Phan Thiết trong tim

5 Thanh Niên Online
Nhà ngoại cũ, nơi tôi sinh ra, trước mặt chùa Liên Trì, chỉ vài bước chân là đến chợ Phan Thiết, do vậy, thức ăn tươi, quà vặt là vô số kể suốt một thời tuổi thơ hay mỗi lần về thăm ngoại.
Tàu thuyền neo đậu trên sông Cà Ty /// Ảnh: Quế Hà Tàu thuyền neo đậu trên sông Cà Ty - Ảnh: Quế Hà
Tàu thuyền neo đậu trên sông Cà Ty
Ảnh: Quế Hà
Ngoại có một hàng “cóc kẻng” (hàng bán đồ ăn vặt), nên mỗi lần ở với ngoại là được ăn nhiều thứ, có chuối bom - trái vàng ươm, thơm, bên trong hơi giống chuối già, vị hơi chua, nhưng trái mập mạp, giờ hiếm hơn những năm ấy. Ngoại có bán ốc hương luộc chấm mắm gừng, hoặc muối ớt. Mỗi lần ngoại luộc ốc, thơm nguyên một nhà.
Phan Thiết là xứ nước mắm, mùi nồng ấm cho những ai sinh ra ở vùng biển, nên mỗi món ăn sẽ có một cách pha nước mắm rất riêng. Nước mắm gừng của ngoại, ớt lớn giã tươi, gừng giã riêng thật nhuyễn trên cối lớn, vắt nước, pha với nước mắm, đường, ăn với ốc hương thì không gì tuyệt hơn. Sau này mẹ cũng làm nước chấm này ngon như ngoại, đến nỗi cô hàng xóm học cách này, dùng trong đám tiệc được khen nức nở.
Khi ăn bánh căn - một loại bột gạo xay được pha đặc hơn bột đổ bánh xèo, gạo ngâm qua đêm bỏ cơm nguội vào, sau đó đổ vào khuôn đất nung nhỏ, thêm chút hành hương tươi - nước mắm lại làm theo cách khác. Cũng ớt trên đem luộc, bỏ hột, giã nhuyễn, pha nước ấm, đường, không có tỏi, thành một hũ nước mắm đỏ au, không cay lắm. Nếu muốn ăn cay, thêm chút ớt hiểm là “biết nhau ngay”. Cho bánh căn nóng - hai cái úp vào nhau - vào tô nước mắm đỏ au, thêm chút xoài sống bào sợi, ít tóp mỡ gáy nóng, viên xíu mại, thêm quả trứng luộc, thêm chút cá nục mới kho tỏi ớt mềm, ăn lúc trời trở lạnh, Phan Thiết như thu gọn trong đấy. Đây là món nhà làm, ăn đông mới ngon, tụi con nít chúng tôi thời đó - từ năm lớp 6, lớp 7 là đã tụm năm, tụm bảy tự đổ bánh và thưởng thức được rồi.
Phan Thiết trong tim  - ảnh 1

Du khách "thưởng thức" hương vị biển Phan Thiết

Ảnh: Quế Hà

Còn ăn cơm với canh cá - cá tươi nấu với cà và thơm, chút hành, tiêu, nêm hành giã với muối hầm, thì nước mắm phải để nguyên, thêm chút ớt xắt - chấm vào để thưởng thức nguyên vị tươi ngọt của biển. Nước biển Phan Thiết mặn hơn biển Nha Trang và Phú Quốc hay Cần Giờ, nên cá ăn bùi hơn, béo hơn, các loại hải sản khô ăn cũng mặn mòi hơn. Cách pha nước mắm này cũng áp dụng cho bánh hỏi, bánh xèo và cách ăn cũng vậy, cho vào tô nước mắm, vừa ăn vừa húp, bỏ rau vào, cho miếng bánh xèo đổ khuôn như bánh xèo miền Trung trên cùng một lò đổ bánh căn, với than, mực tươi, tôm thịt tươi sống, chút giá, hành, vị là rất đặc trưng Phan Thiết.
Ăn bánh canh hay bánh quai vạc, nước mắm thắng với đường trong veo, sệt sệt, chấm chả bánh mì, hay ăn với bột lọc tôm thịt (quai vạc), là món quà xế trưa làm rất nhiều người Phan Thiết đi xa sẽ nhớ. Các loại rau Phan Thiết thơm lừng khi ăn với các món cuốn bánh tráng gạo mềm, chắc do rau mọc từ đất cát.
Phan Thiết là nơi chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành dừng ở khu Dục Thanh, phường Đức Nghĩa dạy học ở khu nhà của cụ Nguyễn Thông (giờ là khu di tích Dục Thanh), gần bên một cây cầu mới được xây sau này ở thập niên 1980. Bên sông Cà Ty, có một tháp nước bên tả ngạn. Công trình được khởi công xây dựng vào cuối năm 1928 và hoàn thành vào đầu năm 1934 do Hoàng thân Souphanouvong người Lào thiết kế. Khi ấy, ông này là du học sinh Trường Trung học Albert Sarraut ở Hà Nội. Hồ sơ dự thầu có hai nhà thầu người Pháp và hai nhà thầu người Việt, trong số đó có nhà thầu Ưng Du (người gốc Huế, làm việc ở Bình Thuận). Nay tháp nước này đã trở thành biểu tượng của tỉnh Bình Thuận.
Sông Cà Ty tại thành phố Phan Thiết có 3 cây cầu, xưa thời của ba mẹ trước thập niên 1980 chỉ có 2. Mẹ kể có cụ Huỳnh Liên từng nói rằng: “Bao giờ Phan Thiết ba cầu, người dân Phan Thiết phát giàu phát quang”. Và khi cây cầu thứ ba xây dựng xong, năm 1995 Mũi Né là nơi được chọn xem nhật thực. Và từ sau năm đó, các khu du lịch vùng biển Mũi Né hình thành cho đến ngày nay với vẻ đẹp của Đồi cát vàng, Bàu Trắng…
Và với tôi, Phan Thiết là nơi tôi có những người thân yêu, có bà con nhà ngoại, có bạn thân từ thuở thiếu thời đến nay, là nơi mà chỉ cần về nhà là nghe những tiếng thăm hỏi cười đùa, món ăn sẻ chia của láng giềng, chỉ cần ghé xuống ăn cơm cá nhà bạn thân, bước chân ra chợ gần nhà mua cá tươi xanh trong mẹt, vài bước chân đi lễ nhà thờ Chính Tòa là đã đủ đầy cho một chuyến nghỉ ngơi sau bao nhiêu bôn ba thường nhật.
 
Phan Thiết trong tim  - ảnh 2

Bình luận

User
Gửi bình luận
Sieu Nguyen

Sieu Nguyen

Phan thiết quê tôi.yên ả thanh bình.
Văn Lê

Văn Lê

Trước thập niên 1980 thì trên sông Cà Ty đã có 3 cây cầu gồm Cầu Mỹ, Cầu Quan và Cầu Trần Hưng Đạo (3 cầu này có trước năm 1975).
Vo Thi Vi Vinh

Vo Thi Vi Vinh

Dạ nhưng cây cầu Quan được xây lại ạ
Văn Lê

Văn Lê

Đồng hương nói nghe rất dễ thương!
Le Tam

Le Tam

Mỗi lần trở về là một lần nhớ.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Người miền khác đôi lần đi qua miền Trung vẫn e sợ cái nắng nóng của miền gió Lào cát trắng, sợ “chảo rang mùa hè” của dải đất eo thắt này /// Ảnh: Quỳnh Thư

“Đặc sản” gió Lào

"... Ngọn gió bỏng khi đi thành nỗi nhớ
Cát khô cằn ở mãi hóa yêu thương"
Những vần thơ của nữ sĩ Xuân Quỳnh bộc lộ tấm lòng thiết tha gắn bó với mảnh đất miền Trung nắng gió…
 
Món dưa món ăn kèm với bánh chưng, bánh tét ngày tết thì không một món cao lương mỹ vị nào sánh kịp /// Ảnh: Saigonamthuc.vn

Dưa món của mạ...

Khi đất trời chuyển giao, mưa xuân lất phất bay, những khúc ca xuân vang lên là lúc mạ tôi lại chuẩn bị những món ăn cổ truyền cho dịp Tết Nguyên đán.
Với những đứa trẻ sinh ra và lớn lên từ làng muối như chúng tôi, cây rau nhót gắn bó với cả tuổi thơ nhọc nhằn, nhiều kỷ niệm... /// Ảnh: Tác giả cung cấp

Rau nhót quê tôi

Đến với mảnh đất Quỳnh Lưu nơi địa đầu xứ Nghệ, ngoài thưởng thức các món ngon từ biển, du khách sẽ khó quên được hương vị đặc trưng của nộm rau nhót - thứ quà quê dân dã mang đậm vị mặn mòi, nắng gió nơi đây.
Giờ đây khi đã về quê ở hẳn, hầu như mỗi ngày tôi đều đi trên con đường quê quen thuộc. Một con đường gắn liền với biết bao kỷ niệm của trước đây, bây giờ và còn sau này nữa, trong tôi... /// Ảnh: Thiên Anh

Con đường quê của tôi

2 giờ sáng của một đêm tuổi trẻ trong đời, tôi mở mắt, tay huơ huơ vội tìm điện thoại, linh cảm chẳng lành. Tin nhắn đến báo ngoại tôi mất rồi...
Một góc thị xã Quảng Trị và sông Thạch Hãn, nhìn từ trên cao /// Ảnh: Độc Lập

Yêu lắm con sông Thạch quê tôi

“Quê tôi ai cũng có một dòng sông bên nhà. Con sông quê gắn bó với tuổi thơ đời tôi…”.
Ký ức tuổi thơ tôi gắn liền với dòng sông Thạch Hãn êm đềm. Quê tôi Bích Khê nằm dọc theo triền sông Thạch Hãn thơ mộng.