Từ điều tra 'Tội ác trong một mái ấm': Vẽ lại tuổi thơ sau giông bão

Hơn một năm trôi qua kể từ khi loạt bài điều tra của Báo Thanh Niên: Tội ác trong một mái ấm (đăng tháng 9.2024, từng đạt giải A Báo chí quốc gia) lột trần vụ việc bạo hành tại mái ấm Hoa Hồng (Q.12 cũ, TP.HCM), hàng chục đứa trẻ mang đầy thương tổn đã được đưa về vòng tay an toàn của các cơ sở bảo trợ xã hội trực thuộc Lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM.

Từ những ánh mắt hoảng loạn, thói quen giành giật thức ăn hay những giấc ngủ mộng mị, giờ đây, các em đang dần được chữa lành bởi tình yêu thương vô bờ bến của những người mẹ, người cô.

Những "vết thương" của ngày đầu tiếp nhận

Ngày 4.9.2024, Làng Thiếu niên Thủ Đức tiếp nhận khẩn cấp 37 trẻ từ mái ấm Hoa Hồng, ông Trần Hữu Nghị (Phó giám đốc Làng Thiếu niên Thủ Đức) vẫn chưa quên những khó khăn chồng chất. Hồ sơ giấy tờ lúc bấy giờ hoàn toàn không rõ ràng, khiến các cán bộ cơ sở buộc phải dùng bút đánh số lên tay từng bé, từ 1 đến 37, kết hợp đeo vòng và thẻ y tế để có thể gọi tên tạm thời.

ẢNH: THÚY LIỄU

Sự bất ổn tâm sinh lý là rào cản lớn nhất đối với các cô nuôi dưỡng. Theo chị Nguyễn Thị Yến Nhi (Trưởng khu Sơ sinh Làng Thiếu niên Thủ Đức), các con lúc về có biểu hiện xây xát, bầm tím trên cơ thể; hoảng sợ khi gặp người lạ, thường xuyên la khóc.

Cùng tham gia đón trẻ, chị Phạm Thị Trang (nhân viên chăm sóc trẻ khu Sơ sinh Làng thiếu niên Thủ Đức) kể lại: "Có bé một đêm chỉ ngủ được 30 phút, hễ dậy là hét lên, khóc ròng cả đêm".

Thói quen ăn uống của các bé cũng lệch lạc do chưa từng được tập nhai, bé chỉ biết nuốt chửng hoặc ngậm đồ ăn rồi nhả ra.

ẢNH: THÚY LIỄU

Tại Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình, nơi tiếp nhận tổng cộng 40 bé từ mái ấm Hoa Hồng, không khí ban đầu cũng căng thẳng không kém. Chị Lê Thị Tuyết Trinh (Trưởng khoa Nhi đồng, Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình) xúc động khi kể cảnh các bé giành giật đồ ăn ngấu nghiến mỗi khi có khách đến thăm do bản năng.

Giấc ngủ của các bé thường không trọn vẹn, có bé hay giật mình chạy vào góc la hét, nói mớ như luôn mang một nỗi sợ vô hình. Đặc biệt, nhiều bé mới lên 3 - 4 tuổi đã quen nói tục, chửi thề khi giành đồ chơi với bạn.

Kiên nhẫn bù đắp và "vẽ" lại tuổi thơ

Trước số lượng lớn trẻ bị tổn thương nghiêm trọng, các cơ sở lập tức huy động nhân sự dốc sức hỗ trợ. Chị Yến Nhi cho biết, thời điểm đầu, Làng Thiếu niên Thủ Đức phải bố trí các nhân sự cốt cán có chuyên môn điều dưỡng, sư phạm mầm non và công tác xã hội túc trực làm việc theo ca 24/24 giờ để đảm bảo chăm sóc tốt nhất.

ẢNH: THÚY LIỄU

Quá trình chữa lành bắt đầu từ những nếp sinh hoạt nhỏ nhất: tập nhai, tập ngủ, tập đi vệ sinh. Chị Phạm Thị Trang kiên nhẫn bón từng miếng snack, trái cây để các con quen với đồ thô trước khi chuyển sang cháo hạt. Những đêm dài, các mẹ phải trực tiếp ôm ấp, nằm cạnh để trẻ cảm thấy an toàn và từ từ vượt qua cơn hoảng loạn.

"Con nít ai thương mình là sẽ thương lại. Khi tạo được sự ấm áp, an toàn, các bạn sẽ tin tưởng mình hơn", chị Trang bộc bạch.

Môi trường sống được trung tâm tối ưu hóa nhằm xóa bỏ mọi ranh giới. Chị Nguyễn Thị Hồng Châu (Phó giám đốc Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình) chia sẻ, thay vì gom chung, trung tâm đã chủ động chia nhỏ các bé nhóm Hoa Hồng vào những phòng khác nhau, hòa nhập cùng các bé cũ để tạo môi trường học hỏi những điều tốt đẹp. Bằng sự kiên nhẫn uốn nắn, các bé đã dần học được cách chia sẻ, quen với văn hóa xưng hô "dạ, thưa", bỏ hẳn thói quen đánh bạn hay chửi thề.

ẢNH: THÚY LIỄU

Bên cạnh chăm sóc tâm sinh lý, sức khỏe thể chất được đặt lên hàng đầu. Ông Trần Hữu Nghị nhấn mạnh, đơn vị luôn chú trọng chế độ dinh dưỡng, phòng chống dịch bệnh nhằm bù đắp thể trạng cho nhiều bé có xuất phát điểm sinh non.

Còn ở Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình, trẻ không chỉ được tiêm ngừa theo chương trình quốc gia mà còn được tiêm các mũi dịch vụ mở rộng như cúm, phế cầu, sốt xuất huyết, sởi để có đề kháng tốt nhất.

Giờ đây, bóng đen của quá khứ dường như đã lùi sâu. Sau hơn một năm, có những bé đã tìm được người thân, hoàn thiện đủ thủ tục bảo lãnh để trở về gia đình (Làng Thiếu niên Thủ Đức giải quyết cho một số trẻ về, hiện quản lý 33 bé; Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình đã có 6 bé được gia đình đón về).

ẢNH: THÚY LIỄU

Một thông điệp chung được những người làm công tác bảo trợ tại cả 2 đơn vị khẳng định: không có quy chế đặc thù hay sự dán nhãn phân biệt nào cho nhóm trẻ từ mái ấm Hoa Hồng. Tất cả các em giờ đây là những đứa con thân yêu được nuôi dưỡng, vỗ về và hưởng quyền lợi công bằng như bao đứa trẻ khác đang nương náu dưới mái nhà chung của các cơ sở.