Tiểu đường: 2 xét nghiệm quan trọng giúp phát hiện sớm tổn thương thận

Ngọc Quý
Ngọc Quý
Một trong những biến chứng thường gặp của tiểu đường là bệnh thận. Tình trạng này thường không gây đau hoặc có triệu chứng rõ ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện thận có vấn đề khi chức năng lọc đã giảm đáng kể.

Do đó, người mắc tiểu đường cần kiểm tra sức khỏe thận định kỳ, ngay cả khi cơ thể vẫn bình thường. Dưới đây là 2 xét nghiệm quan trọng giúp bác sĩ phát hiện sớm dấu hiệu tổn thương thận và có phương pháp điều trị phù hợp.

Xét nghiệm tỷ lệ albumin/creatinin trong nước tiểu (UACR)

Albumin là một loại protein có trong máu giúp vận chuyển một số chất trong cơ thể. Ở người khỏe mạnh, thận có nhiệm vụ giữ lại phần lớn albumin trong máu, không để protein này thất thoát nhiều qua nước tiểu, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).

Tiểu đường: 2 xét nghiệm quan trọng giúp phát hiện sớm tổn thương thận - Ảnh 1.

Suy thận giai đoạn đầu thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng

ẢNH MINH HỌA: N.Quý tạo từ ChatGPT

Tuy nhiên, đường huyết tăng cao trong thời gian dài sẽ làm tổn thương các mạch máu nhỏ và bộ lọc bên trong thận. Tình trạng này làm rò rỉ albumin vào nước tiểu. Đây là một trong những dấu hiệu sớm cho thấy thận đang gặp vấn đề, ngay cả khi khả năng lọc máu tổng thể vẫn còn tương đối tốt, bác sĩ chuyên khoa thận Wright Nunes, giáo sư thận học tại Trường Y thuộc Đại học Michigan (Mỹ), cho biết.

Xét nghiệm UACR đo tỷ lệ albumin (một loại protein trong máu) so với creatinin trong nước tiểu. Creatinin là chất thải được tạo ra trong quá trình chuyển hóa bình thường của cơ bắp và được thận lọc, đào thải qua nước tiểu.

Kết quả UACR thường được tính bằng miligam albumin trên gam creatinin (mg/g). Chỉ số dưới 30 mg/g được xem là bình thường hoặc tăng albumin niệu mức độ nhẹ. Nếu UACR từ 30 - 300 mg/g, người bệnh thuộc nhóm tăng albumin niệu mức độ vừa, có thể là dấu hiệu sớm của tổn thương thận. Khi chỉ số vượt 300 mg/g, tình trạng thất thoát albumin qua nước tiểu ở mức cao, cảnh báo nguy cơ tổn thương thận nghiêm trọng hơn.

Xét nghiệm mức lọc cầu thận ước tính (eGFR)

Nếu UACR giúp phát hiện protein rò rỉ qua thận, xét nghiệm eGFR lại cho biết thận đang lọc máu hiệu quả đến mức nào. eGFR là chỉ số ước tính tốc độ lọc của cầu thận, thường được tính dựa trên nồng độ creatinin trong máu kết hợp với tuổi và giới tính.

Cầu thận là những cụm mao mạch nhỏ nằm bên trong thận, có nhiệm vụ lọc máu để loại bỏ chất thải và lượng nước dư thừa. Khi mắc tiểu đường trong thời gian dài, đường huyết cao sẽ làm tổn thương các cấu trúc này, khiến khả năng lọc máu suy giảm dần.

Khác với UACR sử dụng mẫu nước tiểu, xét nghiệm eGFR cần lấy máu để đo nồng độ creatinin. Bác sĩ dựa vào kết quả này để đánh giá chức năng thận. Nếu chỉ số từ 90 ml/phút/1,73 m² trở lên, khả năng lọc của thận thường được xem là bình thường hoặc cao. Khi eGFR nằm trong khoảng 60 - 89, chức năng lọc thận có thể giảm nhẹ. Mức này chưa đủ để xác định bệnh thận mạn nếu không có thêm dấu hiệu tổn thương thận kéo dài.

Nếu eGFR giảm xuống 45 - 59, chức năng lọc thận suy giảm ở mức độ nhẹ đến vừa. Khi chỉ số nằm trong khoảng 30 - 44, tình trạng suy giảm đã ở mức độ vừa đến nặng. Mức 15 - 29 cho thấy chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, trong khi eGFR dưới 15 có thể phản ánh suy thận giai đoạn cuối, theo Healthline.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.