Tránh việc lấy mục tiêu giảm đầu mối làm thành tích

Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với các cơ quan về kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22.8.2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Trong thông báo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ GD-ĐT và các địa phương xây dựng lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn để từng bước giải quyết căn bản những thiếu hụt về trường, lớp, giáo viên.

ẢNH: TTXVN

Đồng thời, rà soát, sắp xếp, điều phối lại mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên theo biến động dân số, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, đầu tư dàn trải, sử dụng nguồn lực kém hiệu quả; tránh việc lấy mục tiêu giảm đầu mối làm thành tích.

Giải quyết triệt để việc thiếu trường học, nhất là tại đô thị. Chính phủ cần xác định rõ lộ trình thực hiện, chỉ đạo các địa phương chủ động quy hoạch đất giáo dục trong các dự án đô thị; khẩn trương chuyển đổi công năng các trụ sở dôi dư và cơ sở nhà đất phục vụ cho giáo dục, y tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đã và sẽ tiếp tục dành sự quan tâm và những điều kiện tốt nhất cho giáo dục.

Yêu cầu ngành giáo dục phải đáp lại sự quan tâm đó bằng cuộc tự đổi mới sâu sắc, toàn diện, từ quản trị nhà trường, xây dựng đội ngũ giáo viên, đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá.

Yêu cầu đặt ra là phải giảm lối truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; đồng thời, tăng cường tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, nếu cách thi, cách đánh giá không thay đổi thì rất khó thay đổi cách dạy và cách học. 

Xử lý nghiêm bệnh thành tích, gian lận trong học tập và thi cử

Cùng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, cần giảm thủ tục hành chính, hội họp, báo cáo và những công việc hình thức để giáo viên có nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và học sinh.

Mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục nên những con người như thế nào.

Vì vậy, cần thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ; trong đó, đặc biệt chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần, văn hóa, lịch sử, nghệ thuật, tinh thần tự hào dân tộc, tự hào tiếng Việt.

Đồng thời, phát triển năng lực số, ngoại ngữ, STEM (hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học), tư duy khoa học, sáng tạo và khả năng thích ứng. 

Nghiên cứu xây dựng mô hình trường học xã hội chủ nghĩa và thí điểm ở những địa bàn có đủ điều kiện.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo đánh giá thực chất việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018.

Song song đó, tiếp tục rà soát, tinh giản theo hướng thiết thực, giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng, bảo đảm mọi học sinh đều được học tập, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết; chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến và phát triển năng lực số, năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Rà soát, hoàn thiện sách giáo khoa và học liệu theo hướng thiết thực, hiệu quả, không làm gia tăng áp lực học tập và chi phí cho học sinh và gia đình. 

Kịp thời điều chỉnh những nội dung bất cập, nhất là những môn học trực tiếp góp phần hình thành nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến như giáo dục đạo đức, công dân, lịch sử, tiếng Việt, ngữ văn.

Yêu cầu chấn chỉnh triệt để các sai phạm, tiêu cực trong giáo dục; thực hiện nghiêm túc, thực chất phương châm "thầy ra thầy, trò ra trò".

Kiên quyết xử lý nghiêm bệnh thành tích, gian lận trong học tập và thi cử, dạy thêm - học thêm biến tướng, tiêu cực trong tuyển sinh, đào tạo, cấp bằng, đạo văn, gian lận khoa học, bạo lực học đường và những biểu hiện lệch chuẩn trong quan hệ thầy - trò...