Thời sự Dân sinh

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời

Ngọc Dương

29/08/2026 07:10 GMT+7

Từ bản làng Xín Mần đến miền đất đỏ phương Nam, nhiều gia đình người Mông đã tìm thấy cơ hội đổi đời bằng nghề cạo mủ cao su, mang theo cả khát vọng mưu sinh và bản sắc văn hóa trên hành trình bén rễ nơi quê hương mới.

Khi màn sương còn phủ kín những triền núi Xín Mần, nhiều gia đình người Mông ở vùng cao Hà Giang cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang, đã đưa ra quyết định quan trọng: rời quê nhà, vượt hơn một nghìn cây số vào miền Nam lập nghiệp.

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 1. — Rời xã Xín Mần (Tuyên Quang), cặp vợ chồng và Hán Seo Đằng (28 tuổi), Thào Thị Chấu (25 tuổi) mang theo khát vọng đổi đời để đến Nông trường Long Thành (Tổng công ty cao su Đồng Nai) lập nghiệp

Tìm về miền đất hứa

Hành trang của họ chỉ là vài bộ quần áo, những vật dụng thiết yếu và niềm hy vọng về một cuộc sống ổn định hơn. Điểm đến là các nông trường cao su ở Đồng Nai và TP.HCM, nơi những cánh rừng cao su trải dài trên miền đất đỏ bazan đang dần trở thành mái nhà mới, mở ra cơ hội lập nghiệp cho hàng trăm lao động vùng cao.

Giữa dòng người ấy có vợ chồng Hán Seo Đằng (28 tuổi) và Thào Thị Chấu (25 tuổi). Rời xã Xín Mần, họ chọn Nông trường Long Thành (Tổng công ty cao su Đồng Nai) làm nơi bắt đầu hành trình đổi đời.

Từ những người con lớn lên giữa núi đá và nương ngô, họ học cách gắn bó với những hàng cây cao su thẳng tắp, nơi mỗi giọt mủ trắng là thành quả của sự cần cù và bền bỉ.

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 2. — Vợ chồng Hán Seo Đằng và Thào Thị Chấu từ sáng sớm khoác lên mình bộ đồng phục xanh, bắt đầu một ngày làm việc

Khi trời còn mờ sương, đôi vợ chồng trẻ Hán Seo Đằng và Thào Thị Chấu đã khoác lên mình bộ đồng phục xanh, cùng bắt đầu một ngày làm việc giữa những hàng cao su thẳng tắp. Người cạo mủ, người đỡ chén, phối hợp nhịp nhàng qua từng gốc cây, chắt chiu từng dòng "vàng trắng" của nông trường.

Công việc tuy vất vả, đòi hỏi sự kiên trì và khéo léo, nhưng mang lại nguồn thu nhập ổn định, giúp họ từng bước dựng xây mái ấm, tích lũy cho tương lai và vun đắp những ước mơ nơi vùng đất mới.

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 3. — Chiếc xe máy nhỏ đưa đôi vợ chồng người Mông băng qua những con đường đất đỏ trong nông trường

Theo anh Đằng, những ngày đầu đặt chân đến Nông trường cao su Long Thành, mọi thứ đều xa lạ. Khí hậu miền Nam khác với vùng núi cao, công việc cạo mủ cũng hoàn toàn mới. Hai vợ chồng phải học từng thao tác, từ cách cầm dao, đưa dao theo miệng cạo đến việc thu gom mủ.

"Ngày rời Xín Mần vào Nam, hai vợ chồng cũng lo lắm, vì chưa biết cuộc sống phía trước sẽ như thế nào. Ở quê chủ yếu làm nương rẫy, thu nhập không ổn định nên vợ chồng muốn tìm một công việc có thể làm lâu dài, có tiền đều để lo cho gia đình và tích góp cho tương lai", anh Đằng chia sẻ.

