4 nguyên nhân khiến sầu riêng, mít, lươn... 'kêu cứu'

Vòng lẩn quẩn "được mùa mất giá"

Ngày 30.6, HĐND TP.Cần Thơ khóa 11, nhiệm kỳ 2026-2031, tiếp tục kỳ họp thứ 3 (kỳ họp thường lệ giữa năm) với phiên chất vấn và trả lời chất vấn.

Đại biểu Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Cần Thơ hỏi: Thời gian qua trên địa bàn có nhiều mặt hàng nông sản chủ lực như lươn, lúa, mít, sầu riêng… rơi vào tình trạng giảm giá sâu. Nguyên nhân do đâu và ngành nông nghiệp sẽ có giải pháp căn cơ gì giải quyết thực trạng "được mùa mất giá".

ẢNH: THANH DUY

Về vấn đề này, ông Ngô Thái Chân, Giám đốc Sở Nông nghiệp - Môi trường thành phố Cần Thơ cho rằng câu hỏi của ông Sử "ngắn, dễ hỏi nhưng rất khó trả lời". Nhưng theo ông, có 4 nguyên nhân chính đã khiến nông sản rơi vào tình trạng éo le trên.

Thứ nhất, việc sản xuất nông nghiệp ở một số nơi chưa gắn với nhu cầu tiêu thụ của thị trường. Mặt hàng nào có giá cao thì vụ sau, người dân ùn ùn tự ý mở rộng diện tích sản xuất. Điều này dẫn đến cung vượt cầu cục bộ, khó tìm đầu ra.

Thứ 2, việc liên kết sản xuất tiêu thụ qua hợp đồng dù có tăng nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu. Nhiều nông sản vẫn bán qua thương lái, thị trường tự do nên giá cả bấp bênh.

Thứ 3, nhiều nông sản có thời gian bảo quản ngắn nhưng khâu chế biến và bảo quản sau thu hoạch còn nhiều hạn chế. Điều này khiến nông sản không thể đạt chuẩn chất lượng để xuất khẩu, mất giá nhanh.

Cuối cùng, các mặt hàng nông sản, nhất là trái cây, chưa tìm được thị trường lớn, vẫn phụ thuộc vào những nơi quen thuộc. "Chẳng hạn như Trung Quốc. Khi nước bạn thay đổi quy định, kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng thì hầu như mặt hàng nông sản chúng ta bị tồn đọng lại, không xuất khẩu được", ông Chân nói.

ẢNH: THANH DUY

Với những nguyên nhân trên, lãnh đạo Sở Nông nghiệp - Môi trường thành phố Cần Thơ cho biết "giải quyết căn cơ là rất khó", phải từng bước khắc phục. Trước mắt, những việc được tập trung thực hiện là tổ chức lại sản xuất theo vùng nguyên liệu, dự báo thông tin thị trường, đẩy mạnh chuỗi liên kết nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp và thu hút đầu tư phát triển ngành công nghiệp chế biến nông sản sau thu hoạch để có thời gian bảo quản lâu hơn.

"Sầu riêng chúng ta được khen ngon nhất thế giới"

Góp ý thêm về vấn đề tiêu thụ nông sản, ông Hà Vũ Sơn, Giám đốc Sở Công thương thành phố Cần Thơ, cho biết hiện nông sản nhiều nhất trên địa bàn là sầu riêng, mít, xoài. Nhưng  từ năm 2025, vì những hàng rào kỹ thuật, việc xuất khẩu sầu riêng gặp rất nhiều khó khăn.

Ngành công thương đã phối hợp tổ chức nhiều chương trình hỗ trợ tiêu thụ tại siêu thị và mới đây là buffet sầu riêng, hiệu ứng nhận về tích cực. Ông Sơn nói: "Vừa qua, chúng tôi tiếp đại sứ Trung Quốc. Ông khen sầu riêng mình là ngon nhất thế giới. Đây là tiền đề để chúng ta tập trung tối đa cho ngoại giao để tiêu thụ sản phẩm".

Theo ông Sơn, nông nghiệp gặp điệp khúc "được mùa mất giá" không hẳn vì không có thị trường tiêu thụ, mà vì năng lực sản xuất và quy mô trên địa bàn chưa đáp ứng. Đơn cử trên địa bàn Bách hóa Xanh có 100 cửa hàng, một năm tiêu thụ khoảng 3.600 con heo. Thế nhưng, địa phương không đủ cơ sở chăn nuôi đảm bảo để đáp ứng.

Sở đang đẩy mạnh hợp tác với Bách hóa Xanh, mới đây doanh nghiệp này đã xin ý kiến thường trực UBND thành phố Cần Thơ mở 200 cửa hàng. Vừa qua, ngành công thương cũng ký kết hợp tác, đưa vào cửa hàng  4 mặt hàng là gạo, cá thát lát, cơm giòn và chanh.

ẢNH: THANH DUY

Ngoài ra, thành phố cũng sẽ chú trọng đưa hàng hóa nông sản đến TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Trước mắt, dự kiến vào tháng 10, ngành sẽ tổ chức tuần lễ tiêu thụ vú sữa của Cần Thơ tại thành phố mang tên Bác.

Đặc biệt, ông Sơn nhấn mạnh mặt hàng nông sản cần có cơ sở chế biến sâu sau thu hoạch. Hiện có một số doanh nghiệp xin phép mở rộng quy mô chế biến ổi, tắc, sầu riêng… để đưa các sản phẩm này vào khách sạn tiêu thụ. Ông rất mong lãnh đạo thành phố quan tâm, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng nhà máy sản xuất, để vừa chia sẻ việc tiêu thụ nông sản vừa tạo ra giá trị gia tăng cao cho nông dân.