Thời sự

Xóm ve chai ở TP.HCM: Mong bữa cơm no ngày tết

Uyển Nhi - Hà Thương

05/02/2026 07:50 GMT+7

Tết Bính Ngọ 2026 có thể là tết cuối của xóm ve chai TP.HCM trước ngày giải tỏa. Giữa bộn bề lo toan, người lao động nghèo chỉ mong có bữa cơm no...

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cận kề, phóng viên Báo Thanh Niên rẽ vào con hẻm 184 Nguyễn Xí (khu phố 46, phường Bình Thạnh, TP.HCM). Con đường mòn hẹp dẫn sâu vào "xóm ruộng”, hay còn được người dân quen gọi là "xóm ve chai TP.HCM", nơi tá túc của khoảng 40 hộ dân nghèo.

Chẳng ai biết chính xác "xóm ruộng" hình thành từ bao giờ. Người dân chỉ nhớ rằng, khi không còn đủ tiền thuê trọ ở những khu nhà khác, họ dạt về đây, thuê những căn phòng mái tôn xập xệ rồi ở lại. Có người đã gắn bó với xóm hơn 20 năm, coi nơi này là chỗ trú thân duy nhất ở TP.HCM.

Tết cuối cùng ở xóm ve chai TP.HCM trước ngày giải tỏa

Xóm ve chai hiện ra lặng lẽ trong ánh đèn trắng. Những căn phòng quây tôn thấp lè tè, mỗi căn rộng chừng 10 m²san sát nhau.

Bên trong, đồ đạc ngổn ngang, phần lớn là những thứ vụn vặt được nhặt nhạnh từ ve chai về để tái sử dụng. Góc nấu ăn nằm sát nhà vệ sinh, chuột bọ chạy ngang dọc trên nền nhà ẩm ướt, mùi ngai ngái bốc lên khó chịu.

Thấy chúng tôi ghé thăm, những gương mặt thân quen từng xuất hiện trong bài viết cách đây 1 năm trên Thanh Niên, niềm nở reo lên: "Sáng nay tụi tôi mới nhắc, bảo chắc tết năm nay mấy cô không tới đâu. Tối nay các cô đến, tụi tôi vui dữ lắm".

Bà con ở "xóm ruộng" vẫn nhớ như in từng món quà, khoản hỗ trợ của Báo Thanh Niên và bạn đọc vào tết 2025. Nhưng khi được hỏi kế hoạch về quê ăn tết, nhiều người chỉ lắc đầu: "Tiền đâu mà về hả cô?".

Sau vài phút trò chuyện, bà con thủ thỉ rằng năm nay có lẽ là cái tết cuối cùng họ còn được đón tết ở xóm ve chai này. Chỉ vài tháng nữa, khu vực sẽ bị giải tỏa để thực hiện dự án rạch Xuyên Tâm (dự án trọng điểm chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường của TP.HCM. Tuyến rạch dài gần 8,9 km với tổng mức đầu tư hơn 17.200 tỉ đồng; thực hiện trong giai đoạn 2023 - 2028).

"Có cơm ăn là mừng rồi, tiền đâu về quê thăm con"

Chúng tôi gặp vợ chồng bà Võ Thị Chao, 66 tuổi, quê ở Huế. Khi được hỏi chuyện sắm sửa đón năm mới, bà Chao lắc đầu, giọng miền Trung đặc sệt: "Có gì mà sắm tết đâu, hôm qua sơ mới cho bó rau mà tôi chưa nấu. Nghèo mà, có gì ăn nấy thôi".

Bôn ba ở TP.HCM mấy chục năm trời, bà Chao ngậm ngùi nhận ra mình vẫn trắng tay. Những đồng tiền lẻ gom góp từ gánh ve chai cũng chỉ đủ đổ vào toa thuốc điều trị bệnh tiểu đường.

"Cứ ước có ít tiền để tết về Huế thăm con cháu, 2 đứa làm công ty ngoài đó. Mà giờ tiền bạc không có, sao dám về. Thôi thì ở lại đây cho rồi. Mỗi lần nhớ con, tôi buồn lắm, cái đau nó cứ thắt lại rồi nước mắt tự chảy ra…", bà đắng nghẹn.

Bà Chao run run đưa ra túi kim tiêm mới mua giá 220.000 đồng mà bà vừa "bấm bụng" xin con gái. Cực chẳng đã bà mới dám mở lời, bởi con bà cũng chỉ là công nhân, lương ba cọc ba đồng, còn phải nuôi con nhỏ.

