Trung Quốc đa dạng hóa phương tiện phóng tên lửa chống hạm, gây khó cho Mỹ?

Trong tuần trước, Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) đã phát video quay cảnh tàu khu trục Type 052D phóng tên lửa chống hạm bội siêu thanh YJ-20 từ hệ thống phóng thẳng đứng. Điều này cho thấy năng lực ngày càng cao của hải quân Trung Quốc trong việc tấn công các tàu chiến nổi của đối phương, theo tờ South China Morning Post (SCMP) tối 8.8.

Ảnh: AFP

YJ-20 là một trong những loại tên lửa chống hạm bội siêu thanh triển khai trên biển đầu tiên của Trung Quốc được đưa vào sản xuất hàng loạt, trong bối cảnh nước này đang đẩy mạnh hiện đại hóa quân sự nhằm thu hẹp khoảng cách với Mỹ.

Loại tên lửa siêu thanh này nằm trong số nhiều biến thể tên lửa chống hạm đã được quân đội Trung Quốc (PLA) giới thiệu tại cuộc duyệt binh quy mô lớn ở Bắc Kinh vào tháng 9.2025. YJ-20 thể hiện trọng tâm chiến lược của hải quân Trung Quốc trong việc thiết lập năng lực phong tỏa, chống tiếp cận (A2/AD) vững chắc nhằm đối phó với các đối thủ trên vùng biển ven bờ và khu vực chuỗi đảo thứ nhất. Chuỗi đảo này là tập hợp các đảo và quần đảo ở Đông Á, trải dài từ Nhật Bản đến đảo Borneo, trong đó có Đài Loan.

"Tạo ra nhiều hướng tấn công"

SCMP dẫn lời ông James Holmes, giáo sư chiến lược và là người nắm giữ ghế Chủ tịch J.C. Wylie về Chiến lược Hàng hải tại Trường Chiến tranh Hải quân Mỹ, cho rằng Bắc Kinh đang sản xuất các loại tên lửa chống hạm nhằm ngăn chặn Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ tiếp cận khu vực, để PLA có thời gian "giải quyết các vấn đề tại eo biển Đài Loan, Biển Đông hoặc bất kỳ khu vực nào có thể xảy ra xung đột".

"Nếu PLA có thể ngăn chặn các lực lượng hỗn hợp đóng tại Mỹ hợp sức với Hạm đội 7 của nước này đóng tại Nhật Bản và các lực lượng khác đang triển khai tại Tây Thái Bình Dương, họ có thể xoay chuyển cán cân quân sự theo hướng có lợi cho mình", ông Holmes nhận định. 

"Ngay cả khi PLA  vẫn thua kém quân đội Mỹ nếu so sánh trực tiếp từng tàu chiến hay từng loại vũ khí... họ vẫn có thể giành chiến thắng nếu tập trung được phần lớn sức mạnh chiến đấu của mình để đánh vào một phần lực lượng của đối phương", ông Holmes bình luận tiếp.

Ngoài ra, bà Liselotte Odgaard, chuyên gia cấp cao tại Viện Hudson (Mỹ), nhận định rằng Trung Quốc dường như đang theo đuổi chiến lược A2/AD theo nhiều lớp, nhằm gây khó khăn cho các hoạt động hải quân của Mỹ và đồng minh trên khắp khu vực Tây Thái Bình Dương.

"Việc trang bị tên lửa chống hạm cho cả tàu nổi lẫn tàu ngầm tạo ra nhiều hướng tấn công, tăng cường khả năng dự phòng và giúp năng lực tấn công trên biển của Trung Quốc có khả năng sống sót cao hơn trong thời chiến", bà Odgaard nói thêm.

 "Điều này cũng cho phép hải quân PLA giao chiến với lực lượng đối phương ở nhiều cự ly và trong các môi trường tác chiến khác nhau. Cách tiếp cận này phản ánh trọng tâm rộng lớn hơn của Trung Quốc trong việc thực thi chiến lược phủ nhận quyền kiểm soát biển, phân tán hỏa lực sát thương và ngăn chặn đối thủ hoạt động tự do bên trong chuỗi đảo thứ nhất", bà Odgaard bình luận.

Mục tiêu của Trung Quốc

Trong cuộc duyệt binh hồi tháng 9.2025, Trung Quốc cũng đã trình làng YJ-19, một loại tên lửa chống hạm bội siêu thanh khác của Trung Quốc. Đến tháng 2.2026, hải quân Trung Quốc thông báo đã chính thức trang bị YJ-19 cho tàu ngầm lớp Type 039B, biến tàu này thành tàu ngầm phi hạt nhân duy nhất trên thế giới sở hữu tên lửa chống hạm bội siêu thanh, theo SCMP.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã đạt được "những bước tiến vượt bậc" trong việc phát triển các phương tiện phóng tên lửa chống hạm đa dạng, theo tiến sĩ Swee Lean Collin Koh (chuyên gia quốc phòng thuộc Trường Nghiên cứu quốc tế S.Rajaratnam, Singapore).

"Họ đang nỗ lực đạt được thứ chúng ta gọi là ưu thế tuyệt đối trong tương lai. Mục tiêu không chỉ là đối trọng một cách cân bằng với Mỹ, mà còn là tạo ra... một lợi thế bất đối xứng nhất định so với đối thủ", ông Koh bình luận. Mỹ vẫn chưa trang bị tên lửa chống hạm bội siêu thanh cho các tàu ngầm của mình, theo SCMP.

Ảnh: AFP

Các tên lửa chống hạm bội siêu thanh của Trung Quốc thường được gọi là "sát thủ tàu sân bay". Khả năng tên lửa YJ-19 được phóng từ ngầm làm gia tăng mối đe dọa đối với các tàu chiến Mỹ. Bằng cách kết hợp khả năng tàng hình dưới nước của tàu ngầm với tốc độ bội siêu thanh, loại tên lửa này rút ngắn thời gian phản ứng phòng thủ xuống chỉ còn vài giây.

Ông Koh cho rằng việc Trung Quốc trang bị các loại tên lửa chống hạm như YJ-19 cho tàu ngầm sẽ tạo ra "mối nguy hiểm lớn hơn", buộc Hải quân Mỹ và các đồng minh phải "bắt kịp" năng lực tác chiến phòng không để bảo vệ các tàu chiến nổi của mình.

Ông còn cho rằng việc Trung Quốc triển khai tên lửa bội siêu thanh cho tàu ngầm tạo ra "rào cản tâm lý", buộc Hải quân Mỹ và đồng minh phải bỏ ra nhiều công sức và thời gian hơn mức bình thường để truy lùng những tàu ngầm như thế.

"Nếu phần lớn hạm đội bị sa đà vào việc tìm kiếm những chiếc tàu ngầm trang bị tên lửa bội siêu thanh khó bị phát hiện, hạm đội đó sẽ bị rút khỏi các nhiệm vụ khác. Điều đó có thể ảnh hưởng đến việc hoàn thành các nhiệm vụ tác chiến quan trọng khác tại khu vực Đài Loan và những nơi khác", ông Koh nói.

Ông nhấn mạnh rằng nếu Hải quân Mỹ phải dồn quá nhiều nguồn lực trên khắp Thái Bình Dương để "truy lùng những chiếc tàu ngầm này", thì "khu vực chuỗi đảo thứ nhất coi như đã bị nhường lại cho Trung Quốc".

Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Mỹ cũng như Trung Quốc đối với những bình luận như trên.