Giật mình từ chuyện sát hạch 'ông đồ'

2 Thanh Niên Online

Cứ mỗi dịp xuân về, tại khu Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), tục xin chữ ông đồ về treo xem ra khá xôm trò. Thậm chí, sau Tết, khách du Xuân vẫn tiếp tục đến xin chữ.

Cứ mỗi dịp xuân về, tại khu Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), tục xin chữ "ông đồ" về treo xem ra khá xôm trò. Thậm chí, sau Tết, khách du Xuân vẫn tiếp tục đến xin chữ.

ong-doTâm lý chung của người xin chữ là tín nhiệm các "ông đồ" già - Ảnh: Ngọc Thắng
Để lập lại trật tự, tránh hiện tượng bát nháo (có năm có tới trên 300 người tham gia làm ông đồ, trong số đó có những người chưa có trình độ thư pháp), hôm 5.2 vừa qua, Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tổ chức sát hạch trình độ thư pháp lần 2, thu hút hơn 90 ông đồ tham dự (lần đầu tổ chức trước đó ít lâu với sự tham gia của 140 ông đồ). Cuộc thi nhằm chọn ra những ông đồ “xịn” viết chữ đúng, đẹp để được phép hành nghề tại hồ Văn dịp Tết Nguyên đán Ất Mùi 2015.
Theo tôi, đây là cách làm rất đáng hoan nghênh của ngành văn hoá Thủ đô. Cũng qua cuộc sát hạch này, mọi người mới vỡ lẽ một điều: số ông đồ trẻ lại hoá ra chữ tốt, chữ đẹp nhiều hơn số ông đồ già, hoàn toàn trái ngược với quan niệm dân gian lâu nay “thầy già con hát trẻ".
Tôi tìm hiểu chuyện này qua thầy Nguyễn Hùng Vỹ, giảng viên khoa Văn, Trường đại học Khoa học Xã hội - Nhân Văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) - một chuyên gia có tiếng về lĩnh vực Văn hoá dân gian, thì được biết: Năm 2015 là năm thứ 2 "Hội chữ Xuân" được Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch Hà Nội tổ chức, diễn ra từ ngày 8.2 - 5.3 dương lịch. Những ông đồ thi đạt tại 2 đợt sát hạch sẽ được cấp giấy phép ngồi tại hồ Văn cho chữ trong dịp Tết sắp tới, với 2 thể loại chữ Hán - Nôm và chữ quốc ngữ.
Cuộc sát hạch lần này hầu hết gồm các thành viên đang sinh hoạt tại các câu lạc bộ thư pháp Hà Nội. Thật bất ngờ khi có tới 70% các ông đồ bị trượt. Qua đó phản ánh phần nào thực trạng lộn xộn, viết sai chữ tại Văn Miếu nhiều năm nay quả thật đáng buồn và cũng đáng... giật mình cho khối người xin chữ mà chẳng biết "thầy" viết gì trong đó.
Được biết, quy chế thi yêu cầu các ông đồ không được xem sách, tra từ điển hoặc trao đổi bài với nhau, mặc dù vậy, tình trạng này vẫn diễn ra khá phổ biến. Họ bất chấp việc có thể bị hủy bài thi, vẫn mở Kim từ điển ra tra cứu. Tất nhiên, sau nhiều lần bị nhắc nhở phạm quy, họ cũng đã bị loại khỏi cuộc chơi và không được cấp phép.
Lâu nay, do không có ai kiểm tra việc này nên có những thầy đồ trẻ, kiến thức rất vững, chữ lạ, viết chắc tay, đẹp như bức hoạ kiểu như nhà thư pháp Lê Quốc Việt, Phạm Văn Ánh, Nguyễn Văn Thanh, Nhuyễn Đức Dũng, Trần Trọng Dương, Trần Văn Đức và nữ thư pháp,"bà đồ" Tô Lan thường khiêm nhường ẩn mình trong sân Văn Miếu, không muốn ra ngồi ngoài hè phố Văn Miếu, nơi đông nườm nượp người qua lại, thì lại thiệt thòi đủ đường. Thậm chí còn bị xem thường chỉ vì cái "tội" làm thầy mà lại... trẻ !!!.
ong-do"Ông đồ" cho chữ phía bên ngoài vỉa hè của hồ Văn - Ảnh: Ngọc Thắng
Trong khi đó, các ông đồ không mấy ai biết trình độ thực của họ lại có tới hàng trăm người, ngồi bên hè đường, viết chữ luôn tay, chưa kịp khô đã phải đưa trả khách. Kiếm tiền khá dễ.
Nói thế không phải là không có những ông đồ già giỏi ngồi nơi đây. Đó là trường hợp như cụ Cung Khắc Lược và một vài ông đồ khác trên 50, 60 tuổi cũng ngồi tại khu vực hồ Văn để cho chữ. Còn lại, các thầy già lại là những người mới tham gia học tại các câu lạc bộ thư pháp chưa lâu. Bởi vậy, khi gặp chữ khó, ít viết là... tắc tị.

* Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một nhà báo sống và làm việc tại Hà Nội.

Bình luận 2

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Nguyễn Bảo

Nguyễn Bảo

Vậy thì cứ chữ Việt mà xin cho chắc. Nếu không, có ngày xin chữ Hoạ vào nhà mà không biết chừng !
Nguyen Huynh

Nguyen Huynh

Tôi cũng giật mình với chuyện "sát hạch ông đồ". Cảm thông cho các cụ đồ, anh đồ, chị đồ... bị dòm ngó bởi kết quả yếu khi sát hạch trình độ và kiến thức về văn hóa, thẩm mỹ... rơi vào những ngày mọi người rộn rã đón tết.
Sẽ không có gì ầm ĩ nếu như ta hiểu rằng tiêu chí đưa ra sát hạch là của riêng một tổ chức nào đó chứ nào phải tiêu chí để sát hạch trình độ chuẩn mực cấp quốc gia. Và ai vượt qua được những tiêu chí tuyển chọn "rất riêng" này thì được vào "bán chữ" - tại Hồ Văn chẳng hạn.
Hiểu rằng, không có trường lớp chính thống nào đào tạo chuyện này, mà muốn đi học cũng không biết học ở đâu. Thôi thì vận dụng kiến thức có sẵn, học thêm bạn bè, mày mò nghiên cứu tư liệu, rèn luyện kỹ năng một chút... Hiểu đến đâu làm đến đó một cách chân tình, là có thể giúp mọi người trang hoàng ngày tết với những con chữ có ý nghĩa và nét thẩm mỹ nhất định nào đó - cũng "rất riêng".
Hiểu rằng, người đi xin chữ họ có quyền lựa chọn nét chữ mà họ thích. Họ cũng có thể yêu cầu thầy đồ viết câu chữ cụ thể theo yêu cầu, và cũng có thể xin thầy ban cho câu chữ bất kỳ nào đó để cầu may... thì chuyện sát hạch thầy đồ cũng không cần thiết đối với người xin chữ.
Lấy "cái riêng" này để sát hạch "cái riêng" kia và dùng nó để đánh giá kiến thức chung sẽ làm cho mọi người phải giật mình. Trượt sát hạch 70% là con số... không thể dùng để đánh giá kiến thức chung của người ta được.
Thôi thì... tại Hồ Văn người ta chọn 30% sẽ được vào. Còn lại thì làm ở nơi khác.
Trên bàn thờ, món ăn dù ngon dù dở, cũng là lòng thành ngày tết đối với tổ tiên. Câu chữ dù đúng, dù sai đôi chút cũng không làm mất đi vẻ long trọng của ngày xuân.
Kính chúc các cụ đồ, anh đồ, chị đồ và các bạn một năm thật nhiều niềm vui và hạnh phúc.

Bài viết tác giả khác

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Cổng Trời, nơi dừng chân có thể ngắm được núi non hùng vĩ /// Ảnh: Huỳnh Văn Thông>

Dãy nhà tôn trên Cổng Trời

Cung đường đèo Ô Quy Hồ danh tiếng dài 50 km cắt ngang dãy Hoàng Liên Sơn dẫn chúng tôi từ Tam Đường (Lai Châu) về Sapa trong một ngày mưa vẫn còn nặng hạt.
Bộ phận một cửa P.Văn Miếu, Q.Đống Đa, Hà Nội - nơi xảy ra vụ cán bộ phường "hành" dân năm 2017 /// M.C>

Hành chính hay 'hành' là chính?

Nhiều cán bộ nhà nước cho rằng việc quá nhiều, áp lực công việc lớn nên không có thời gian để tiếp dân cho chu đáo. Thế nhưng, có khó không một nụ cười trước người dân đến làm việc?
Chó chạy lang thang, không rọ mõm, phóng uế bừa bãi trong khu dân cư ở Q.8, TP.HCM /// Thiên Hà>

Đừng luận bàn 'ăn thịt chó' nữa!

Tôi thấy rằng ăn thịt chó hay không là lựa chọn cá nhân. Nhưng nuôi chó mới là vấn đề, có thể khiến người khác phát dại theo cả nghĩa đen và bóng.