Từ phòng thí nghiệm nơi giảng đường đại học nhìn về thành phố

Hành trình chuyển mình thầm lặng ấy được nhìn qua chính lăng kính của một sinh viên kỹ thuật.

Trên giảng đường nơi tôi học tập tại mái trường Đại học Dầu khí Việt Nam (PVU), những sinh viên ngành kỹ thuật hóa học như chúng tôi được dạy rằng: "Chất xúc tác là thứ không thể thiếu để một phản ứng diễn ra nhanh hơn, biến những nguyên liệu thô sơ thành những sản phẩm có ích phục vụ con người".

Ảnh: EVNHCMC

Từ phòng thí nghiệm, ngước qua ô cửa sổ nhìn về những cột điện xa xa, tôi chợt nghĩ TP.HCM suốt 50 năm qua (1976 - 2026) cũng đã trải qua một "phản ứng" chuyển mình mạnh mẽ như thế. Đi lên từ những nhọc nhằn, khốn khó của thời hậu chiến, thành phố lột xác từng ngày để rồi giờ đây vươn lên thành trung tâm kinh tế sầm uất nhất cả nước. Và trong dòng chảy lịch sử đó, EVNHCMC chính là "chất xúc tác" âm thầm nhưng quan trọng nhất, góp phần giữ cho thành phố luôn sáng đèn, nhịp sống không ngừng tiếp diễn và nâng tầm cuộc sống của hơn 14 triệu dân nơi đây.

Từ chỗ thiếu thốn, điện đã trở thành điểm tựa cho cuộc sống tiện nghi

May mắn thay, tôi được sinh ra và lớn lên ở một thời đại mà sự hiện diện của dòng điện đã trở thành một điều hiển nhiên đối với thế hệ trẻ như chúng tôi. Nhưng qua lời kể của ông bà về những năm tháng thiếu thốn tại TP.HCM, dòng điện ngày trước từng là điều xa xỉ với nhiều hộ gia đình.

Bà tôi hay kể, ngày trước mỗi khi khu phố mất điện, cả nhà lại lục đục kéo chiếc bàn nhỏ ra trước hiên để đợi chút gió trời. Bữa cơm tối ăn vội hơn dưới ánh đèn dầu leo lét, câu chuyện trong nhà cũng nhỏ lại theo bóng tối bao quanh.

Ký ức về những đêm cắt điện luân phiên, cả khu phố tối om, chỉ còn tiếng quạt mo rách phành phạch hòa lẫn tiếng trẻ con giật mình quấy khóc là nỗi ám ảnh của một thế hệ. Khi đó, điện còn rất hạn chế, chủ yếu ưu tiên cho sản xuất nên đời sống sinh hoạt gần như bị bó buộc bởi bóng tối mỗi khi mặt trời lặn. Bây giờ, chỉ cần một lần bật công tắc là nhà cửa sáng trưng, chẳng mấy ai còn nghĩ nhiều về điều đó, nhưng với ông bà tôi ngày xưa, có được ánh điện trong nhà từng là cả một niềm ao ước.

Ảnh: EVNHCMC

Nhờ hành trình 50 năm bền bỉ của EVNHCMC, những thay đổi từ điều nhỏ nhất dần xuất hiện ngay trong từng gian bếp, từng nếp nhà của người dân thành phố. Từ chỗ thiếu thốn, điện ngày nay đã trở thành điểm tựa cho một cuộc sống tiện nghi và đầy đủ hơn. Không còn cảnh khói than tổ ong độc hại, những người mẹ, người vợ giờ đây thoải mái nấu nướng bằng bếp từ an toàn.

Đặc biệt, chương trình ngầm hóa lưới điện kết hợp cáp viễn thông của EVNHCMC đã trả lại cho TP.HCM mỹ quan đô thị, không còn bóng dáng của những "mạng nhện" chằng chịt, giúp cho nhiều tuyến phố trở nên thông thoáng và an toàn hơn mỗi mùa mưa bão.

Đằng sau những con đường thông thoáng, sạch đẹp ấy là mồ hôi và công sức của những người thợ điện áo cam. Họ âm thầm làm việc trong cái nắng gay gắt, mưa giông, đôi khi có mặt ngoài đường giữa đêm khuya để kịp thời xử lý sự cố. Họ không chọn ở những nơi hào nhoáng, cũng ít khi được nhắc tên. Vắng đi bóng dáng họ, chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể làm cả một khu phố chìm vào bóng tối.

Không chỉ dừng lại ở đời sống sinh hoạt, dòng điện của EVNHCMC còn góp phần duy trì nền kinh tế đêm của thành phố. Chạy xe len lỏi qua mấy con hẻm nhỏ hay tạt qua chợ đêm Bến Thành nhộn nhịp, tôi hay bắt gặp hình ảnh chú sửa xe đêm lấm lem cặm cụi dưới ánh đèn tuýp cũ kỹ. Rồi cách đó không xa, lại là nụ cười của cô bán cơm tấm vỉa hè được soi rõ dưới những ánh điện lung linh. Nhờ có điện, những cửa hàng tiện lợi bật đèn thâu đêm suốt sáng, các gánh hàng rong cũng nán lại muộn hơn để kiếm thêm thu nhập. Nhịp sống ấy cứ thế đan xen, làm nên một TP.HCM không ngủ, rực rỡ và đầy sức sống.

Xắn tay áo để cùng viết tiếp chặng đường dài phía trước

Là một người trẻ của thời đại số, tôi càng cảm nhận rõ hơn sự thay đổi trong cách người dân tiếp cận với ngành điện. Không còn cảnh cầm hóa đơn giấy xếp hàng chờ đợi, giờ đây hầu hết người dân TP.HCM đã có thể thanh toán tiền điện trực tuyến chỉ bằng vài thao tác đơn giản trên điện thoại.

Việc báo sự cố hay kiểm tra lượng điện tiêu thụ qua công tơ mỗi ngày giờ đây chỉ mất vài giây trên ứng dụng. Sự thay đổi âm thầm ấy không chỉ mang đến ánh sáng cho người dân mà còn mang đến sự thuận tiện cho cuộc sống thường ngày của mỗi gia đình.

Ảnh: EVNHCMC

Dưới góc nhìn của một kỹ sư tương lai, tôi hiểu rằng chặng đường sắp tới của EVNHCMC không còn đơn thuần là giữ cho dòng điện luôn ổn định, mà là bài toán lớn hơn "chuyển dịch năng lượng xanh" để bảo vệ môi trường sống của người dân. Thứ ánh sáng vô hình ấy đang hiện hữu rất rõ qua những công trình xanh, những mái nhà năng lượng mặt trời đang thành hình trên khắp thành phố.

Và tôi tự nhủ, đó cũng chính là đề bài mà thế hệ trẻ chúng tôi phải tìm lời giải hôm nay. Bước ra từ phòng thí nghiệm và những trang giáo trình, những người học kỹ thuật như tôi sẽ đem tất cả kiến thức gói ghém bấy lâu ra đời thực, xắn tay áo để cùng viết tiếp chặng đường dài phía trước. Chúng tôi sẽ góp sức mình giữ cho dòng điện xanh của thành phố mang tên Bác luôn thông suốt, an toàn và bền vững đến mai sau.