Xét thăng hạng cho nhà giáo không thể thực hiện theo kiểu 'giật cục'

Cả chục nghìn nhà giáo trước nguy cơ ảnh hưởng quyền lợi

Cô Trần Việt Hồng, giáo viên (GV) Trường THPT Xuân Mai (Hà Nội), cho biết đã có gần 30 năm công tác trong ngành. Năm 2023, cô đủ điều kiện xét thăng hạng nhưng không được xét vì cơ cấu của tổ đã đủ. Từ đó đến nay cô Hồng vẫn tiếp tục phấn đấu và chờ đợi một cơ hội mới. Do vậy từ tháng 6, khi Hà Nội ban hành đề án và yêu cầu các trường rà soát nhu cầu thăng hạng GV, cô Hồng và nhiều đồng nghiệp khác rất vui. Các thầy cô hy sinh thời gian nghỉ hè để chuẩn bị hồ sơ, minh chứng… Ai cũng nghĩ sau nhiều năm chờ đợi, những nỗ lực của mình đã có cơ hội được ghi nhận.

Theo kế hoạch xét thăng hạng được ban hành trên cơ sở đề án này, Hà Nội có 14.231 chỉ tiêu xét thăng hạng và 18.714 GV được cử tham dự xét thăng hạng. Tuy nhiên, đúng thời điểm các trường chuẩn bị nộp hồ sơ, GV bất ngờ nhận được thông báo tạm dừng thu hồ sơ thăng hạng năm 2026.

ẢNH: TUẤN MINH

Bàng hoàng và hụt hẫng là tâm trạng chung của hàng nghìn GV Hà Nội những ngày qua. Với một GV như cô Trần Việt Hồng, đã ở bậc cuối của hạng 3, trong khi còn gần 10 năm công tác mới nghỉ hưu, không được thăng hạng đồng nghĩa với mức lương không được cải thiện. Theo các thầy cô, thăng hạng không chỉ liên quan đến thu nhập mà còn là sự ghi nhận đối với quá trình phấn đấu, cống hiến của nhà giáo.

Trong văn bản báo cáo UBND TP.Hà Nội ngày 10.8, về tính pháp lý, Sở Nội vụ khẳng định "việc tiếp tục tổ chức kỳ xét thăng hạng GV năm 2026 vẫn có căn cứ để thực hiện". Cụ thể, theo quy định chuyển tiếp, các đề án xét thăng hạng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước thời điểm các quy định mới có hiệu lực vẫn được tiếp tục thực hiện. Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ cũng đã có văn bản hướng dẫn TP.Hà Nội tiếp tục triển khai đề án xét thăng hạng đã được phê duyệt.

Dù đưa ra 2 phương án, Sở Nội vụ Hà Nội tham mưu UBND TP chọn phương án "dừng" thay vì tiếp tục xét thăng hạng với lý do "bảo đảm tính đồng bộ, ổn định lâu dài trong công tác quản lý, sử dụng đội ngũ viên chức GV và hạn chế những vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện". Sở này khẳng định sẽ "không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của đội ngũ GV".

Tuy nhiên, đến thời điểm này UBND TP.Hà Nội chưa có quyết định chính thức về việc dừng xét thăng hạng. Do vậy, GV hy vọng thành phố sẽ có quyết định thấu tình, đạt lý, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của đội ngũ nhà giáo.

Trong khi đó, cũng trong tháng 8, UBND tỉnh Phú Thọ đã phê duyệt và công bố kết quả xét thăng hạng từ hạng 3 lên hạng 2 năm 2026 đối với đội ngũ nhà giáo bậc THPT sau cả chục năm chờ đợi. Theo đó, tổng số được phê duyệt 2.123 người. Nhiều GV ở Phú Thọ cho rằng dù chờ đợi quá lâu nhưng việc Phú Thọ xét thăng hạng cho nhà giáo trước khi thực hiện quy định mới của Bộ Nội vụ về bãi bỏ cơ chế "thăng hạng chức danh nghề nghiệp" để chuyển sang quản lý theo "bậc nghề nghiệp" gắn liền với vị trí việc làm cũng đã giúp phần lớn đội ngũ GV giải tỏa bức xúc lâu nay. Nếu chậm trễ hơn thời điểm này thì GV sẽ mất hoàn toàn cơ hội được thăng hạng theo các quy định cũ mà căn cứ vào đó họ đã phấn đấu bao năm qua.