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 4. — Theo sau chồng, Thào Thị Chấu kiểm tra miệng cạo và chỉnh lại những chiếc chén hứng mủ, nhịp nhàng phối hợp trong công việc quen thuộc mỗi ngày

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 5. — Bắt đầu ca làm từ trước bình minh, nữ công nhân người Mông miệt mài cạo mủ giữa những hàng cao su phủ đầy hơi sương

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 6. — Chị Thào Thị Chấu cẩn thận thay chén hứng mủ trên từng gốc cao su, công việc tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 7. — Một khoảnh khắc bình yên giữa nông trường, chị Chấu và anh Đằng ngồi trò chuyện sau ca làm từ sáng sớm

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 8. — Chị Chấu chăm chú quan sát từng đường dao của chồng trước khi tự mình thực hiện trên những thân cây kế tiếp

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 9. — Sau khi hoàn thành hàng trăm gốc cây, đôi vợ chồng trẻ tiếp tục thu gom mủ về điểm tập kết của nông trường trước khi mặt trời lên cao

Với chị Chấu, anh Đằng và nhiều người Mông rời quê vào Nam, miền đất đỏ phương Nam không chỉ là nơi tìm kế sinh nhai mà còn mở ra một cánh cửa khác cho cuộc đời.

Từ những bản làng nằm giữa núi cao, họ mang theo hành trang giản dị, vượt hàng nghìn cây số đến những nông trường cao su bạt ngàn, bắt đầu lại từ những công việc quen mà lạ, từ những buổi sáng thức dậy cạo mũ khi trời còn tối mịt.

Dần dần, tiếng dao cạo mủ, những hàng cây thẳng tắp và con đường đất đỏ trở thành một phần nhịp sống nơi miền đất mới.

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 10. — Giữa rừng cao su thẳng tắp, đôi vợ chồng trẻ trở về trong ánh nắng sớm, khép lại một ca lao động bắt đầu từ lúc trời chưa kịp sáng

Nét đẹp văn hóa Mông giữa những nông trường cao su phương Nam

Cuộc sống nơi vùng đất mới dần trở nên quen thuộc, nhưng trong mỗi người con vùng cao vẫn vẹn nguyên nỗi nhớ quê nhà. Đặc biệt, những cô gái Mông rời quê vào Nam làm công nhân cao su vẫn mang theo những bộ trang phục truyền thống - nét đẹp văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Giữa màu xanh bạt ngàn của những cánh rừng cao su phương Nam, sắc màu rực rỡ của váy áo Mông trở thành sợi dây gắn kết họ với quê hương, cội nguồn.

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 11. — Hai mẹ con Cư Thị Dí và Ly Thị Liên (ở xã Xín Mần, Tuyên Quang) diện trang phục truyền thống của người Mông giữa những hàng cao su xanh ngút mắt tại Làng công nhân cao su Đội Cù Bị (Công ty CP cao su Bà Rịa), xã Châu Đức, TP.HCM

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 12. — Nằm giữa những cánh rừng cao su ở xã Châu Đức, TP.HCM, Làng công nhân cao su đội Cù Bị (Công ty CP cao su Bà Rịa) là nơi sinh sống của nhiều gia đình công nhân từ các tỉnh phía bắc, chủ yếu là người đồng bào ở Nghệ An, Tuyên Quang

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 13.

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 14.

Những cô gái Mông trong trang phục truyền thống đứng giữa những hàng cao su thẳng tắp, mang sắc màu văn hóa vùng cao đến với miền đất mới

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 15. — Trong bộ trang phục truyền thống rực rỡ, Ly Thị Liên chăm chú học mẹ cách đưa dao cạo đúng kỹ thuật, bắt đầu làm quen với công việc giữa nông trường cao su

Từ Xín Mần đến rừng cao su phương Nam, người Mông tìm cơ hội đổi đời - Ảnh 16. — “Ở quê, các chị, các mẹ vẫn mặc như vậy. Xa quê rồi càng thấy trân trọng. Sau này dù có đi đâu, em vẫn muốn giữ gìn và mặc trang phục truyền thống”, Liên chia sẻ

Từ những bản làng cheo leo nơi cực Bắc đến các nông trường cao su bạt ngàn ở miền Đông Nam bộ, hành trình của những gia đình người Mông là câu chuyện về rời quê để tìm kiếm cơ hội đổi thay.

Họ mang theo hành trang không chỉ là khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn, mà còn cả ký ức và những giá trị văn hóa của quê nhà.

Trên vùng đất mới, bằng đôi bàn tay lao động, họ từng bước dựng xây cuộc sống, tìm thấy một quê hương thứ hai nhưng vẫn không quên gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương mình.