Vì sao Bộ GD-ĐT muốn bỏ quy định cho phép trường đại học dùng điểm cộng?

Ngoài quy định hạn chế phương thức tuyển sinh, dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung quy chế tuyển sinh trình độ đại học và cao đẳng ngành giáo dục mầm non Bộ GD-ĐT bắt đầu lấy ý kiến từ chiều qua 17.9 còn đề xuất không sử dụng điểm cộng do trường đại học tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung.

ẢNH: TUẤN MINH

Loại bỏ triệt để khái niệm "điểm cộng"

Tại quy chế tuyển sinh hiện hành (ban hành kèm theo Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT), Bộ GD-ĐT cho phép "cơ sở đào tạo xây dựng và công bố theo các tiêu chí thành tích phù hợp với đầu vào chương trình đào tạo" và hiện thực hóa bằng điểm cộng. Điểm cộng bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích (dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ quốc tế).

Quy chế cũng cho phép các trường đại học quy định hình thức ưu tiên xét tuyển hoặc cộng điểm cho thí sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, giải khoa học kỹ thuật, huy chương thể thao, giải nghệ thuật hoặc thi tay nghề.

Điểm c khoản 2 điều 6 quy chế quy định khống chế tổng điểm cộng không vượt quá 10% điểm tối đa của thang điểm xét tuyển (tương đương 3 điểm thang 30).

Tuy nhiên, với dự thảo bổ sung, sửa đổi quy chế tuyển sinh mà Bộ GD-ĐT vừa mới công bố để lấy ý kiến, tất cả nội dung trên đều được bãi bỏ.

Điểm b điều 8 của dự thảo đã loại bỏ triệt để khái niệm "điểm cộng" trên toàn nội dung quy chế hiện hành (như bỏ cụm từ "điểm cộng" tại khoản 15 điều 2, khoản 1 điều 11; bỏ cụm từ "và điểm cộng" tại khoản 24 điều 2; bỏ cụm từ "cả điểm cộng" tại điểm d khoản 2 điều 6; đồng thời bỏ cụm từ "và ưu tiên xét tuyển" tại tên điều 8).

Điều 5 của dự thảo cũng sửa đổi tiêu chí phụ tại điểm c khoản 3 điều 15, loại bỏ tiêu chí "ưu tiên đối với các thí sinh có điểm cộng thấp hơn", chỉ giữ lại nguyên tắc ưu tiên thí sinh có thứ tự nguyện vọng cao hơn.

Một năng lực chỉ được ghi nhận một lần

Chia sẻ với Báo Thanh Niên, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT, cho biết, dự thảo không bãi bỏ điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách và không ảnh hưởng đến xét tuyển thẳng theo quy chế, mà chỉ đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung.

Ông Thảo giải thích: "Trên thực tế, điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng. Thứ nhất, cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả. Thứ hai, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường.

Thứ ba, một năng lực có thể được ghi nhận 2 lần - vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm - làm sai lệch thứ tự thí sinh. Thứ tư, ở nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, dù chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập của chương trình".

Theo ông Thảo, cách xử lý phù hợp hơn là đánh giá đúng năng lực, đúng chỗ. Thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ.

Khi đó, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo. Nguyên tắc là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh.