Thủ tướng Chính phủ: ĐH Quốc gia TP.HCM cần quy tụ nhân tài hàng đầu đất nước

ảnh: ngọc dương

Chiều 13.10, ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức lễ khai khóa 2026 với chủ đề "ĐH Quốc gia TP.HCM với khát vọng tự chủ công nghệ chiến lược bằng nhân tài Việt Nam". Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng là khách mời đặc biệt có bài chia sẻ trong chương trình.

Phát biểu tại lễ khai khóa, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao, biểu dương những nỗ lực và kết quả tích cực mà các thế hệ lãnh đạo, tập thể viên chức, nhà khoa học, giảng viên, người lao động, học viên, sinh viên ĐH Quốc gia TP.HCM đã đạt được trong 31 năm xây dựng và phát triển; thực hiện xuất sắc sứ mệnh làm đầu tàu, nòng cốt cho hệ thống giáo dục đại học nước nhà, phục vụ đắc lực cho công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.

"Nhận trách nhiệm làm chủ một số công nghệ chiến lược"

Với phương hướng, nhiệm vụ ĐH Quốc gia TP.HCM đề ra cho thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị cơ sở đào tạo ĐH này lưu ý một số nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, trở thành nơi phát hiện, đào tạo và quy tụ nhân tài hàng đầu của đất nước. Xây dựng một hệ sinh thái nhân tài kết nối liên tục từ học sinh xuất sắc, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh đến nhà khoa học trẻ và chuyên gia hàng đầu, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học cơ bản và công nghệ chiến lược; chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nhân tài; đẩy mạnh quản trị đại học hiện đại; trở thành địa chỉ tin cậy thu hút và tạo điều kiện thuận lợi để nhân tài phát huy tối đa năng lực, trí tuệ, cống hiến và gắn bó lâu dài.

Thứ hai, phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là trung tâm trí tuệ, tư vấn và phản biện chính sách, cung cấp luận cứ khoa học tin cậy phục vụ hoạch định các chủ trương, chính sách và quyết sách phát triển của đất nước, của vùng và của địa phương; chủ động nghiên cứu, đề xuất giải pháp đối với những vấn đề thực tiễn đang đặt ra; đưa tri thức từ giảng đường, phòng thí nghiệm vào quá trình xây dựng chính sách, đổi mới mô hình phát triển, nâng cao hiệu quả quản trị và cải thiện đời sống nhân dân.

Thứ ba, thực sự trở thành một ĐH thống nhất về chiến lược và sức mạnh, thay vì chỉ là phép cộng cơ học của các trường thành viên. Với mỗi nhiệm vụ lớn của đất nước, phải nhanh chóng hình thành được các nhóm nghiên cứu liên ngành mạnh, dùng chung đội ngũ, phòng thí nghiệm, dữ liệu và có người đứng đầu chịu trách nhiệm đến sản phẩm cuối cùng.

ảnh: ngọc dương

Thứ tư, kết nối đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo thành một chuỗi thống nhất. Không để sinh viên chỉ học trong lớp, nhà khoa học chỉ làm đề tài, còn doanh nghiệp chỉ xuất hiện ở cuối quá trình. Với những ngành mới như bán dẫn, lượng tử, hàng không vũ trụ, cần huy động sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp gắn với kiểm soát chất lượng sản phẩm đầu ra.

Thứ năm, nhận trách nhiệm làm chủ một số công nghệ chiến lược. Không dàn trải nguồn lực, không chỉ công bố khoa học mà phải xác định công nghệ cần làm chủ, sản phẩm cần tạo ra, đối tượng sử dụng và thời điểm có kết quả; không chỉ làm chủ công nghệ mà phải từng bước hình thành năng lực công nghệ nội sinh, phát triển công nghệ lõi và tạo ra sản phẩm công nghệ có khả năng cạnh tranh, mang thương hiệu Việt Nam. Phát huy hơn nữa vai trò hạt nhân kết nối Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp; huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; mở rộng hợp tác quốc tế hiệu quả, thực chất.