"Tôi nghèo mà nghe con tôi nói ăn mì tôm để gửi tiền cho tôi, nghe mà đứt ruột. Tôi mới dặn con, có thì cho mẹ, không có thì thôi", bà nói, đôi mắt đục mờ ngấn lệ.

Trong chiếc tủ nhỏ kê sát vách tôn, bà Chao cất kỹ một cuốn sổ có hình cưới của con gái. Đó là tài sản quý giá nhất của bà. Mỗi lần buồn, mỗi lần nhớ con, bà lại mở ra xem.

Chúng tôi hỏi khi được hỏi bao giờ tính chuyện về quê hẳn? Bà lắc đầu: "Cha mẹ mất hết rồi, con cái cũng đi lấy chồng rồi, có ai ngoài nữa, về làm gì nữa".

Căn bệnh tiểu đường khiến đôi chân bà không còn vững, mọi gánh nặng cơm áo dồn lên đôi vai gầy của người chồng già. Đều đặn 20 giờ, khi phố xá lên đèn, ông bắt đầu cuộc hành trình nhặt ve chai.

Cộng dồn 2 ngày, tiền ve chai bán được chừng 500.000 đồng, sau khi trừ tiền xăng, tiền thuốc cũng chẳng còn bao nhiêu. "Vợ chồng tôi cứ động viên nhau ráng sống mà vui vẻ. Đời mà, mình còn sống là mình còn thấy được con cháu".

Bà Chao khoe, vài hôm trước được chính quyền hỗ trợ 5 kg gạo, vợ chồng bà nấu ăn cầm cự qua ngày. Còn tết, bà chỉ cười nhẹ: "Tết này không sắm sửa gì hết. Có cơm ăn là mừng rồi".

"Sống được ngày nào hay ngày đó"

Phòng trọ của bà Lê Thị Kim Hoa (78 tuổi) có chiếc võng để bà ngả lưng, áo quần, chai nước, gia vị nấu ăn, bao bì đựng quần áo treo lủng lẳng. Thuốc men, ống xi lanh chất đầy đầu võng.

Bà Hoa đang ngồi co ro trên nền xi măng, trên trán bà vẫn còn dán miếng băng hạ sốt chưa kịp tháo, gương mặt gầy gò hằn rõ những vết thời gian và bệnh tật. Bà cúi xuống, nhẹ nhàng vuốt ve con mèo xám ngồi ngoan dưới chân mà bà vẫn gọi là "đứa ở chung với tui".

Bàn tay bà run run, chai sần vì năm tháng nhặt ve chai, bán vé số. Bà nói nhỏ, giọng yếu đi vì mệt: "Mấy hôm nay tui bệnh, đầu cứ quay quay, ăn không vô, ngủ không được".

Bệnh rối loạn tiền đình khiến bà thường xuyên choáng váng, mỗi lần đứng dậy phải vịn vào vách tôn mới khỏi ngã. Nhưng nghỉ thì không đành, bởi nghỉ một ngày là mất đi vài chục nghìn. "Mỗi ngày nhặt ve chai được mấy chục nghìn, mua thuốc xong là hết", bà Hoa nghẹn ngào.

Bà Hoa sống một mình ở xóm ve chai đã nhiều năm. Không chồng con bên cạnh, không người thân nương tựa, ngày qua ngày của bà gói gọn trong những tờ vé số, những bao ve chai lượm nhặt dọc đường và vài con mèo hoang bà đem về nuôi.

Tết với bà Hoa không khác gì ngày thường. Không sắm sửa, không bánh trái. Giao thừa năm nào cũng trôi qua lặng lẽ trong căn phòng tôn, chỉ có tiếng mèo kêu khe khẽ và tiếng pháo vọng lại từ đâu đó rất xa.

"Tết về người ta vui, còn tôi ở vậy quen rồi. Còn sống được ngày nào hay ngày đó", bà nói, tay vẫn vuốt nhẹ lên lưng con mèo như thói quen.

Theo người dân, vài năm trở lại đây, giá ve chai giảm, trong khi chi phí sinh hoạt ở TP.HCM ngày một tăng. Người nhặt ve chai làm quần quật cả đêm cũng chỉ đủ tiền trọ và bữa ăn đạm bạc.