ảnh: Tuấn Minh

Bộ GD-ĐT hướng dẫn ra sao ?

Chính phủ đã ban hành Nghị định 232 quy định về vị trí việc làm viên chức và Nghị định 259 quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức, cùng có hiệu lực từ 1.7.2026.

Việc 2 nghị định này có hiệu lực đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý viên chức, khi chuyển từ cơ chế quản lý theo chức danh nghề nghiệp sang quản lý theo vị trí việc làm. Tuy vậy, không phải tất cả các trường hợp xét thăng hạng đều phải dừng lại để chuyển sang bậc nghề nghiệp theo vị trí việc làm của Nghị định 232 mà sẽ có thời gian chuyển tiếp để các địa phương hoàn thiện các quy trình, thủ tục, đề án đã được triển khai trước đó. Điều này để bảo đảm quyền lợi của viên chức cũng như tránh làm gián đoạn công tác cán bộ tại các đơn vị sự nghiệp công lập.

Cụ thể, tại khoản 2 điều 62 Nghị định 259 quy định việc chuyển tiếp đối với quy định về chức danh nghề nghiệp đối với quy định về xét thăng hạng được thực hiện như sau: "Trường hợp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt đề án tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức trước ngày nghị định này có hiệu lực thì được tiếp tục thực hiện theo đề án đã được phê duyệt trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày nghị định này có hiệu lực".

Như vậy, theo quy định chuyển tiếp, các đề án xét thăng hạng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước thời điểm các quy định mới có hiệu lực vẫn được tiếp tục thực hiện đến hết năm nay. Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ cũng đã có văn bản hướng dẫn TP.Hà Nội tiếp tục triển khai Đề án xét thăng hạng đã được phê duyệt.

Về phía Bộ GD-ĐT, đại diện Cục Nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục cho biết để tránh việc mỗi nơi một cách hiểu, một cách làm, ngày 10.8, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng đã ký công văn gửi UBND các tỉnh. Văn bản nêu rõ: trong thời gian chưa phê duyệt vị trí việc làm theo quy định mới, các địa phương tiếp tục thực hiện tuyển dụng, sử dụng và quản lý đội ngũ theo các quyết định phê duyệt vị trí việc làm (theo chức danh nghề nghiệp) đã ban hành trước ngày 1.7.2026.

Bộ GD-ĐT cho biết đang nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về định mức số lượng người làm việc, chuẩn nghề nghiệp, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp đối với các viên chức giáo dục và đào tạo để địa phương, cơ sở giáo dục có căn cứ xây dựng, phê duyệt vị trí việc làm. Thời gian tới sẽ có hướng dẫn cụ thể đối với trường hợp bổ nhiệm lại và xếp lại lương theo quy định. Bộ yêu cầu các địa phương tiếp tục thực hiện việc bổ nhiệm chức danh và xếp lương đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục đã đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo đề án vị trí việc làm được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước ngày 1.7.2026.

Về việc tổ chức xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp đối với nhà giáo, Bộ GD-ĐT nêu rõ yêu cầu: "Các địa phương tiếp tục thực hiện các đề án, kế hoạch tuyển dụng, tiếp nhận, xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp nhà giáo đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước ngày 30.6.2026 đến hết ngày 31.12.2026".

Bộ GD-ĐT cũng cho biết đang xây dựng thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư quy định chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương nhà giáo trong cơ sở giáo dục công lập. Trong đó, thời gian tới sẽ có hướng dẫn cụ thể đối với trường hợp bổ nhiệm lại và xếp lại lương theo quy định.