Vì sao xuất khẩu cua ghẹ tăng cao đột biến?

ẢNH: Q.T

Xuất khẩu cua ghẹ tăng trưởng mạnh

Theo thống kê mới nhất của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản tháng 7.2026 đạt gần 1,02 tỉ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung 7 tháng đầu năm, kim ngạch đạt gần 6,78 tỉ USD, tăng 11,5%. Đà tăng này tiếp tục củng cố triển vọng xuất khẩu thủy sản cả năm có thể vượt 12 tỉ USD. Tuy nhiên, số liệu tháng 7 cũng phát đi tín hiệu rõ ràng rằng giai đoạn tăng trưởng thuận lợi nhất có thể đã đi qua khi mức tăng chung chỉ còn 4,8%; cá tra giảm 6,1%; cá ngừ gần như không tăng; EU, Hàn Quốc và Trung Đông cùng giảm hai con số.

Trong số các mặt hàng thủy sản, xuất khẩu cua ghẹ và các loại giáp xác khác trong 7 tháng đạt gần 246 triệu USD, tăng 28,7%. Nhuyễn thể có vỏ đạt hơn 178 triệu USD, tăng 29,5%. Đây là hai nhóm hàng có tốc độ tăng nổi bật nhất trong tháng 7. Với cua ghẹ, thị trường Mỹ tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Đại diện VASEP lý giải do thị trường Mỹ đã cấp lại kết quả công nhận tương đương cho nghề ghẹ bơi của Việt Nam sau quá trình xem xét bổ sung, qua đó gỡ rủi ro cấm nhập khẩu đối với nghề cá này.

Tuy nhiên, việc được công nhận không loại bỏ hoàn toàn nghĩa vụ xác nhận nguồn gốc đối với các mã hàng bị đánh dấu. Doanh nghiệp vẫn phải chứng minh lô hàng không thuộc nghề cá bị cấm hoặc không sử dụng nguồn nguyên liệu không đủ điều kiện. Danh sách mã HTS, nghề cá và vùng khai thác còn có thể được cập nhật, vì vậy rủi ro hồ sơ vẫn hiện hữu.

Các mặt hàng nhuyễn thể có vỏ tiếp tục tăng nhờ nhu cầu tại EU, Mỹ và một số thị trường châu Á. Tuy nhiên, nghêu và các sản phẩm khai thác ven bờ cũng phải đáp ứng ngày càng chặt yêu cầu về vùng thu hoạch, an toàn thực phẩm và truy xuất. Ngược lại, nhuyễn thể chân đầu (mực, bạch tuộc) lại đang có dấu hiệu giảm. Mức giảm này cho thấy đà tăng của mực, bạch tuộc bắt đầu yếu đi khi giá nguyên liệu cao và sức mua tại một số thị trường châu Á chậm lại.

Những tháng cuối năm thế nào? 

ẢNH: C.N

Bà Lê Hằng - Phó tổng thư ký VASEP cho biết, kịch bản xuất khẩu trên 12 tỉ USD vẫn khả thi sau kết quả 6,784 tỉ USD của 7 tháng đầu năm. Tuy nhiên, tăng trưởng những tháng còn lại có thể thấp hơn đáng kể so với mức 11,5% hiện tại. Yếu tố tác động trực tiếp nhất là thuế mục 301 của Mỹ. Mức 12,5% đối với Việt Nam tạo ra ba hệ quả cụ thể: Thứ nhất, các hợp đồng mới với Mỹ sẽ được đàm phán lại. Nhà nhập khẩu có thể yêu cầu giảm giá FOB, chia sẻ thuế hoặc chỉ ký hợp đồng ngắn hạn. Thứ hai, Việt Nam bất lợi hơn Ecuador, Ấn Độ và Indonesia, là những nguồn cung chịu mức 10%. Chênh lệch này đặc biệt quan trọng đối với tôm chân trắng, cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn.

Thứ ba, thuế mới được cộng với MFN, thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp nếu có. Vì vậy, quyết định mua hàng sẽ ngày càng được đưa ra theo từng doanh nghiệp và từng mã hàng, thay vì chỉ so sánh chung giữa các quốc gia. Mặt tích cực là Việt Nam đã ban hành quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, có hiệu lực từ đầu tháng 9.2026. Đây là cơ sở để Việt Nam tiếp tục trao đổi với phía Mỹ và kiến nghị điều chỉnh mức thuế 12,5%. 

Từ ngày 19 - 21.8, Hội chợ triển lãm thủy sản quốc tế (Vietfish) sẽ diễn ra tại TP.HCM. Trong bối cảnh ngành thủy sản đang đứng trước nhiều thay đổi về thị trường, tiêu chuẩn, công nghệ và yêu cầu phát triển bền vững, Vietfish 2026 không chỉ là không gian trưng bày sản phẩm, mà còn là nền tảng kết nối giao thương, cập nhật xu hướng và thúc đẩy hợp tác giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng. Hội chợ năm nay dự kiến quy tụ các nhóm sản phẩm và dịch vụ đa dạng, từ thủy sản chế biến, sản phẩm giá trị gia tăng... Đây là cơ hội để các nhà mua hàng tiếp cận những dòng sản phẩm mới, sản phẩm giá trị gia tăng, sản phẩm phù hợp với phân khúc bán lẻ, dịch vụ thực phẩm, nhãn hàng riêng và các thị trường mục tiêu như EU, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và châu Á.