Xe điện lội ngược dòng giữa bão nhiên liệu

Cú hích từ khủng hoảng và sự trỗi dậy của các thị trường mới

Theo báo cáo mới công bố từ Benchmark Mineral Intelligence, thị trường xe điện toàn cầu đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng tích cực với doanh số xe điện toàn cầu trong tháng 2 đạt 1,1 triệu chiếc.

ẢNH: T.N

Trong đó, tại châu Âu, bất chấp những khó khăn về chuỗi cung ứng, doanh số xe điện trong tháng 2 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Những đầu tàu như Đức (+26%) và Pháp (+30%) đang dẫn dắt khu vực nhờ vào các chính sách trợ cấp mới được kích hoạt hồi đầu năm.

Tuy nhiên, con số gây kinh ngạc nhất lại nằm ở nhóm "phần còn lại của thế giới" bao gồm các thị trường mới nổi tại Đông Nam Á, Nam Mỹ và Trung Đông. Nếu châu Âu duy trì đà tăng ổn định 21% thì các thị trường mới nổi đang thực sự bùng nổ với mức tăng trưởng lên đến 84%, trong đó nhiều khu vực cụ thể đạt 78%.

Trong đó, Đông Nam Á là khu vực có tốc độ điện hóa nhanh nhất thế giới trong quý 1. Mở rộng ra châu Á, Hàn Quốc nổi lên như một hiện tượng đặc biệt. Báo cáo của Electrek chỉ ra rằng doanh số xe điện tại Hàn Quốc trong tháng 2 đã tăng gấp 3 lần, đạt mức kỷ lục trên 37.200 xe, chiếm tới 30% thị phần toàn thị trường lần đầu tiên trong lịch sử. Tại Nam Mỹ, Brazil dẫn đầu với doanh số xe điện hóa trong tháng 2 đã tăng tới 92%.

Ông Charles Lester, Quản lý dữ liệu tại hãng nghiên cứu Rho Motion, nhận định rằng sự bền bỉ của nhu cầu xe điện đến từ việc người tiêu dùng đang tìm kiếm "lá chắn" trước sự bấp bênh của giá dầu. Cuộc khủng hoảng nhiên liệu từ các bất ổn địa chính trị tại Trung Đông đã đẩy giá xăng dầu lên mức kỷ lục, khiến chi phí vận hành xe động cơ đốt trong trở thành gánh nặng.

Báo cáo từ tổ chức tư vấn năng lượng Ember chỉ ra rằng: Nếu các quốc gia chuyển đổi hoàn toàn sang hệ sinh thái điện hóa (EV kết hợp năng lượng tái tạo), mức phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu có thể giảm tới 70%.

Trong khi phân tích từ Electrek cho thấy, việc thay thế dầu mỏ trong vận tải đường bộ bằng xe điện giúp các nước nhập khẩu tiết kiệm khoảng 600 tỉ USD mỗi năm. Đây là động lực kinh tế cực lớn khiến các chính phủ tại châu Á và Úc đẩy nhanh lộ trình phủ kín trạm sạc.

ẢNH: T.N

Việt Nam - Từ "vùng trũng" đến ngọn cờ đầu chuyển đổi xanh

Không đứng ngoài làn sóng, Việt Nam đang trở thành một điển hình thành công của khu vực về tốc độ điện hóa giao thông. 

Theo số liệu từ cổng thông tin công nghiệp ô tô MarkLines, riêng trong tháng 2, hãng xe thuần điện duy nhất của Việt Nam - VinFast - đã bàn giao tới 9.903 xe tại thị trường nội địa. Tháng trước đó cũng ghi nhận con số kỷ lục hơn 16.000 xe, tăng trưởng 55% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy niềm tin của người tiêu dùng Việt vào xe điện đã đạt tới điểm  bùng phát.

Sự lan tỏa này không chỉ dừng lại ở ô tô. Thị trường xe máy điện Việt Nam năm 2026 dự kiến đạt quy mô 3,7 tỉ USD, theo Mordor Intelligence. Sự xuất hiện của các chiến dịch "Thu cũ đổi mới" từ VinFast cùng loạt chương trình ưu đãi "nóng bỏng tay" đã giúp hàng triệu người dân dễ dàng tiếp cận phương tiện xanh, trực tiếp giảm áp lực lên chi phí sinh hoạt trong bối cảnh giá xăng trong nước vẫn neo ở mức cao.

Điều tự hào nhất là "hành trình xanh" của người Việt đang thực sự vươn tầm quốc tế.  Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt khi xe điện không chỉ chiếm lĩnh đường phố trong nước mà còn bắt đầu hành trình "viễn chinh" chinh phục thế giới.

Mới đây, VinFast đã chính thức công bố chiến lược kinh doanh quốc tế cho xe máy điện tại 5 thị trường trọng điểm: Philippines, Indonesia, Ấn Độ, Thái Lan và Malaysia. Không chỉ bán sản phẩm, Việt Nam đang lan tỏa mô hình taxi xanh và hạ tầng trạm sạc (thông qua V-Green) sang các nước như Cộng hòa Dân chủ Congo hay các quốc gia Đông Nam Á, giúp các nước này đẩy nhanh lộ trình giảm phát thải.

Như ông Erick Thohir - Bộ trưởng Bộ Doanh nghiệp Nhà nước Indonesia từng khẳng định: Giải pháp tổng thể từ Việt Nam chính là chìa khóa để các nước mới nổi rút ngắn lộ trình giảm phát thải, biến những cam kết trên giấy thành những km di chuyển không khói bụi trên đường phố thực tại.

Chuyên gia phân tích ô tô từ Reuters cũng cho rằng: "Việt Nam đang đi một nước cờ thông minh. Thay vì đối đầu trực diện bằng giá cả với các hãng xe lâu đời, họ chọn cách bao phủ bằng hệ sinh thái. Khi bạn sở hữu trạm sạc và đội xe dịch vụ lớn nhất, bạn chính là người định nghĩa lại luật chơi của giao thông xanh tại khu vực đó".

Không dừng lại ở việc bán những chiếc xe điện thuần túy, Việt Nam đang tạo nên một tiền lệ chưa từng có trong ngành công nghiệp ô tô: Xuất khẩu trọn gói một lối sống xanh, giúp người dân tại các nước sở tại trải nghiệm trực tiếp chất lượng thực sự của giao thông bền vững.