Xây dựng con người văn hóa là kém nhất

4
“Đáng tiếc là sau 15 năm nhìn lại, có thể thấy xây dựng con người là lĩnh vực không thành công nhất trong những lĩnh vực không thành công của Nghị quyết 5”.

Đó là đánh giá của GS-TS Nguyễn Minh Thuyết tại hội nghị tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết T.Ư 5 về Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc diễn ra tại Hà Nội ngày 8.8.

 Cảnh chen lấn tại lễ hội phát ấn đền Trần
Cảnh chen lấn tại lễ hội phát ấn đền Trần - Ảnh: Đức Văn

Xã hội đang có vấn đề về đạo đức?

GS-TS Nguyễn Minh Thuyết nhắc tới hiện tượng thanh niên phổ biến trên mạng cho nhau các chiêu trò để trốn nghĩa vụ quân sự. Ông băn khoăn liệu có phải nó thể hiện sự phai nhạt tình cảm yêu nước, ý thức trách nhiệm với giang sơn. Hoặc liệu nó chính là một phản ứng xã hội. Trong khi đó, xây dựng con người Việt Nam có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc lại là một mục tiêu của nghị quyết của Đảng. “Chúng ta nói đến tinh thần tự cường. Nhưng tinh thần tự cường dân tộc để đi đâu khi người Việt phần đông chỉ sính hàng nước ngoài?”, ông Thuyết nói.

GS-TS Thuyết cho rằng mục tiêu đoàn kết và phấn đấu vì lợi ích chung đang bị các nhóm lợi ích ngang nhiên thách thức. “Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định Đảng ta không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của nhân dân. Liệu bây giờ có bao nhiêu phần trăm người dân tin rằng phần lớn cán bộ, đảng viên ta luôn trung thành với tư tưởng lấy dân làm gốc ấy?”, ông Thuyết hỏi.

 
Xây dựng con người văn hóa là kém nhất - ảnh 2

Xã hội chúng ta đang ở trong tình trạng đạo đức bị xuống cấp, thậm chí có thể nói là bị một thương tổn rất nặng nề

Xây dựng con người văn hóa là kém nhất - ảnh 3

GS-TS Hoàng Chí Bảo

Cũng theo ông Thuyết, từ công dân bình thường đến trí thức cấp cao mỗi khi có việc với chính quyền đều phải xin xỏ, chạy vạy. “Quen mãi với vị thế gãi đầu, gãi tai, ăn xó mó niêu, con người khó trở thành những người đàng hoàng. Càng khó trở thành những người có văn hóa và có năng lực sáng tạo văn hóa”, ông nói.

Trao đổi riêng với Thanh Niên, GS-TS Hoàng Chí Bảo - Hội đồng lý luận T.Ư - nói: “Xã hội chúng ta đang ở trong tình trạng đạo đức bị xuống cấp, thậm chí có thể nói là bị một thương tổn rất nặng nề. Xuất hiện gia tăng đáng lo ngại về tội phạm, tệ nạn thậm chí những hành động rất xa lạ với nhân tính... Sự không gương mẫu của người lớn từ gia đình, trong giao tiếp xã hội, thậm chí cả lãnh đạo, dẫn đến nhiều biểu hiện đáng lo ngại về khủng hoảng niềm tin”.

Theo ông Bảo, tuy chưa có kết quả điều tra cụ thể, song đứng về phương diện nghiên cứu, quan sát thực tiễn người ta có thể đưa ra nhận định về xuống cấp đạo đức như vậy. “Cảm quan chung từ nhiều năm nay là xã hội đang có vấn đề về đạo đức. Phải đặt lên đầu giải pháp đạo đức, thực hành đạo đức trong toàn Đảng, toàn dân, trong các tổ chức công quyền, trong đoàn thể”, ông Bảo đưa ý kiến.

Trung Quốc sang học cách giữ bản sắc

Tuy nhiên, thực hiện Nghị quyết T.Ư 5 cũng có những bức tranh tươi sáng. TS Trần Hữu Sơn, Phó giám đốc Sở VH-TT-DL Lào Cai, chia sẻ câu chuyện của địa phương ông. “Trước kia đi đâu cũng thấy thổ cẩm Trung Quốc thì giờ nó bị đẩy lùi. Thổ cẩm Mông Dao đã phát triển thương hiệu mạnh”, ông nói.

Thậm chí, nhiều chính sách của Lào Cai còn được láng giềng Trung Quốc sang học, cũng như “thụ hưởng ké”. Chẳng hạn, chính sách Hưng biên phú dân (tập trung giải quyết vấn đề làm thế nào để dân hay nhóm dân tộc thiểu số sống dọc biên giới giàu lên, PV) - vốn được ca ngợi là quốc sách của Trung Quốc, thì theo TS Sơn, cũng đã ghi rõ là học tập chính sách văn hóa và giáo dục của ta ở Tà Phìn. Thêm nữa, cộng đồng Dao ở Lào Cai giữ sách tốt đến mức Hiệp hội người Dao học của Trung Quốc ba lần sang ta để học cách làm sao cho người dân nghĩ được, giữ được sách như vậy.

