Trớ trêu: Cửa hàng sắp đóng cửa, khách lại nườm nượp kéo đến 'giải cứu'

Đội mưa săn sale, níu giữ kỷ niệm trước giờ đóng cửa

Gần đây, mạng xã hội liên tục xuất hiện những bài đăng chia sẻ, rủ rê ghé thăm các địa chỉ quen thuộc sắp dừng cuộc chơi.

Huỳnh Thị Mỹ Nhi (29 tuổi), ngụ đường 2, P.Thủ Đức (TP.HCM), cho biết cô thường xuyên lướt mạng xã hội và cập nhật nhanh các thông tin giảm giá giải thể. "Mình đi từ nhà sách, chỗ bán đồ lưu niệm, họa cụ cho đến quán ăn… Chỗ nào thông báo đóng cửa cũng đông nghẹt. Có nơi dù không chọn được món nào vừa ý nhưng mình vẫn thích ghé, vừa để tận hưởng không khí nhộn nhịp, vừa xem có gì hay để mua lưu lại làm kỷ niệm", Nhi chia sẻ.

Tương tự, Nguyễn Hữu Trí (27 tuổi), làm việc trên đường Hoa Lan, P.Cầu Kiệu (TP.HCM), thừa nhận tâm lý thích mua sắm đồ khuyến mãi sâu khiến anh luôn hào hứng với các đợt thanh lý. Trí nhận thấy cộng đồng mạng đang có xu hướng lập hội "giải cứu" các thương hiệu gắn liền với ký ức thanh xuân mỗi khi họ báo tin dừng hoạt động.

Ghi nhận thực tế vào chiều 28.9, bất chấp cơn mưa trút xuống thành phố, dòng người trẻ vẫn đội mưa kéo đến một cửa hàng họa cụ thân quen để mua sắm lần cuối. Mức giảm giá sâu tới 50% cùng tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO) biến không gian tiệm thành điểm hẹn chia tay đầy chen chúc.

ẢNH: AN VY

Vì sao cứ "sắp đóng cửa" là nườm nượp khách?

Theo thạc sĩ Lê Anh Tú, giảng viên Quan hệ công chúng - Truyền thông, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, việc người tiêu dùng đổ đến cửa hàng khi có thông tin xả hàng, giảm giá trước khi đóng cửa thực chất không phải hiện tượng quá mới mẻ. Tâm lý muốn tranh thủ mua sản phẩm với mức giá thấp hơn đã tồn tại từ lâu trong hoạt động mua bán.

Tuy nhiên, theo ông Tú, điều đáng chú ý từ việc nhiều cửa hàng gần đây phải đóng cửa là những khó khăn của thị trường, đặc biệt với một số ngành hàng liên quan đến văn hóa. Bên cạnh sức mua, hành vi tiêu dùng cũng đang thay đổi khi khách hàng ngày càng chuyển từ mua sắm trực tiếp sang mua sắm trực tuyến và các nền tảng số.

ẢNH: AN VY

Ông Tú nói sự dịch chuyển từ offline sang online khiến việc duy trì lượng khách đến cửa hàng vật lý trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, phía sau những đợt xả hàng trước khi đóng cửa không chỉ có tâm lý săn hàng giảm giá, mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách người tiêu dùng tiếp cận và mua sắm sản phẩm.

Trong khi đó, thạc sĩ Hoàng Đình Thái, chủ biên chương trình Hệ sinh thái khởi nghiệp phổ thông, Trường Cán bộ quản lý giáo dục TP.HCM; giảng viên khởi nghiệp, Khoa Quan hệ công chúng - Truyền thông, Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM), cho rằng cần phân biệt giữa việc bán hết hàng tồn và duy trì được một cửa hàng.

Theo ông Thái, khi thông báo sắp đóng cửa, một cửa hàng cùng lúc tạo ra hai lý do mạnh để khách đến ngay. Đó là giá giảm và cơ hội mua chỉ còn trong thời gian ngắn. Một số khách có thể đến vì yêu thích cửa hàng, nhưng cũng có người đơn thuần bị hấp dẫn bởi đợt xả hàng.

"Lượng khách ấy chưa chắc sẽ quay lại nếu cửa hàng tiếp tục bán với giá thông thường", ông Thái phân tích.

Ông Thái cho rằng doanh thu trong vài ngày cuối không thể xóa đi các khoản lỗ đã tích lũy, tiền thuê mặt bằng, lương nhân sự hay áp lực dòng tiền. Nếu giảm giá sâu, cửa hàng có thể thu về nhiều tiền mặt nhưng lợi nhuận rất thấp, thậm chí chỉ là thu hồi một phần vốn đang nằm trong hàng tồn.

Vì vậy, ông Thái chia sẻ cảnh đông khách chưa đồng nghĩa với kinh doanh hiệu quả. Người kinh doanh vẫn phải tính mỗi đơn hàng còn lại bao nhiêu sau khi trừ giá vốn, khuyến mãi và chi phí vận hành. Bên cạnh đó, cần tính toán câu hỏi rằng khách có quay lại hay không, hay dòng tiền có đủ nhập hàng và duy trì hoạt động trong những tháng tiếp theo hay không.

Với các cửa hàng nhỏ, ông Thái cho rằng khả năng tồn tại phụ thuộc vào việc hiểu đúng khách hàng, lựa chọn sản phẩm có nhu cầu lặp lại, kiểm soát chi phí mặt bằng và hàng tồn, giữ được biên lợi nhuận cũng như có đủ dòng tiền cho những tháng bán chậm.

"Một cửa hàng có thể đông người xem, đông người mua trong đợt giảm giá nhưng vẫn không đủ sức vận hành ở mức giá bình thường. Đừng chỉ đếm số khách bước vào cửa hàng, mà hãy xem họ mua gì, cửa hàng còn lãi bao nhiêu và bao lâu họ quay lại", ông Thái nói.

Theo ông Thái, hiện tượng khách đổ xô đến một cửa hàng sắp đóng cửa cũng là bài học cho người trẻ khởi nghiệp bán lẻ. Đó là sự chú ý của thị trường có giá trị nhưng sự chú ý nhất thời chưa phải mô hình kinh doanh bền vững.

Ông nói nếu đến lúc thông báo đóng cửa nhiều khách hàng mới biết đến thương hiệu, người kinh doanh cần nhìn lại vì sao trước đó khách chưa biết, chưa muốn đến hoặc đã đến nhưng không quay lại. Vấn đề có thể nằm ở sản phẩm, giá, vị trí, truyền thông hay trải nghiệm mua sắm.

Muốn biến người ghé xem thành khách hàng thường xuyên, theo ông Thái, cửa hàng cần tạo được lý do để họ trở lại ngay cả khi không có chương trình xả hàng. Chẳng hạn như sản phẩm phù hợp, chất lượng ổn định, giá trị tương xứng, phục vụ tốt và duy trì giao tiếp với khách hàng.

"Câu hỏi quan trọng nhất sau một ngày bán hết hàng không phải là "Hôm nay đông đến mức nào?", mà là "Nếu ngày mai không giảm giá, có bao nhiêu người vẫn muốn quay lại?", ông Thái nói.