Phối hợp hoàn thiện cơ chế, chính sách, thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, góp phần để tiềm lực, trình độ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng, thuộc nhóm dẫn đầu trong các nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2030.

ảnh: ngọc dương

Phát triển ĐH tinh hoa theo mô hình ĐH nghiên cứu đẳng cấp thế giới, đào tạo nhân tài quốc gia

Nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ đề nghị Bộ GD-ĐT khẩn trương xây dựng Đề án triển khai cơ chế, chính sách đầu tư mạnh và có các cơ chế đặc thù, vượt trội để phát triển ĐH tinh hoa theo mô hình ĐH nghiên cứu đẳng cấp thế giới, đào tạo nhân tài quốc gia; phân cấp, phân quyền mạnh đối với ĐH quốc gia về mô hình quản trị, tổ chức bộ máy, mở ngành, phương thức đào tạo, sử dụng nhân tài và nguồn lực gắn với trách nhiệm giải trình, công khai và đánh giá độc lập; phát triển ĐH Quốc gia TP.HCM, ĐH Quốc gia Hà Nội và ĐH Bách Khoa Hà Nội trở thành trung tâm của hệ sinh thái nghiên cứu và phát triển, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 19 ngày 28.7.2026 của Trung ương.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế kinh phí giao theo gói cho các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho các tổ chức khoa học công nghệ công lập thuộc các ĐH trọng điểm; nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách để kết quả nghiên cứu vượt qua được khoảng trống từ phòng thí nghiệm đến thị trường.

UBND TP.HCM, các địa phương trong vùng Đông Nam bộ và ĐBSCL nghiên cứu, đặt hàng trực tiếp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng dùng chung đối với ĐH Quốc gia TP.HCM để đào tạo nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, các đề tài nghiên cứu, sản phẩm khoa học công nghệ mà các địa phương, khu vực có nhu cầu thông qua các cơ chế đặc thù, thúc đẩy ĐH Quốc gia TP.HCM thành đô thị ĐH hiện đại, trở thành điểm đến hấp dẫn cho sinh viên và nhà khoa học quốc tế.

ảnh: ngọc dương

Với các thầy giáo, cô giáo, các nhà khoa học, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: "Hãy là những tấm gương sáng về đạo đức, tinh thần học tập suốt đời, sự trung thực và liêm chính trong học thuật, dám đặt vấn đề mới, khuyến khích phản biện khoa học, tôn trọng sự khác biệt và tạo điều kiện cho những ý tưởng sáng tạo được thử nghiệm, kiểm chứng. Cùng với truyền thụ tri thức và phát triển năng lực chuyên môn, cần chú trọng bồi dưỡng nhân cách, bản lĩnh, ý thức trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến, để mỗi người học không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn có bản lĩnh, đạo đức, trách nhiệm xã hội và tinh thần dân tộc".

Với người học, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhắn nhủ: "Các em bước vào giảng đường hôm nay không chỉ để nhận một tấm bằng cho riêng mình mà còn được trao cơ hội tiếp cận môi trường có thể tạo ra những thay đổi tích cực đối với đất nước. Đất nước không chỉ cần những người giỏi công nghệ mà còn cần những người có năng lực và trách nhiệm, có khát vọng, có tri thức toàn cầu nhưng có cội nguồn Việt Nam; dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới nhưng cũng dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Các em hãy học để hiểu bản chất của vấn đề; hãy đặt câu hỏi, tranh luận, thử nghiệm và liên tục hoàn thiện bản thân; hãy làm chủ công nghệ. Hãy luôn nhớ rằng phía sau hành trình học tập, trưởng thành của các em là sự đồng hành, chia sẻ, hỗ trợ của gia đình, thầy cô, bạn bè và toàn xã hội".