Tín hiệu mới từ Iran và Mỹ giữa căng thẳng

Mở lại eo biển Hormuz là "không thể"

Phó chủ tịch Quốc hội Iran Hamidreza Hajibabaei hôm qua (23.4) thông báo Tehran đã nhận được khoản thu đầu tiên từ phí áp đặt đối với các tàu qua eo biển Hormuz, theo Hãng tin Tasnim. Thông báo được đưa ra một ngày sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã bắt giữ hai tàu container MSC Francesca (mang cờ Panama) và Epaminondas (mang cờ Liberia) ở eo biển Hormuz, cáo buộc hai tàu này hoạt động mà không có giấy phép.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn với kênh Fox News ngày 22.4, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho hay Tổng thống Mỹ Donald Trump không xem việc Iran bắt giữ hai tàu nói trên là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn vì những tàu này không phải của Mỹ hay Israel. Bà Leavitt gọi đó là hành vi "cướp biển".

Ảnh: AP

Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 22.4 viết trên mạng xã hội X rằng Tehran sẽ không mở lại eo biển Hormuz khi lệnh phong tỏa biển của Mỹ vẫn còn hiệu lực. "Một thỏa thuận ngừng bắn hoàn toàn chỉ có ý nghĩa nếu nó không bị vi phạm thông qua việc phong tỏa đường biển. Việc mở lại eo biển Hormuz là không thể giữa lúc thỏa thuận ngừng bắn bị vi phạm một cách trắng trợn", ông Ghalibaf nhấn mạnh.

Theo lệnh của ông Trump, Hải quân Mỹ đang cố gắng chặn các tàu hướng đến hoặc đi từ các cảng của Iran, nhằm gia tăng áp lực lên nền kinh tế Iran. Quân đội Mỹ hôm qua thông báo kể từ khi bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran vào ngày 13.4, lực lượng Mỹ đã "yêu cầu 31 tàu quay đầu hoặc trở về cảng".

Vòng đàm phán mới sắp diễn ra?

Chủ tịch Quốc hội Iran nêu lý do không thể mở lại eo biển Hormuz như trên sau khi Tổng thống Trump ngày 21.4 tuyên bố sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, hết hạn vào ngày 22.4, cho đến khi giới lãnh đạo "chia rẽ" của nước này đưa ra được "một đề xuất thống nhất". Đến chiều qua, phía Iran vẫn chưa cho biết có đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn hay không.

Trong khi đó, tờ New York Post chiều 22.4 đưa tin các nguồn tin từ thủ đô Islamabad (Pakistan) đã ca ngợi những nỗ lực hòa giải tích cực với Tehran, làm dấy lên khả năng về các cuộc đàm phán hòa bình tiếp theo trong vòng 36 - 72 giờ tới. Khi được hỏi về bước đột phá tiềm năng này, ông Trump trả lời: "Điều đó hoàn toàn có thể!". Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra vào ngày 11 và 12.4.

Kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố gia hạn ngừng bắn vô thời hạn, Islamabad tiếp tục duy trì các kênh ngoại giao với Tehran, và khoảng thời gian có thể diễn ra cuộc đàm phán sắp tới được đưa ra dựa trên đánh giá về tiến trình đó, theo New York Post dẫn một nguồn tin từ Pakistan. Nguồn tin nhận định: "Thỏa thuận ngừng bắn vẫn được duy trì bất chấp những lời lẽ gay gắt, cho thấy thiện chí tích cực từ cả hai phía".