Trần Tiến, nhạc và đời: Ca khúc 'Chị tôi' và 'Chiếc vòng cầu hôn'

Khán giả từng rất quen thuộc và yêu thích hai bài hát Chị tôi và Chiếc vòng cầu hôn, nhưng lý do tôi viết hai ca khúc này không phải ai cũng biết được.

Ở bài Chị tôi, câu chuyện tôi kể là câu chuyện về người chị ruột, nhưng cái đoạn kết xót xa lại là của những người chị khác tôi gặp trên đời, đôi khi còn đắng cay hơn chị. Chị tôi dạy học ở một hòn đảo trên dòng sông Kinh Thầy, Hải Dương, bên một chiếc cầu nhỏ cong cong.

Thương mẹ và em nên chị chưa muốn lấy chồng. Mãi đến khi mẹ tôi khuất xa và lo chuyện chồng con cho các em xong, chị mới nhận lời cầu hôn từ người đàn ông đến xây cầu. Cầu xây xong, người cầu hôn đã không quay trở lại, chị mòn mỏi chờ đợi và chết dưới chân chiếc cầu của người đàn ông ấy xây.

Trên nấm mộ người ta thấy khắc chữ "Trinh nữ". Trên đời có người tốt, người xấu. Người tốt cái này, lại xấu cái khác và ngược lại. Nhưng đàn ông mà hèn, thì không ra gì, đáng khinh. Phụ nữ là mẹ, là chị ta, em gái ta, là những người sinh ra trái đất này. Họ yếu đuối nhưng bao dung và tốt bụng. Họ xứng đáng được yêu thương, che chở. Có lần tôi thấy anh Trịnh Công Sơn nhảy lên tát vào mặt một thằng to cao nào đó, rồi đi. Thằng kia không dám làm gì. Tôi gặng hỏi mãi anh mới nói: "Người nớ bạc, hèn mô. Chơi gái còn thiếu nợ".

Trần Tiến, nhạc và đời: Ca khúc 'Chị tôi' và 'Chiếc vòng cầu hôn'- Ảnh 1.

Nhạc sĩ Trần Tiến và vợ - nhà giáo Bích Ngà

Ảnh: Nhạc sĩ Trần Tiến cung cấp

Anh mang trên tay mối tình của em

Ca khúc Chiếc vòng cầu hôn viết về mối tình của những người lính cao nguyên yên nghỉ, còn mang theo chiếc vòng, như một lời cầu hôn còn lại mặt đất. Ở phía huyện Lạc Dương (Lâm Đồng, cũ), đi sâu vào vùng người K'Ho sinh sống, có những vạt đồi vàng nắng thấp thoáng trong sương mù trắng cao nguyên. Cô gái được huyện cử đi để giới thiệu cho tôi văn hóa xứ này thường đeo một chiếc vòng bạc mỏng manh trên cổ tay trắng ngần. Những chàng chăn bò trên đỉnh núi đón tôi bằng một quầng lửa sáng rực trời chiều.

Trong gió lạnh bạt ngàn, tôi vẫn nghe rõ tiếng kèn môi kêu rất nhỏ, thầm thì lời tự tình của rừng thẳm. Những mặt da thú bịt tang trống rung lên vũ điệu của núi. Cậu Kaplin có giọng hát trong vắt và hoang dã, cất lên tiếng cổ xưa của người Polynesia Nam Đảo. Tôi chìm trong vẻ đẹp huyền thoại của văn hóa xứ này, mắt vẫn đậu trên cổ tay trắng ngần của cô gái có chiếc vòng đẹp.

Trước khi chia tay, cô gái nói: Em biết nhạc sĩ thích chiếc vòng mà em không thể tặng được. Rồi một ngày thật xa, Kaplin biết chuyện mới giải thích cho tôi: Người vùng cao chỉ trao vòng cho nhau như một lời hứa hôn. Cô gái ấy vẫn chờ người yêu đi lính chưa về, dù chiến tranh đã qua đi năm năm rồi. Tôi như thấy ngọn gió xứ sở ấy chạy buốt sống lưng.

Tôi đã nhớ ra ngày ở chiến trường, lang thang trên những ngọn núi cháy đen của người Vân Kiều ở Trường Sơn, tôi đã thấy thi thể của những người lính cao nguyên chết trận, mà trên tay vẫn lấp lánh những chiếc vòng hứa hôn. Trong mỗi cuộc chiến, nỗi buồn thường dài hơn nhiều những nụ cười chiến thắng.

Trần Tiến, nhạc và đời: Ca khúc 'Chị tôi' và 'Chiếc vòng cầu hôn'- Ảnh 2.

Nhạc sĩ Trần Tiến và các bạn trẻ

Ảnh: Nhạc sĩ Trần Tiến cung cấp

Tôi là người lính, gặp một người bạn trên chiến trường nhờ nhắn lại: Sau chiến tranh nói giùm rằng mình yêu cô ấy. Thay vì lời nói tôi làm bài hát Điệp khúc tình yêu. "... Nhớ cái hôn đầu tiên anh chưa dành cho em. Nhớ bản tình ca đầu tiên anh chưa dành cho em. Tuổi trẻ của chúng ta đã đi qua chiến tranh. Nhớ cái hôn đầu tiên là hôn lên đôi mắt người bạn đã hy sinh... Bản tình ca đầu tiên là hành khúc lên đường…".

Chiến tranh đeo đẳng mãi trong ký ức của tôi, muốn xóa nó đi để sống trong hòa bình mà không được. Nhiều khi đi trong rừng, tôi vẫn giật mình vì tưởng nghe tiếng bom ở đâu đó. Nhiều đêm mơ thấy máu chảy đỏ sông. Bạn tôi, Nguyễn Cường, thường thấy điều đó trong những chuyến đi của tôi... (còn tiếp).

(Nhạc sĩ Trần Tiến viết. Trích từ sách Trần Tiến - Người hát thơ mình do Đông A và NXB Hội Nhà văn ấn hành)

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.