Từng dạy học trò điểm 10 toán thi tốt nghiệp THPT, thầy giáo mách nước làm bài

Thầy Nguyễn Văn Tây hiện là giáo viên toán Trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến - Bình Dương (P.Thủ Dầu Một, TP.HCM). Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm ngoái, học trò của thầy Tây có 4 bạn đạt điểm 10, 36 bạn đạt điểm từ 9 trở lên. Mới đây, ở kỳ thi đánh giá năng lực đợt 2 của ĐH Quốc gia TP.HCM (V-ACT), lớp thầy dạy cũng có 8 bạn chinh phục điểm tối đa phần toán là 300.

Điều cần tránh trong phòng thi tốt nghiệp THPT

Trao đổi với Thanh Niên, thầy Tây nhận định để đạt điểm cao môn toán, điều tiên quyết thí sinh cần lưu ý là làm kỹ và không được sai sót trong 12 câu đầu phần trắc nghiệm nhiều lựa chọn, với tổng 3 điểm. Ở phần tiếp theo là đúng-sai (4 điểm), nam giáo viên khuyên các bạn "sửa soạn một tâm hồn đẹp" trước khi làm bài - thuật ngữ thầy Tây thường dùng để chỉ việc phân tích tất cả dữ kiện đề cho trước khi đọc 4 lệnh hỏi bên dưới (a, b, c, d).

"Ví dụ, câu hỏi cho góc AMB = 90^o với A, B là 2 điểm cố định cho trước. Thí sinh lúc này phải xác định điểm M nằm trên một mặt cầu có đường kính AB sau đó tìm tâm bán kính R và thông tin khác liên quan. Nếu đã chuẩn bị đầy đủ như trên, việc trả lời các lệnh hỏi đúng sai chỉ đơn thuần là dò lại những điều mình đã làm, vừa nhẹ nhàng vừa tiết kiệm thời gian", thầy Tây chia sẻ.

"Điều này hiệu quả hơn so với việc đọc đến đâu mới bắt đầu trả lời đến đó", thầy nói thêm.

Ngoài ra, các bạn không cần lo lắng nếu đáp án ra cả 4 ý đều ra "đúng" hoặc "sai" vì điều này hoàn toàn bình thường, nam giáo viên nhấn mạnh.

ẢNH: N.V.T

Thầy Tây cũng lưu ý thí sinh cần cẩn trọng trước những điểm dễ nhầm hoặc dễ bị lừa, nhất là dữ kiện ở phần giả thiết và lệnh hỏi thực tế trong phần trả lời ngắn (3 điểm). Một "bẫy" phổ biến là đề cho một loại đơn vị nhưng yêu cầu đáp án quy ra một đơn vị khác, như cho m² nhưng hỏi dm²... "Hay nhiều khi đề hỏi thí sinh đi tìm giá trị nhỏ nhất, các bạn lại tìm X để giá trị được nhỏ nhất", thầy Tây lưu ý.

Một lỗi sai đáng tiếc khác là nhiều thí sinh không xem kỹ đề, chỉ đọc lướt hay nghĩ cảm tính rằng "từng làm dạng tương tự rồi" nên cứ thế bắt tay vào giải một cách máy móc. Bởi vậy, điều thầy Tây luôn dặn học trò là "đề không có chữ nào dư hay thiếu". Các bạn cần phân tích kỹ dữ kiện trong đề, từ gạch chân các lệnh hỏi và giả thuyết, xác định các thông tin thuộc phân môn, lĩnh vực hay liên quan tới công thức nào..., từ đó mới bắt đầu lập phương trình.

"Như đề chính thức năm ngoái có một câu hỏi liên môn cả kiến thức tích phân và hình học không gian. Nhiều thí sinh không xác định được nên không làm ra câu này", thầy Tây chia sẻ. "Ngoài ra, để làm phần trả lời ngắn tốt hơn, các bạn cũng nên tóm tắt lại đề bằng cách lập sơ đồ cây hay sơ đồ phân nhánh để quản lý các giả thuyết đề cho, cũng như để coi có thiếu sót gì không".

Sinh viên ngành toán khuyên gì?

Giành điểm tối đa phần toán thi V-ACT đợt 2 mới đây và năm ngoái từng đạt điểm 8,5 môn toán thi tốt nghiệp THPT, Võ Gia Hưng, sinh viên ngành toán ở Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cũng lưu ý thí sinh nên đọc kỹ đề trong phần trắc nghiệm đúng-sai do "đề sẽ bẫy nhiều ở phần đọc hiểu". Song song đó, các bạn có thể dùng đáp án câu trước để làm câu sau.

"Còn ở phần trả lời ngắn, trước khi làm, các bạn nên phân loại các câu từ dễ đến khó, từ đó làm chắc chắn từng câu một theo độ khó", Hưng nói.

Một điểm đáng chú ý khác ở phần trả lời ngắn, theo Hưng, thí sinh phải chú ý điều kiện phụ của đề - vốn được đề cập trong câu hỏi hoặc yêu cầu thí sinh tự tư duy. "Ví dụ trong một bài toán thực tế yêu cầu tính dân số hay sản lượng, điều kiện phụ là đáp án bắt buộc phải ra số nguyên dương. Hoặc có những trường hợp đề yêu cầu làm tròn đến 1-2 chữ số sau dấu thập phân", nam sinh viên chia sẻ.

Ngoài ra, lúc tính toán các bước trung gian, các bạn cứ lưu số vào máy tính để tính toán và chỉ làm tròn ở đáp án cuối cùng để ra đáp số, Hưng nói thêm.

Theo Bộ GD-ĐT, năm nay đề thi tốt nghiệp THPT môn toán vẫn giữ nguyên cấu trúc, định dạng và tỷ lệ các cấp độ tư duy tương tự đề năm ngoái. Như vậy, đề năm nay tiếp tục có 3 dạng thức câu hỏi gồm trắc nghiệm nhiều lựa chọn, trắc nghiệm đúng-sai và trắc nghiệm trả lời ngắn, mỗi dạng có số lượng câu hỏi và cách chấm điểm riêng biệt.

Năm ngoái, kỳ thi ghi nhận 56,4% thí sinh trong số hơn 1,12 triệu thí sinh dưới điểm trung bình môn toán, cao nhất trong 9 năm kể từ khi kỳ thi tốt nghiệp THPT (trước đây là kỳ thi THPT quốc gia) được dùng cho cả 2 mục đích là xét tốt nghiệp THPT và xét tuyển vào ĐH, CĐ.

Sau buổi làm thủ tục chiều 10.6, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ chính thức diễn ra vào hai ngày 11 và 12.6 tới với 2 môn bắt buộc là văn (120 phút) và toán (90 phút), cùng 2 môn tự chọn trong số các môn ngoại ngữ, hóa, lý, sinh, địa, sử, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ.

ẢNH: NHẬT THỊNH