TP.HCM ưu tiên dòng vốn đầu tư thế hệ mới

27/10/2026 05:50 GMT+7

Hôm qua 26.10, Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026 (AEF 2026) diễn ra tại TP.HCM với hơn 2.700 đại biểu đăng ký tham dự và 214 diễn giả đến từ 27 quốc gia, vùng lãnh thổ.

Diễn ra từ 26 - 29.10, Diễn đàn do Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, UBND TP.HCM chủ trì, Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM thực hiện, có chủ đề "Sự hội tụ của các cực tăng trưởng mới toàn cầu" và "Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới". Thông qua Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026, TP.HCM khẳng định sẵn sàng mở rộng không gian phát triển, chủ động đón đầu các dòng vốn đầu tư thế hệ mới để quyết tâm bứt phá tăng trưởng và làm chủ công nghệ cao.

Triển vọng kinh tế tầm thấp của Việt Nam

Trong phiên mở đầu diễn đàn - Ngày Đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation Day 2026) với chủ đề "Kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới", các nhà đầu tư trong và ngoài nước tập trung thảo luận các nền tảng quan trọng về thu hút dòng vốn đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI, năng lực tính toán, an ninh dữ liệu, nguồn nhân lực và hạ tầng năng lượng xanh.

Trong đó, phiên thảo luận về kinh tế tầm thấp gây sự chú ý khi các chuyên gia và doanh nghiệp (DN) chỉ ra tiềm năng lớn của VN. Theo TS Nguyễn Tiến Trường, Viện trưởng Viện Phát triển không gian tầm thấp (ILASD), Hội Hàng không vũ trụ VN (VASA), kinh tế tầm thấp không chỉ là hoạt động sử dụng drone hay thiết bị bay thông thường, mà đang hình thành một hệ sinh thái công nghiệp gồm thể chế, hạ tầng số, dịch vụ phụ trợ và năng lực kiến tạo thị trường. Trên thế giới, quy mô kinh tế tầm thấp được dự báo đạt 700 tỉ USD vào năm 2026. Trung Quốc đạt hơn 210 tỉ USD năm 2025 và đặt mục tiêu 525 tỉ USD vào năm 2030. Các quốc gia đang phát triển lĩnh vực này theo những hướng khác nhau: Trung Quốc sử dụng thể chế làm đòn bẩy, Mỹ và châu Âu chú trọng chuẩn hóa hệ thống quản lý bay tầm thấp (UTM), Nhật Bản và Hàn Quốc khai thác công nghệ để giải quyết tình trạng thiếu tài xế và ùn tắc giao thông đô thị. Thực tiễn tại Úc và Ấn Độ cũng cho thấy dịch vụ giao hàng bằng drone có thể phải tạm dừng nếu thiếu hành lang pháp lý đồng bộ và bảo đảm an toàn không phận.

TS Nguyễn Tiến Trường khẳng định, thị trường kinh tế tầm thấp VN có thể đạt 2 - 3 tỉ USD trong ngắn hạn, lên 10 tỉ USD vào năm 2035, tạo khoảng 1 triệu việc làm. Riêng tại đồng bằng sông Cửu Long, mỗi năm đã có từ 3.000 - 6.000 chuyến bay drone phục vụ phun thuốc bảo vệ thực vật, gieo hạt, góp phần giảm sức lao động và tăng năng suất. Tại đô thị và các khu vực an ninh, nhu cầu giám sát giao thông, cứu hộ cứu nạn, xây dựng bản đồ số, giao hàng y tế khẩn cấp và giám sát biên giới, hải đảo cũng gia tăng.

Trong 3 năm tới, Viện ILASD đề xuất ưu tiên thử nghiệm 4 lĩnh vực: nông nghiệp chính xác; giám sát hạ tầng; logistics y tế và cứu hộ thiên tai; xây dựng bản đồ số, thu thập dữ liệu nền tảng. Mục tiêu là đưa kinh tế tầm thấp đóng góp 1,5% GDP vào năm 2045 theo tinh thần của Bộ Chính trị. Để hiện thực hóa mục tiêu, TS Trường đề xuất thành lập ít nhất 3 sandbox quốc gia và quy hoạch 3 khu thử nghiệm tại Điện Biên, Tây Ninh và Đà Nẵng, đại diện cho các dạng địa hình miền núi, bán sơn địa, đồng bằng, đô thị và hải đảo.

Bên cạnh đó, VN cần phát triển hạ tầng số UTM và tần số, với thị trường hạ tầng được ước tính trị giá 3 - 7 tỉ USD; đào tạo nhân lực điều khiển bay, quản lý hạ tầng và dịch vụ; tăng cường hợp tác giữa nhà nước, DN và viện, trường. VASA có thể đóng vai trò kết nối, thúc đẩy thương mại hóa nghiên cứu và mở rộng hợp tác quốc tế, hướng tới xây dựng VN thành trung tâm thử nghiệm bay của ASEAN.

Thành phố luôn sẵn sàng lắng nghe, tiếp nhận những đề xuất cụ thể và cùng cộng đồng doanh nghiệp giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn trên tinh thần rõ việc, rõ đầu mối, rõ tiến độ.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh

Dù vậy, ông Nguyễn Hoàng Long, Phó giám đốc Khối sáng tạo, Tổng công ty Công nghiệp công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech), cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay là xác định thị trường và khả năng thu hồi vốn. Vì vậy cần có sự phối hợp giữa DN và cơ quan hoạch định chính sách để lựa chọn những ứng dụng có khả năng tạo ra giá trị thực tế. Ông Long đề xuất tập trung vào 3 việc. Thứ nhất, triển khai các ứng dụng có hiệu quả kinh tế rõ ràng, tránh chạy theo xu hướng. Thứ hai, phát triển đồng bộ hạ tầng, gồm mạng viễn thông 5G, 6G; hệ thống nhận dạng thiết bị bay từ xa; radar, giám sát và công nghệ phân biệt UAV đã đăng ký với thiết bị chưa đăng ký. Đặc biệt, cần xây dựng hệ thống quản lý, điều phối giao thông không gian tầm thấp để hạn chế va chạm, tai nạn. Thứ ba, nhà nước cần tạo cú hích về nhu cầu thông qua đầu tư công, đặt hàng ứng dụng UAV trong giám sát rừng, môi trường, năng lượng, giao thông đô thị, cứu hộ cứu nạn và vận chuyển vật tư y tế, nhu yếu phẩm.

Ở góc độ phát triển hệ sinh thái công nghiệp, ông Bùi Trung Hiếu, Ban Quản lý Trung tâm đổi mới sáng tạo SoiHub (Saigontel), nhận định kinh tế tầm thấp trong những năm 2020 có nhiều điểm tương đồng với nền kinh tế internet những năm 2000. Trong 10 năm tới, bên làm chủ được hệ thống quản lý không lưu tầm thấp, pin và các dịch vụ liên quan có thể nắm lợi thế, tương tự cách Google hay Grab phát triển các nền tảng dịch vụ trên internet. Do vậy, VN cần ban hành nghị quyết về lĩnh vực này sau khi có kết luận của cấp có thẩm quyền, đồng thời hình thành 3 vùng thử nghiệm và 1 trung tâm thử nghiệm quốc tế để thu thập dữ liệu, tạo cơ sở phát triển ngành.

Kinh tế số, chuyển đổi số tăng tốc

Tại Chương trình đối thoại CEO 500 với chủ đề "Sự hội tụ của FDI, công nghệ và dòng chảy tài chính toàn cầu", ông Bill Giannikos, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ toàn cầu kiêm Giám đốc Trung tâm dữ liệu tại Aurecon Việt Nam, cho rằng VN rất xuất sắc trong quá trình chuyển đổi số. Hiện nay, sự phát triển của AI đang kéo theo nhu cầu lớn về trung tâm dữ liệu và hạ tầng số. Tuy nhiên, việc phát triển trung tâm dữ liệu không thể chỉ tập trung vào công suất tính toán mà cần được quy hoạch đồng bộ giữa quỹ đất, nguồn điện, kết nối viễn thông và nguồn nước phục vụ vận hành. Các dự án hạ tầng dữ liệu cần được đánh giá trên cơ sở hiệu quả kinh tế và giá trị thực tế mang lại cho DN, người dân và các lĩnh vực như y tế, giáo dục, dịch vụ công. Đại diện Aurecon nhấn mạnh yêu cầu chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật ngay từ giai đoạn quy hoạch, tránh tình trạng dự án có khả năng đầu tư nhưng thiếu những điều kiện cần thiết để triển khai và vận hành hiệu quả.

Trong khi đó, ông Larry Hu, Giám đốc điều hành Amazon Global Selling khu vực Đông Nam Á, khẳng định Đông Nam Á ngày nay sở hữu một trong những nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Trong bức tranh ấy, VN nổi lên như một điểm sáng. Sự phát triển của VN tới từ những thế mạnh cốt lõi: năng lực sản xuất ngày càng tăng cao, một lực lượng lao động trẻ, thành thạo công nghệ số, cùng một khát vọng khởi nghiệp luôn mong muốn đưa những sáng kiến của mình vươn ra thế giới. Chính vì lẽ đó, năm vừa qua, công ty này đã lựa chọn VN làm trung tâm trọng điểm của Amazon Global Selling tại khu vực Đông Nam Á. Trong 12 tháng tính đến tháng 7.2025, số sản phẩm VN bán ra trên Amazon tăng khoảng 35%, trong khi số nhà bán hàng đăng ký thương hiệu riêng tăng gần 30%.

Đại diện Amazon Global Selling đánh giá, những kết quả này phản ánh khả năng mở rộng xuất khẩu thông qua nền tảng số, đặc biệt đối với các DN vừa và nhỏ có sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả thương mại điện tử xuyên biên giới, DN cần nâng cao năng lực xây dựng thương hiệu, quản lý chất lượng, tổ chức logistics và đáp ứng các yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Ông Larry Hu cũng thông tin, Amazon tiếp tục hỗ trợ Chương trình GoGlobal giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời triển khai hoạt động đào tạo cho hơn 500 doanh nhân trẻ nhằm nâng cao năng lực kinh doanh quốc tế và hỗ trợ DN VN mở rộng thị trường.

Trao đổi tại Diễn đàn công nghệ tương lai VN - Ấn Độ trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh trong bối cảnh AI, bán dẫn, hạ tầng số và tự động hóa đang tái định hình phương thức sản xuất, quản trị và kết nối thị trường, lợi thế cạnh tranh không còn chỉ nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ mà quan trọng hơn là năng lực nghiên cứu, tiếp thu, làm chủ và ứng dụng công nghệ để giải quyết những bài toán phát triển cụ thể. Đối với TP.HCM, yêu cầu đặt ra không dừng ở tiếp nhận công nghệ mà phải chuyển hóa tri thức và nguồn lực hợp tác thành năng lực nội sinh, nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực và vị thế của DN trong chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Thành phố đang định hướng phát triển hệ sinh thái công nghệ chiến lược, tập trung vào AI, bán dẫn - vi mạch, hạ tầng dữ liệu và điện toán, công nghệ số phục vụ quản trị đô thị; đồng thời thu hút các trung tâm nghiên cứu - phát triển, phát triển nhân lực công nghệ cao và hình thành những không gian thử nghiệm công nghệ mới. Từ đó, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đề xuất 3 định hướng hợp tác nhằm phát huy thế mạnh của các đối tác Ấn Độ, gắn với nhu cầu phát triển thực tiễn của TP.HCM. Trọng tâm đầu tiên là phát triển nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao. Định hướng thứ hai là thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ với các lĩnh vực được ưu tiên gồm AI, hạ tầng số công cộng, bán dẫn, sản xuất thông minh và những ứng dụng phục vụ quản trị đô thị, logistics, môi trường. Thứ ba là kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thúc đẩy thương mại hóa công nghệ.

TP.HCM sẵn sàng phối hợp cùng nhà đầu tư trong nhiều lĩnh vực

Phát biểu khai mạc Chương trình đối thoại CEO 500 chiều cùng ngày, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh khẳng định thành phố sẵn sàng mở rộng không gian phát triển, chủ động đón đầu các dòng vốn đầu tư thế hệ mới để quyết tâm bứt phá tăng trưởng và làm chủ công nghệ cao. Thành phố sẵn sàng cùng nhà đầu tư đi vào từng dự án: đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), cảng biển, logistics và khu thương mại tự do. Với Trung tâm tài chính quốc tế VN tại TP.HCM (VIFC-HCMC), TP.HCM mời các định chế tài chính quốc tế cùng làm rõ điều kiện, thủ tục và lộ trình tham gia Trung tâm ngay từ giai đoạn đầu. Khi đô thị, công nghiệp và logistics mở rộng, nguồn năng lượng sạch và ổn định trở thành điều kiện của mọi quyết định đầu tư. Thành phố mong muốn cùng các nhà đầu tư lựa chọn mô hình phù hợp, khu vực ưu tiên và lộ trình triển khai. Thành phố cũng mời các tập đoàn tham gia đầu tư phát triển kinh tế số và công nghệ, lựa chọn lĩnh vực thử nghiệm ưu tiên, để công nghệ được thử nghiệm, ứng dụng và mở rộng từ TP.HCM ra thị trường lớn hơn.

TP.HCM sớm xây dựng danh mục dự án ưu tiên trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi xanh; đồng thời phát triển các dịch vụ tài chính quốc tế như tài trợ thương mại, thanh toán xuyên biên giới và quản lý rủi ro. Đối với Trung tâm Tài chính quốc tế, cần phát triển hệ thống dịch vụ theo chuẩn mực quốc tế, hình thành cơ chế một cửa hỗ trợ nhà đầu tư và chuẩn bị đội ngũ nhân lực chuyên sâu về tài chính, kế toán, bảo hiểm và vận hành.

Ông Marc Knapper,
nguyên Đại sứ Mỹ tại VN, cố vấn Trung tâm tài chính quốc tế VN tại TP.HCM

"Thành phố luôn sẵn sàng lắng nghe, tiếp nhận những đề xuất cụ thể và cùng cộng đồng DN giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn trên tinh thần rõ việc, rõ đầu mối, rõ tiến độ", Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Công Vinh khẳng định.

Ông Nick Chong, Trưởng bộ phận Tư vấn đầu tư khu vực Đông Nam Á của Tập đoàn Arup, thẳng thắn cho biết nhà đầu tư quốc tế không chỉ quan tâm đến từng công trình riêng lẻ mà còn đánh giá khả năng kết nối giữa các hành lang vận tải, mạng lưới logistics, khu công nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo và những khu đô thị phát triển theo mô hình TOD. Nguồn vốn quốc tế sẽ ưu tiên những dự án có tính sẵn sàng đầu tư, phương án triển khai khả thi, thông tin minh bạch và cơ chế phân bổ rủi ro rõ ràng. Vì vậy, việc phát triển hạ tầng phải gắn với quy hoạch đất đai, công nghiệp, tài chính và khả năng huy động nguồn lực tư nhân. Ông đặc biệt đề nghị xây dựng khung pháp lý ổn định, xác định rõ trách nhiệm của các bên và cơ chế triển khai ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Chính quyền, DN và các tổ chức tài chính phát triển cần phối hợp chặt chẽ để chuyển nhu cầu đầu tư hạ tầng thành những dự án có thể thực hiện.

Trà cascara, lúa phát thải thấp của VN lên diễn đàn kinh tế tuần hoàn

Bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026 và chương trình Bàn tròn châu Á - Thái Bình Dương về sản xuất và tiêu dùng bền vững (APRSCP), ngày 26.10 tại TP.HCM diễn ra Hội nghị quốc tế với chủ đề Kết nối khoa học và công nghiệp thúc đẩy chuyển đổi tuần hoàn, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh hướng đến nền kinh tế phát thải carbon thấp. Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế tuần hoàn (ICED), Đại học Quốc gia TP.HCM, là đơn vị chủ trì hội nghị phía VN.

Tại hội nghị, các chuyên gia quốc tế đã đưa ra dẫn chứng về những mô hình kinh tế tuần hoàn mang lại hiệu quả cao của VN cần được nhân rộng như: trồng lúa phát thải thấp bằng kỹ thuật tưới ngập khô luân phiên; mô hình tận dụng vỏ quả cà phê để phát triển thành sản phẩm trà cascara hay mô hình dùng bã cà phê để sản xuất ván ép… Đây là những mô hình chứng minh sự thành công trong việc gắn liền giữa khoa học, công nghệ trong sản xuất với hiệu quả kinh doanh. Và đây cũng là 2 yếu tố quyết định sự thành công của việc chuyển đổi nền kinh tế truyền thống sang nền kinh tế tuần hoàn.

TS Sho Nakamura, Giám đốc phụ trách Thúc đẩy xã hội tuần hoàn (Bộ Môi trường Nhật Bản), chia sẻ từ quá trình của Nhật Bản, sự hình thành và phát triển nền kinh tế tuần hoàn hiện tại là quá trình không ngừng nâng cao nhận thức. Và để nền kinh tế tuần hoàn hình thành, phát triển và vận hành hiệu quả cần có một khuôn khổ pháp lý hoàn thiện, luật hóa từng lĩnh vực và kế hoạch hành động để thúc đẩy nó phát triển. Ngoài ra, kinh tế tuần hoàn cần có sự tham gia của các DN, ủng hộ trên quy mô lớn và đồng thuận của cả xã hội. Cần có cơ chế hỗ trợ và thúc đẩy DN đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Chí Nhân

Đồng quan điểm, ông Marc Knapper, nguyên Đại sứ Mỹ tại VN, cố vấn Trung tâm Tài chính quốc tế VN tại TP.HCM, nói thành phố có cơ hội thu hút các định chế tài chính quốc tế, nhưng để chuyển sự quan tâm thành quyết định đầu tư cần đáp ứng những yêu cầu cụ thể về môi trường kinh doanh. Các nhà đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm đến 3 yếu tố: đầu mối giải quyết công việc rõ ràng và phản hồi nhanh; quy trình cấp phép, đất đai, đầu tư minh bạch, có thời hạn xử lý dự đoán được; cùng sự ổn định, nhất quán của chính sách trong dài hạn. Ông Marc Knapper cho biết nhiều dự án đầu tư chất lượng cao có thời gian triển khai kéo dài 5, 10, 15 hoặc 20 năm. Vì vậy, khả năng dự báo chính sách là điều kiện quan trọng để nhà đầu tư quyết định đưa vốn vào những dự án quy mô lớn.