Việt Nam định hình trung tâm hàng không mới của châu Á

Bứt phá mạnh mẽ trên trường quốc tế

Báo cáo Chỉ số Kết nối hàng không (Air Connectivity Index) do Hội đồng Sân bay Quốc tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông (ACI APAC & MID) mới công bố cho thấy một xu hướng chuyển dịch rõ nét: Các cảng hàng không chủ lực của Việt Nam không còn phát triển mang tính cục bộ mà đang đồng loạt gia tăng tầm ảnh hưởng trên mạng lưới đường bay toàn cầu.

Theo đánh giá của ACI APAC & MID trên tập dữ liệu 315 sân bay trong khu vực, kết nối hàng không toàn châu Á - Thái Bình Dương ghi nhận mức tăng 10%. Trong quỹ đạo tăng trưởng đó, 3 cửa ngõ thuộc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) gồm Cảng HKQT Tân Sơn Nhất, Cảng HKQT Nội Bài và Cảng HKQT Đà Nẵng đã xuất sắc lọt vào nhóm các sân bay có tốc độ cải thiện kết nối nổi bật nhất theo từng phân khúc quy mô khai thác.

Cụ thể, tại phân khúc sân bay quy mô lớn (25 - 40 triệu hành khách/năm), Cảng HKQT Nội Bài và Cảng HKQT Tân Sơn Nhất đứng trong nhóm dẫn đầu về chỉ số gia tăng kết nối. Việc liên tục mở rộng mạng lưới đường bay quốc tế trực tiếp, tăng tần suất khai thác từ các hãng hàng không toàn cầu đã đưa hai trung tâm kinh tế - chính trị lớn nhất nước trở thành những "nút giao" không lưu có độ mở cao, đóng vai trò mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng hành khách và hàng hóa khu vực.

ẢNH: ACV

Tại phân khúc trung bình (5 - 15 triệu hành khách/năm), Cảng HKQT Đà Nẵng khẳng định vị thế cửa ngõ chiến lược của khu vực miền Trung khi ghi tên vào nhóm cải thiện kết nối hàng đầu.

Không dừng lại ở chỉ số kết nối, năng lực cung ứng thực tế của hệ thống cảng hàng không Việt Nam cũng tiếp tục được cải thiện. Theo bảng xếp hạng từ Seasia Stats dựa trên dữ liệu công suất ghế khởi hành theo lịch trình của Tổ chức Dữ liệu Hàng không Official Aviation Guide (OAG), ACV có tới 2 đại diện góp mặt trong Top 10 Cảng hàng không lớn nhất khu vực Đông Nam Á: Cảng HKQT Tân Sơn Nhất giữ vị trí thứ 6 toàn khu vực với quy mô cung ứng đạt khoảng 2,19 triệu ghế. Cảng HKQT Nội Bài bám sát ở vị trí thứ 7 toàn khu vực với khoảng 1,83 triệu ghế. Đáng chú ý, báo cáo của OAG ghi nhận Nội Bài là sân bay có tốc độ tăng trưởng công suất ghế theo năm dẫn đầu nhóm sân bay lớn khu vực, đạt mức ấn tượng + 9,3%.

Việc cả hai "đầu tàu" Tân Sơn Nhất và Nội Bài duy trì vị thế vững chắc bên cạnh những "ông lớn" như Changi (Singapore), Soekarno-Hatta (Indonesia) hay Suvarnabhumi (Thái Lan) cho thấy nền tảng năng lực vận tải nội địa đang ở giai đoạn bùng nổ.

Cơ hội định hình bản đồ hàng không khu vực

Nếu sự thăng hạng của Tân Sơn Nhất, Nội Bài và Đà Nẵng đại diện cho năng lực vận hành hiện tại, thì đại dự án Cảng HKQT Long Thành chính là chiếc chìa khóa mở ra bước ngoặt lịch sử cho hàng không Việt Nam.

Tại công trường Long Thành, không khí thi công khẩn trương với tiến độ "phi mã" đang từng ngày hiện thực hóa hình hài của một siêu sân bay tầm cỡ thế giới. Quy mô cùng tiến độ thi công thần tốc tại đây đã khiến các đoàn công tác quốc tế phải choáng ngợp. Mới nhất, trong chuyến khảo sát thực địa, ông Roger Cook - Thủ hiến kiêm Bộ trưởng Công nghiệp Quốc phòng, Du lịch, Thương mại và Đầu tư bang Tây Úc - đã không giấu được sự ngưỡng mộ trước tầm vóc và tiến độ kỷ lục của công trình. Ông đánh giá Long Thành không chỉ là một kiệt tác hạ tầng mà sẽ trở thành mắt xích kết nối chiến lược cho toàn bộ dòng chảy thương mại, du lịch giữa Australia với Việt Nam và toàn bộ khu vực Đông Nam Á.

Không phải chờ đến ngày cất cánh chính thức, thời gian qua, hàng loạt "gã khổng lồ" hàng không, các tập đoàn logistics và logistics hàng hóa (cargo) hàng đầu thế giới từ Mỹ, châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc đã liên tục cử các đoàn chuyên gia cấp cao đến khảo sát thực địa tại Long Thành. Họ đến để mục sở thị siêu sân bay lớn nhất Việt Nam, đồng thời tìm kiếm cơ hội hợp tác, đặt nền móng cho các trung tâm trung chuyển hàng hóa cũng như trung tâm bảo dưỡng máy bay tầm khu vực.

Đánh giá về tầm vóc của dự án, đại diện lãnh đạo hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines từng khẳng định: Sân bay Long Thành không đơn thuần là một công trình hạ tầng giao thông thuần túy, mà chính là "điểm tựa đòn bẩy" mang tính chiến lược để tái định hình vị thế của hàng không Việt Nam trên bản đồ khu vực và thế giới.

ẢNH: ACV

Chuyên gia kinh tế Huỳnh Thanh Điền phân tích: Nằm ở trung tâm của khu vực Đông Nam Á, chỉ mất từ 3 đến 4 giờ bay để kết nối tới tất cả các nền kinh tế năng động nhất châu Á, Việt Nam sở hữu vị trí địa - kinh tế "vàng" mà bất kỳ quốc gia nào cũng khao khát. Sự xuất hiện của Long Thành - một "mega-hub" được quy hoạch đồng bộ ngay từ đầu - chính là mảnh ghép hoàn hảo để Việt Nam nắm cơ hội cạnh tranh trực tiếp lượng khách và hàng hóa trung chuyển với các trung tâm lớn như Singapore hay Thái Lan. Long Thành không chỉ chia lửa cho Tân Sơn Nhất mà còn kết nối hữu cơ với cụm cảng biển nước sâu Cái Mép - Thị Vải, tạo thành mô hình phương thức vận tải đa dụng hiếm có trên thế giới. Đây là cơ sở để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị logistics toàn cầu, nơi hàng hóa cao cấp, linh kiện điện tử và hàng thương mại điện tử xuyên biên giới có thể được luân chuyển với chi phí và thời gian tối ưu nhất.