Khẳng định mạnh mẽ quyền dân tộc và tinh thần độc lập, tự do
Ngày 2.9.1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), vị Chủ tịch đầu tiên của nền Dân chủ Cộng hòa nước "Việt Nam mới" đã trích dẫn Tuyên ngôn độc lập của Mỹ: "Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng, tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc" và Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cuộc cách mạng Pháp: "Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi".
Từ đó, Người suy rộng ra để khẳng định: "Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng; dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do". Từ những "lẽ phải không ai chối cãi được" về quyền con người, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng lên thành quyền của các dân tộc khi khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình chiều ngày 2.9.1945
Ảnh: tư liệu của Cục Lưu trữ quốc gia
Độc lập, tự do của dân tộc là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm. Đó là quyền mặc nhiên và là giá trị phổ quát đã được nhân loại thừa nhận. Bản Tuyên ngôn độc lập đã tuyên bố với thế giới một điều hợp với công lý và là hiện thực đang diễn ra ở Việt Nam sau thành công trọn vẹn của cuộc Cách mạng Tháng Tám: "Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập".
Khi độc lập, tự do của dân tộc bị đe dọa thì "Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy". Bất cứ thế lực xâm lược nào từ bên ngoài đều sẽ bị giáng trả, bất cứ kẻ phá hoại nào từ bên trong đều sẽ bị trừng trị. Trong những năm tháng khốc liệt của các cuộc kháng chiến sau này, ý chí đó đã được đúc kết thành chân lý "Không có gì quý hơn độc lập tự do".
Tinh thần đó đã đi cùng dân tộc Việt Nam, làm nên những chiến công hiển hách, những thắng lợi vẻ vang trong thế kỷ 20.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 khẳng định quyền con người. Đó là cuộc cách mạng của nhân dân, do nhân dân tiến hành vì lợi ích của nhân dân, đem lại quyền làm người cho mỗi người dân, nhằm đích đến xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
Nhân dân vừa là động lực vừa là mục tiêu giải phóng của cách mạng. Với mục đích đấu tranh cho những quyền cơ bản của dân tộc, của con người, phấn đấu vì hạnh phúc của con người, cuộc cách mạng này chứa đựng ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Thể chế Dân chủ cộng hòa, thành tựu phổ quát của nền chính trị nhân loại, lần đầu tiên được xác lập ở Việt Nam, phù hợp với trào lưu dân chủ thế giới.
Bản Tuyên ngôn độc lập được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử
Ảnh: Tư liệu của tác giả
Bản Tuyên ngôn độc lập của nhân dân Việt Nam cũng là tiếng chuông cảnh báo sự tan rã của hệ thống thuộc địa kiểu cũ - hình thành sau quá trình gắn liền với sự xâm lược, tước đoạt độc lập và nô dịch các dân tộc của các nước thực dân. Cuộc cách mạng của nhân dân Việt Nam thắng lợi và ngay sau đó là cuộc kháng chiến anh dũng bảo vệ thành công nền độc lập đã gây dựng niềm tin, là nguồn động viên tiếp sức cho các dân tộc còn đang bị áp bức vùng lên đấu tranh giành độc lập cho mình.
Hướng đến tương lai phát triển
Cuộc khởi nghĩa toàn dân "Nổi lên khôi phục nước nhà tổ tông" (Hồ Chí Minh) đã mở ra cuộc trung hưng mới cho dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của cuộc đấu tranh giành lại độc lập cũng tạo tiền đề xây dựng những điều tươi đẹp trong cuộc trung hưng thứ ba trong lịch sử dân tộc.
Độc lập, tự chủ dân tộc là nền tảng cơ bản, là điều kiện tiên quyết để phát huy các tiềm năng địa chính trị, địa kinh tế, để khơi dậy và phát huy, phát triển các giá trị di sản văn hóa, tài nguyên cảnh quan thiên nhiên cùng với bản sắc văn hóa và con người Việt Nam, phấn đấu vì một nước Việt Nam phát triển phồn thịnh.
Nền độc lập dân tộc trong bối cảnh mới còn bao gồm quyền bình đẳng, quyền tự quyết trong các mối quan hệ quốc tế, bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia; bảo vệ và duy trì quan hệ hữu nghị, hợp tác cùng phát triển trên cơ sở tôn trọng lợi ích của nhau giữa các quốc gia trong các mối liên kết kinh tế, góp phần xây dựng nền hòa bình, hữu nghị, thịnh vượng và tiến bộ chung.
Bản Tuyên ngôn độc lập ghi dấu bước ngoặt lịch sử của dân tộc Việt Nam, chấm dứt chế độ thực dân và phong kiến để bắt đầu Kỷ nguyên Độc lập và Tự do. Sau khi giành lại và bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc, nhân dân Việt Nam tiếp tục xây dựng đất nước phát triển, tiến bộ về mọi mặt: Phát triển kinh tế và văn hóa, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, thúc đẩy sự phát triển của xã hội, tất cả đều nhằm mục tiêu vì hạnh phúc của con người.
Các câu trích dẫn từ Tuyên ngôn độc lập - Hồ Chí Minh (2011): Toàn tập, tập 4 - Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr. 1 - 3
Bình luận (0)