TS Sơn cũng đề cập đến những chính sách không thành do không hiểu văn hóa dân tộc. Chẳng hạn, tiêu chí nông thôn mới, mỗi xã phải có một chợ. Nhưng ở Lào Cai, người dân tộc có chợ rất khác miền đồng bằng. “Tiêu chí cứ phải mỗi xã một chợ. Cuối cùng là tỉnh tôi hăng hái vừa xây dựng 73 chợ thì 19 chợ bỏ hoang. Xót lắm chứ. Tiền của dân xót vô cùng”, TS Sơn nói.

“Đạo đức lối sống nhân cách văn hóa của người Việt Nam chúng ta nhiều nơi nhiều lúc vẫn chưa được quan tâm đúng mức, ngay từ nhà trường, gia đình, từ sự tự giác giữ gìn xây dựng của mỗi con người. Sự tha hóa, lối sống xa hoa, giả dối, vô cảm có xu hướng phát triển. Bệnh thành tích và hình thức trong các hoạt động văn hóa ngày càng lan rộng.

Những yếu kém nêu trên không chỉ hạn chế sự phát triển kinh tế xã hội mà còn làm xấu hình ảnh đất nước, con người, văn hóa Việt Nam. Theo tôi, đây là một nguy cơ, thậm chí còn là nguy cơ của mọi nguy cơ, trong bối cảnh chúng ta phải xây dựng và phát triển đất nước trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng”.

Trích phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại hội nghị

Trinh Nguyễn

>> Bức xúc vì nhà văn hóa bị phá để xây chung cư
>> “Danh thiếp” văn hóa bị lãng quên
>> Một hành vi thiếu văn hóa, vô đạo đức
>> “Cháy” ấn đền Trần
>> Chen lấn xin ấn đền Trần
>> Từ chuyện khai ấn đền Trần...

Bình luận 4

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Nguyễn Minh

Nguyễn Minh

Dễ hiểu thôi anh Thuyết ơi ! Vì con người "văn minh, văn hóa" chỉ có thể hình thành trong một xã hội, một chế độ văn minh và văn hóa...Chúng ta chạy kiếm lòng vòng ở đâu khi mà chính tại những nghành có tri thức nhất của xã hội cũng đang bị băng hoại ghê gớm.
Năm An Nhứt

Năm An Nhứt

VĂN HÓA ,,,HÌNH THỨC!
Việt Nam ta hình như có cái kỷ lục mà khắp thế giới chưa ai có đó là nền văn minh văn hóa! Đi khắp nẻo đường thấy các bảng hiệu: Phường văn hóa, xã văn hóa, ấp văn hóa, tổ dân cư văn hóa, nhà văn hóa, nhà đạt chuẩn văn hóa và ...văn hóa?! Cái "văn hóa" được treo bảng để minh chứng là nhiều chỗ còn "thiếu văn hóa", tự mình chê mình hay đó chỉ là loại hình thức theo bệnh thành tích?!
Nguyễn Trung Hải

Nguyễn Trung Hải

Như chúng ta đều biết tư duy con người được đúc kết từ nhiều điều kiện: khả năng tiếp thu, điều kiện sống của xã hội, điều kiện sống của gia đình, nền giáo dục.... Chúng ta không thể nói tốt là tốt ngay được, chúng ta có đưa vào nhà trường nhiều kiến thức tốt bao nhiêu nhưng xã hội đầy dẫy những chuyện không công bằng thì chúng ta không hòng đòi hỏi gì hơn.
Thử nhìn kỹ lại xem những kẻ cơ hội có đất sống do cơ chế, từ những kẻ này họ kiếm ra tiền, con cái họ không cần học hành vào những chỗ tốt và vẫn kiếm ra tiền. Những người hy sinh cho tổ quốc họ vẫn bị đối xử một cách cho có lệ. Và chính ngay một số người kiếm ra tiền nhờ cơ chế gia đình họ sống một cách bất cần xã hội. Đừng nói xã hội không biết, chỉ có điều họ không nói được và không dám nói. Một đứa trẻ con nó cũng biết hỏi bố ơi, nhà bạn ấy làm gì mà có nhiều tiền vậy!? từ tất cả những điều xảy ra xã hội hiên nay nó đưa đến nhận thức lệch lạc cho không ít người. Họ sống chỉ biết có họ, ra đường chỉ có họ là nhất. Vậy thì lời nói của nhà trường cũng như nước đổ đầu vịt thôi.
Tôi đã từng nghe một lời của một người thầy dạy chính trị trong một trường đại học nói sau khi có học sinh thắc mắc: Thầy dạy theo sách vậy chứ thực ra thầy cũng thắc mắc! Thầy mà còn hoang mang thì làm sao chúng ta đòi hỏi gì hơn.
Laiqn

Laiqn

Đạo Đức trong xã hội bây giờ quá bi đát. Kinh tế là cái tay ga, Văn hoá là tay phanh. Nhưng chúng ta lên ga mà không bao giờ tập trung vào tay phanh. Kiểu gì cũng chết!

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm