TikToker 'chê' giọng Hội An: Đừng biến khác biệt vùng miền thành chiêu trò câu view

Ảnh: Chụp màn hình

Nếu chỉ nhìn lướt qua, đây có thể được xem là chuyện "vạ miệng" trên mạng xã hội của một TikToker. Nhưng phản ứng của dư luận cho thấy câu chuyện không dừng ở một phát ngôn thiếu cẩn trọng. Điều khiến nhiều người khó chấp nhận là cách một khác biệt văn hóa bị biến thành chất liệu để gây chú ý.

Không ít ý kiến cho rằng, vấn đề không nằm ở việc một người Việt sử dụng tiếng Anh. Trong bối cảnh hội nhập, ngoại ngữ là công cụ giao tiếp bình thường, thậm chí cần thiết. Điều gây tranh cãi là cách câu chuyện được kể, bởi nó dễ tạo cảm giác giọng nói của người địa phương là một rào cản đến mức phải dùng ngoại ngữ để thay thế.

Giọng nói của mỗi vùng miền không chỉ là phương tiện giao tiếp. Đó là một phần bản sắc của một vùng đất. Người Quảng Nam có giọng Quảng Nam, người Huế có giọng Huế, người Nam bộ hay Bắc bộ cũng vậy. Mỗi chất giọng đều được hình thành từ lịch sử, tập quán và đời sống của cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Thực tế, không ít người lần đầu đến Quảng Nam phải mất một lúc mới quen cách phát âm của người địa phương. Điều đó hoàn toàn bình thường. Cũng như người miền Trung hay miền Bắc vào miền Tây đôi khi phải nghe chậm hơn mới hiểu hết câu chuyện. Sự khác biệt ấy chưa bao giờ là điều đáng để mang ra giễu cợt hay tạo thành một điểm nhấn cho nội dung trên mạng xã hội.

Điều đáng tiếc là câu chuyện "phải dùng tiếng Anh vì chưa quen giọng địa phương", dù được nói với dụng ý hài hước hay không, lại vô tình tạo cảm giác rằng sự khác biệt vùng miền đang bị biến thành một chiêu trò để thu hút sự chú ý. Chính điều đó khiến nhiều người cảm thấy bị tổn thương và lên tiếng phản đối.

Đáng chú ý hơn, nhân vật trong câu chuyện không phải một tài khoản vô danh. Đây là người có lượng người theo dõi lớn và được nhiều bạn trẻ biết đến. Khi đã có sức ảnh hưởng, mỗi phát ngôn hay cách thể hiện đều không còn là chuyện của riêng mình. Chỉ một dòng chú thích hay một câu nói thiếu cân nhắc cũng có thể tạo ra những cách nhìn lệch lạc đối với hàng chục nghìn người theo dõi phía sau.

Thời gian gần đây, không ít nhà sáng tạo nội dung chọn cách tạo tranh cãi để thu hút tương tác. Có người chê món ăn vùng miền, có người mang ngoại hình người khác ra làm trò đùa, cũng có những nội dung cố tình chạm vào các chủ đề nhạy cảm để tạo hiệu ứng lan truyền. Không phải ai cũng cố ý gây sốc, nhưng ranh giới giữa sáng tạo và việc đánh đổi những giá trị ứng xử cơ bản đôi khi rất mong manh.

Mạng xã hội luôn khuyến khích những nội dung mới lạ, nhưng điều đó không có nghĩa mọi ý tưởng đều đáng được cổ vũ. Khi sự khác biệt văn hóa, vùng miền hay bản sắc địa phương trở thành công cụ để gây cười hoặc câu tương tác, người sáng tạo nội dung cũng cần chấp nhận rằng công chúng sẽ phản ứng. Bởi sự hài hước của một người đôi khi lại là cảm giác bị xem thường của rất nhiều người khác.

Lời xin lỗi của TikToker sau sự việc là động thái cần thiết. Nhưng hơn cả một lời xin lỗi, đây là lời nhắc dành cho bất kỳ ai đang làm nội dung trên nền tảng số. Mạng xã hội có thể giúp một người nổi tiếng nhanh. Nhưng điều giữ họ ở lại với công chúng chưa bao giờ chỉ là thuật toán hay lượt xem. Cuối cùng, người ta vẫn nhớ đến một nhà sáng tạo nội dung bởi cách họ ứng xử với những điều tưởng rất nhỏ: một giọng nói, một vùng đất hay sự tôn trọng dành cho người khác...