Từ Tây nguyên, trở thành học giả Chevening và giấc mơ không gian học tập cộng đồng

23/09/2026 09:43 GMT+7

Là học giả Chevening và là đại biểu của nhiều chương trình quốc tế, anh Võ Tiến Tuấn Niê luôn mang theo câu hỏi: Làm thế nào để sự tham gia của bản thân đem lại lợi ích cho cộng đồng? Vị học giả này đã biến trăn trở thành hành động thực tiễn, thúc đẩy giáo dục và phát triển năng lực người trẻ ở địa phương.

Hướng đến phát triển bền vững thay cho lợi ích ngắn hạn

Anh Võ Tiến Tuấn Niê, 32 tuổi, học thạc sĩ ngành thực hành phát triển xã hội tại University College London (UCL) từ tháng 9.2026 theo chương trình học bổng toàn phần Chevening của Chính phủ Anh. Anh cũng là cử nhân ngành quan hệ quốc tế, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM.

Theo anh Tuấn Niê, một bộ phận ở địa phương còn suy nghĩ "học rồi cũng về làm nông". Quan sát này dẫn anh đến quyết định học để tiếp thu kinh nghiệm phát triển kinh tế - xã hội từ các nước. "Mình không thể phủ nhận làm nông tạo ra giá trị vật chất trong ngắn hạn. Nhưng nếu được học tập bài bản, các bạn trẻ có thể áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, buôn bán để đưa nông sản quê hương đi xa hơn. Vấn đề cốt lõi là phát triển bền vững thay vì dừng lại ở lợi ích trước mắt là kiếm tiền nhờ bán nông sản", anh Tuấn Niê chia sẻ.

Đắk Lắk nói riêng và Tây nguyên nói chung không chỉ sở hữu tài nguyên thiên nhiên mà còn có vốn văn hóa đặc sắc. Đây cũng là nguồn lực mà anh Tuấn Niê mong muốn cộng đồng phát huy. "Bản thân anh học được từ cộng đồng Êđê cách sống gần gũi và hài hòa với thiên nhiên. Đó cũng là những giá trị văn hóa được thể hiện qua cách người dân đối đãi với thiên nhiên và ứng xử trong cuộc sống", anh cho biết.

Cũng theo học giả Chevening, văn hóa cung cấp nguồn lực để cải thiện sinh kế bên cạnh những ngành, nghề khác, do vậy thanh niên nên tìm hiểu và phát triển văn hóa của cộng đồng mình.

Đề cao yếu tố giáo dục trong chương trình cộng đồng

Từng giữ vị trí Phó chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam tỉnh Đắk Lắk, anh Tuấn Niê xây dựng hệ sinh thái câu lạc bộ (CLB) nhằm giáo dục kỹ năng và tư duy cho cộng đồng; cũng như triển khai các hoạt động an sinh xã hội. Trong mỗi chương trình, anh nhấn mạnh yếu tố giáo dục: "Anh luôn nhắc đội ngũ của mình phải cố gắng lồng ghép hoạt động giáo dục vào chương trình. Ngay cả với trò chơi cho trẻ em, mình nên giúp các em nhận ra đã học được gì".

Từ năm 2018, anh Tuấn Niê sáng lập và cùng đội ngũ duy trì hoạt động CLB tiếng Anh tỉnh Đắk Lắk (DPEC), với mục đích tạo ra môi trường sử dụng tiếng Anh trong bối cảnh bấy giờ chưa có môi trường rèn luyện thường xuyên. Anh nhận định hình thức sinh hoạt tuy không mới nhưng người tham gia có cơ hội học tập qua hình thức học tập chủ động, học tập qua thực hành. "Không chỉ người tham gia, các thành viên ban tổ chức cũng được tiếp thu kiến thức và kinh nghiệm qua quá trình chuẩn bị và điều phối. Cụ thể, trong mỗi buổi sinh hoạt, các thành viên được phân chia vào các nhóm nhỏ để hỗ trợ người tham gia khi họ bí ý tưởng hoặc không có từ vựng diễn đạt ý", người sáng lập CLB cho hay.

Trong giai đoạn mới thành lập, CLB được định hướng dành cho sinh viên. Về sau, CLB chào đón đa dạng người tham gia hơn, trở thành không gian học tập cho cộng đồng người trẻ. "Đây không chỉ chào đón học sinh, sinh viên mà còn cả người đi làm. Những người đi làm có thể học hỏi sinh viên cách sử dụng ngôn ngữ, trong khi các em nhỏ có thể tiếp thu hiểu biết xã hội từ người trưởng thành. Sự đa dạng này giúp người tham gia học tập lẫn nhau tốt hơn", anh Tuấn Niê nhận xét.

Ngoài tổ chức sinh hoạt CLB, anh Tuấn Niê còn phối hợp với 1 giảng viên ở Trường ĐH Tây Nguyên mở lớp tiếng Anh miễn phí cho sinh viên, đặc biệt là sinh viên đồng bào thiểu số để đáp ứng nhu cầu sát sao hơn. "Với một số sinh viên, tiếng Anh là ngôn ngữ thứ ba nên những bạn này còn chưa mạnh dạn sử dụng. Lớp học này nhằm trang bị kiến thức cơ bản cũng như tăng sự tự tin cho các bạn. Anh không kỳ vọng sinh viên sẽ thay đổi ngoạn mục, ví dụ như trở thành người giỏi tiếng Anh. Khi lớp học khép lại, các bạn bớt sợ tiếng Anh, nắm được cách tự học ngôn ngữ hiệu quả và có niềm tin tiếng Anh giúp bạn đi xa thì đó đã là thành công", anh kể lại. Anh Tuấn Niê cũng chia sẻ thêm, lớp tiếng Anh được duy trì trong 7 tháng liên tiếp từ thời điểm bắt đầu, sau đó trở thành lớp học hè hàng năm về sau.

Học để có hiểu biết rộng hơn, giúp được cộng đồng

Trong thời đại AI, học giả Tuấn Niê cho rằng kỹ năng tự học là yếu tố tiên quyết. "Tự học để bản thân không đứng sau xu thế, biết cách sử dụng công nghệ và nâng cao năng lực cho cộng đồng mình. Cùng với đó, mỗi người nên tích lũy ngoại ngữ, hiểu biết văn hóa, kiến thức về đổi mới sáng tạo để tạo ra sản phẩm, công trình có giá trị bền vững hơn", anh cho biết.

Bản thân vị học giả này cũng là người theo đuổi việc tự học suốt đời. "Với tính cách thích giúp đỡ người khác, mình càng phải học để có hiểu biết rộng hơn; khi đó mình mới giúp được họ. Mình cũng tự đặt bản thân trong môi trường nhiều người giỏi để tạo động lực phát triển qua quá trình giao lưu quốc tế, cũng như kết nối với những người bạn ở các địa phương khác", anh chia sẻ.

Theo anh Tuấn Niê, sự phát triển của công nghệ đem đến tài nguyên tự học phong phú. "Thời sinh viên, anh từng nghĩ mình phải đi xa thì mới học được. Đúng là đi xa cho mình cơ hội va chạm, nhưng bây giờ các bạn có nhiều nguồn lực xung quanh để học tương tự. Điều các bạn cần là chủ động tiếp cận và thích nghi với thời đại", anh giải thích.

Chia sẻ về dự định sau du học, anh Tuấn Niê ấp ủ thành lập một không gian học tập cộng đồng. Không gian này không chỉ là nơi anh chia sẻ bài học, trải nghiệm của bản thân mà còn là cầu nối giữa Việt Nam và thế giới, bao gồm Vương quốc Anh, thông qua những câu chuyện văn hóa, giáo dục, phát triển cộng đồng…

Chọn chuyện khó và chuyện đúng để làm

Từng giảng dạy anh Võ Tiến Tuấn Niê ở đại học, thạc sĩ Hoàng Minh Thông, nay là Phó trưởng ban Đào tạo, ĐH Quốc gia TP.HCM, đánh giá cao lựa chọn làm chuyện đúng của anh Tuấn Niê. "Làm chuyện đúng (do the right thing) đòi hỏi khả năng đánh giá, nhận thức được đâu là điều chính nghĩa, cần thiết để làm và quyết làm cho bằng được dù có khó đến đâu. Hành động của Niê phản ánh tinh thần này: những việc bạn làm thật sự xuất phát từ mong muốn cho cộng đồng chứ không để chạy thành tích", thạc sĩ Thông cho biết.

Theo thạc sĩ Thông, anh Tuấn Niê làm cộng đồng bền vững và thực chất. "Triển khai CLB tiếng Anh không còn xa lạ ở thành phố; tuy nhiên ở địa phương, Niê cần giải quyết bài toán về con người. Khi vận hành CLB tiếng Anh, bạn đã huy động đội ngũ cộng tác viên không chỉ trong thành phố Buôn Ma Thuột mà còn ở các nơi khác, cũng như phối hợp với giảng viên ở trường ĐH để tổ chức lớp học và các buổi sinh hoạt. Duy trì những việc tưởng chừng nhỏ từ 2018 đến nay đòi hỏi sự kiên trì không hề nhỏ, nhưng Niê đã làm được", thạc sĩ Thông kể lại.

Từng tham gia lớp học tiếng Anh miễn phí của CLB tiếng Anh tỉnh Đắk Lắk, chị H'Trinh Byă, cựu sinh viên Trường ĐH Tây Nguyên nhận xét anh Tuấn Niê là thủ lĩnh hướng về cộng đồng. "Điều mình tâm đắc nhất là anh không đặt lợi ích cá nhân vào công việc tập thể, là người luôn làm việc bằng cái tâm hướng đến cộng đồng. Anh cũng đưa ra những góp ý tinh tế để mình tự nhận diện và giải quyết vấn đề, thay vì ép buộc người khác làm theo ý của anh. Mình may mắn khi được gặp gỡ và học hỏi từ anh Tuấn", chị Trinh chia sẻ.