VCCI đề nghị bỏ yêu cầu thương nhân đầu mối xăng dầu sở hữu 40 cửa hàng

Nguyên Nga- ngngathanhnien@gmail.com

18/10/2026 07:06 GMT+7

Góp ý cho dự thảo nghị định về kinh doanh xăng dầu, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng yêu cầu sở hữu tối thiểu 40 cửa hàng bán lẻ có thể làm tăng chi phí đầu tư, thu hẹp mạng lưới bán lẻ độc lập. Thay vì đặt nặng sở hữu tài sản, cơ quan soạn thảo nên chuyển sang đánh giá năng lực cung ứng thực tế của doanh nghiệp.

Tăng chi phí tuân thủ

Theo đó, VCCI đề nghị không nâng yêu cầu về số cửa hàng bán lẻ thuộc sở hữu của thương nhân đầu mối xăng dầu lên tối thiểu 40 cửa hàng, đồng thời cho phép doanh nghiệp sử dụng kho, cửa hàng thuộc sở hữu, đồng sở hữu hoặc thuê để đáp ứng điều kiện kinh doanh.

Đây là một trong những kiến nghị đáng chú ý của VCCI tại văn bản góp ý dự thảo nghị định về kinh doanh xăng dầu gửi Bộ Công thương mới đây.

Theo VCCI, dự thảo tiếp tục đặt trọng tâm vào các điều kiện đầu vào về sở hữu tài sản, trong khi yêu cầu quản lý cần hướng đến năng lực cung ứng thực tế của doanh nghiệp. Khả năng bảo đảm nguồn cung đã được kiểm soát thông qua quy định về tổng nguồn tối thiểu và dự trữ lưu thông 20 ngày, nhưng dự thảo chưa làm rõ lợi ích quản lý tăng thêm của yêu cầu sở hữu tối thiểu 40 cửa hàng.

VCCI cho rằng, quyền sở hữu tài sản không đồng nghĩa với năng lực cung ứng. Yêu cầu này có thể buộc doanh nghiệp dồn vốn vào tài sản cố định, làm tăng chi phí tuân thủ. Trong bối cảnh thị trường có mức độ tập trung cao, nguồn cung chủ yếu thuộc một số đầu mối lớn, quy định trên còn có thể tạo động lực để các doanh nghiệp mua lại cửa hàng độc lập nhằm đáp ứng điều kiện, qua đó thu hẹp khối bán lẻ độc lập.

Vì vậy, tổ chức này đề nghị cho phép thương nhân đầu mối sử dụng kho, cửa hàng thuộc sở hữu, đồng sở hữu hoặc thuê, với thời hạn thuê không ngắn hơn thời hạn của giấy xác nhận. Đồng thời, cần xác định rõ quyền sử dụng thực tế và phần năng lực được tính cho từng thương nhân, bảo đảm nguyên tắc không tính trùng.

Thay vì đặt nặng số lượng cửa hàng thuộc sở hữu, VCCI đề xuất xem xét các tiêu chí phản ánh kết quả hoạt động như sản lượng cung ứng thực tế cho thị trường nội địa, mức độ tuân thủ dự trữ lưu thông và hợp đồng cung ứng dài hạn. Đối với các giấy phép, giấy xác nhận đang còn hiệu lực, VCCI cũng đề nghị cho phép doanh nghiệp tiếp tục áp dụng điều kiện tại thời điểm cấp đến hết thời hạn hiệu lực.

Kiểm soát chặt giao nhận thực tế

Ngoài ra, một nội dung đáng chú ý khác là đề xuất hoàn thiện quy định cho phép các thương nhân phân phối mua bán xăng dầu với nhau. VCCI ủng hộ cơ chế này vì có thể giúp điều chuyển hàng hóa cho các cửa hàng nhỏ, bổ sung nguồn cung khi một kênh cung ứng bị gián đoạn, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, đồng thời duy trì cạnh tranh ở khâu bán buôn.

Tuy nhiên, VCCI cho rằng quy định hạn chế hàng mua từ thương nhân phân phối khác chỉ được bán tại cửa hàng thuộc hệ thống hoặc cho các tổ chức, doanh nghiệp sử dụng xăng dầu cần được làm rõ. Khi xăng dầu cùng chủng loại được nhập chung bồn, bể, dự thảo chưa có phương pháp hạch toán, phân bổ nguồn hàng thống nhất để xác định lượng hàng được phép bán tiếp. Từ đó, VCCI đề nghị kiểm soát giao dịch thông qua việc giao nhận thực tế, chuyển quyền sở hữu, hóa đơn điện tử và chứng từ giao nhận. Dòng hàng có thể được theo dõi bằng cách cân đối nhập - xuất - tồn theo chủng loại và kỳ báo cáo, kết hợp đối chiếu chứng từ, thay vì áp dụng những yêu cầu truy xuất khó thực hiện trong trường hợp hàng hóa được nhập chung bồn, bể.

VCCI cũng đề nghị bỏ quy định mặc nhiên xác định việc mua xăng dầu nhưng chưa đưa ra tiêu thụ trên thị trường là hành vi đầu cơ. Theo tổ chức này, việc xác định và xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng phải căn cứ đầy đủ các dấu hiệu vi phạm theo pháp luật có liên quan, không thể chỉ dựa vào việc hàng mua vào chưa được đưa ra tiêu thụ.

Về cơ chế giá, VCCI đề nghị sử dụng công thức giá làm căn cứ kê khai, giải trình và giám sát, không trở thành công cụ áp đặt mức lợi nhuận hoặc chi phí ngoài phạm vi pháp luật quy định. Tổ chức này cũng kiến nghị đơn giản hóa thủ tục kê khai giá, tránh yêu cầu kê khai trùng lặp và bỏ ngưỡng thị phần kết hợp 30% trong quy định giám sát cạnh tranh tại Dự thảo.

Đối với Quỹ bình ổn giá xăng dầu, VCCI đề nghị làm rõ thời điểm chấm dứt trích lập, chi sử dụng Quỹ gắn với ngày nghị định có hiệu lực; quy định cụ thể cách tính, hạch toán và công khai khoản trích lập để hoàn trả tiền tạm ứng ngân sách. Đồng thời, cần xác định rõ thời hạn chuyển nộp số dư dương, hoàn trả số dư âm và rà soát quy định đình chỉ kinh doanh, thu hồi Giấy xác nhận khi chậm quyết toán quỹ.