Từ vụ nam thanh niên bắt bồ câu: Chấn chỉnh văn hóa ứng xử nơi công cộng

Đáng chú ý, sự việc xảy ra tại khu vực trung tâm TP.HCM - nơi không chỉ là không gian sinh hoạt của người dân mà còn là một trong những khu vực thường xuyên xuất hiện trong lịch trình khám phá thành phố của du khách.

Ngày 25.8, lực lượng chức năng đã làm việc với T.L (21 tuổi, ở phường Thủ Đức, TP.HCM), người xuất hiện trong đoạn clip vồ bắt chim bồ câu đang được chia sẻ trên mạng xã hội. Tại buổi làm việc, T.L bước đầu cho biết bắt những con chim này với ý định mang về nhà nuôi.

Bắt bồ câu giữa phố: Khi không gian công cộng bị xem nhẹ

Trao đổi với Thanh Niên, chủ tài khoản, người quay và đăng tải đoạn clip cho biết hình ảnh được ghi lại khoảng 14 giờ ngày 22.8 tại khu vực công viên thuộc công trường Lam Sơn, phường Sài Gòn, TP.HCM. Theo người quay, ban đầu anh nghĩ đôi bạn trẻ chỉ cho chim ăn, nhưng khi chứng kiến cảnh nam thanh niên vồ bắt hai con bồ câu, anh cho rằng hành động này có chủ đích nên đăng tải clip với mong muốn sự việc không lặp lại.

ẢNH: CẮT TỪ CLIP

Sau khi được chia sẻ, đoạn clip nhận nhiều phản ứng của cộng đồng mạng. Phần lớn ý kiến bày tỏ sự không đồng tình với hành động bắt chim giữa khu vực công cộng. Một số người cho rằng đây là hành vi phản cảm, thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với động vật cũng như không gian chung. "Trộm cắp và có thể là hành hạ động vật. Nghĩ mà thật sự không hiểu nổi tại sao 2 người trẻ như vậy, sống trong thời bình, được tuyên truyền về giáo dục và văn minh mà vẫn còn những hành xử như vậy?", một tài khoản bình luận.

Thạc sĩ Tâm lý học Hoàng Thị Tố Nhi, Trường đại học Yersin Đà Lạt, nhận định đây là hành động lệch chuẩn trong ứng xử văn minh nơi đô thị, thể hiện sự thiếu hụt ý thức trong việc tôn trọng thiên nhiên và các chuẩn mực đô thị.

Theo cô, việc tự ý bắt động vật sống bán hoang dã là hành động không phù hợp với một đô thị hiện đại như TP.HCM. Không gian công cộng là không gian chung của nhiều người, trong khi đàn bồ câu đã trở thành một phần quen thuộc của cảnh quan đô thị. Việc tự ý săn bắt vì mục đích cá nhân cũng có thể được nhìn nhận như sự xem nhẹ giá trị chung.

Từ góc độ tâm lý, chuyên gia cho rằng hành động này không chỉ tác động đến những người trực tiếp chứng kiến mà còn gây cảm giác "sốc" khi diễn ra công khai, đối lập với hình ảnh về một TP.HCM thân thiện, hiện đại và văn minh.

Theo chuyên gia tâm lý, để hạn chế những hành vi tương tự, cần kết hợp giữa quy định, giáo dục và truyền thông. Tại các công viên, quảng trường và khu vực trung tâm, cơ quan quản lý có thể tăng cường các biển hướng dẫn, cảnh báo những hành vi không phù hợp nhằm nâng cao nhận thức của người dân.

Bên cạnh đó, việc giáo dục tình yêu thiên nhiên, lòng trắc ẩn và ý thức bảo vệ môi trường cần được hình thành từ gia đình, nhà trường đến cộng đồng. Người trẻ cần hiểu rõ hơn ranh giới giữa "tự do cá nhân" và "trách nhiệm đối với không gian chung".

Văn minh đô thị bắt đầu từ những điều nhỏ

Tại nhiều khu vực trung tâm TP.HCM như nhà thờ Đức Bà, phố đi bộ Nguyễn Huệ hay công viên Tao Đàn, hình ảnh những đàn bồ câu sống tự do đã trở nên quen thuộc, tạo nên một nét sinh động cho cảnh quan thành phố.

Theo thạc sĩ du lịch Phạm Ngọc Dũng, Trường đại học Công Thương, hành vi của cư dân địa phương là một trong những yếu tố cấu thành tổng thể hình ảnh điểm đến trong mắt du khách. Tuy nhiên, không phải mọi hành vi phản cảm của một cá nhân đều có thể đại diện cho hình ảnh của cả cộng đồng.

Nếu một hành vi trở nên phổ biến trong cộng đồng, nó có thể trở thành một đặc điểm khiến du khách hình thành nhận thức về điểm đến. Ngược lại, nếu chỉ là hành vi riêng lẻ, không mang tính phổ biến, đó trước hết vẫn là hành vi của cá nhân và có thể gây cảm giác phản cảm, khó chịu đối với cả du khách lẫn người dân địa phương. "TP.HCM với tư cách là một điểm đến du lịch đồng thời cũng là môi trường sống của cư dân. Những hành xử phổ biến hằng ngày của cư dân tại không gian công cộng sẽ tạo nên cái nhìn về văn hóa ứng xử tại những không gian ấy", ông Dũng phân tích.

Ông Dũng cũng lưu ý rằng các điểm đến du lịch thường có những quy định cụ thể mà du khách phải tuân thủ. Trong khi đó, TP.HCM là một không gian sống mở, nơi người dân địa phương sử dụng các công viên, quảng trường và đường phố hằng ngày. Do đó, việc xây dựng các chuẩn mực ứng xử tại những không gian này cũng cần được quan tâm. "Điều cần thiết ở đây là phải có những biện pháp cảnh báo ở các khu vực khác nhau để cảnh báo các hành vi phản cảm nơi công cộng", ông Dũng nói.

Một thành phố văn minh không chỉ được tạo nên bởi những công trình hiện đại hay cảnh quan đẹp, mà còn từ những hành vi nhỏ của mỗi người: biết tôn trọng cộng đồng, môi trường và những sinh vật cùng tồn tại. Văn minh đô thị không chỉ nằm ở diện mạo thành phố mà còn ở cách mỗi người hành xử giữa lòng thành phố.