năng lực, ngành, vùng và sản phẩm cam kết, trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Liên kết các cơ sở với viện nghiên cứu, khu công nghệ cao và doanh nghiệp, tổ chức sử dụng chung phòng thí nghiệm, dữ liệu và hạ tầng nghiên cứu. Rà soát các đề án đã phê duyệt cho ĐH quốc gia, cơ sở trọng điểm và các vùng; đưa nhiệm vụ năm học vào kế hoạch chung, gắn mỗi dự án với nguồn vốn và sản phẩm cụ thể. Không tự đặt thêm đầu mối hoặc đầu tư trùng hạ tầng giữa đề án phát triển cơ sở, chương trình nhân lực và chương trình mục tiêu quốc gia.

Cùng với đó là kiểm soát tăng quy mô theo năng lực đội ngũ, cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, chuẩn đầu ra và việc làm; ưu tiên STEM và công nghệ chiến lược nhưng không hạ chuẩn đầu vào, đầu ra. Triển khai đồng bộ các chương trình bán dẫn, AI, điện hạt nhân, đường sắt, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng và công nghệ số; điều phối chung để tránh trùng lặp chương trình, phòng thí nghiệm và nguồn lực.

Đó còn là mở rộng đào tạo sau ĐH có chọn lọc, chương trình tiến sĩ toàn thời gian, chương trình tài năng và sau tiến sĩ; gắn người học với nhóm nghiên cứu mạnh, trung tâm xuất sắc, nhiệm vụ khoa học và đối tác doanh nghiệp. Xây dựng hệ thống dự báo cung - cầu nhân lực theo ngành, vùng; công khai việc làm, thu nhập và mức độ phù hợp việc làm của người tốt nghiệp để điều chỉnh quy mô đào tạo.

Báo cáo của Bộ GD-ĐT cũng nêu đề xuất đối với Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về việc lựa chọn các cơ sở giáo dục ĐH giàu tiềm năng để trao quyền tự chủ cao hơn, giao nhiệm vụ lớn hơn nhằm xây dựng các mô hình ĐH tinh hoa, ĐH trọng điểm xuất sắc ngang tầm quốc tế. Giao nhiệm vụ và ưu tiên nguồn lực đào tạo nhân lực trình độ cao (đặc biệt sau ĐH) trong các ngành chiến lược (AI, bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng).