Từ những ngày đầu "bỏ phố lên rừng" kiến thiết quê hương, xông pha bảo vệ biên giới Tây Nam cho đến sứ mệnh "nâng đỡ con người", màu áo xanh Thanh niên xung phong TP.HCM vẫn đang bền bỉ cống hiến vì một đô thị văn minh, an toàn và nghĩa tình.
Từ những năm tháng "bỏ phố lên rừng"
Sau ngày đất nước thống nhất 30.4.1975, TP.HCM bước vào giai đoạn đầu xây dựng và phát triển trong hòa bình nhưng đối diện muôn vàn khó khăn. Đất đai hoang hóa, thiếu lương thực, thất nghiệp gia tăng, an ninh trật tự còn nhiều bất ổn.
Trước yêu cầu cấp bách của thành phố, Thành đoàn TP.HCM đã thành lập các đội Thanh niên xung phong tham gia khai hoang, phục hóa, làm thủy lợi ở các huyện ngoại thành. Cùng lúc đó, Ban Vận động khai hoang và xây dựng kinh tế mới Trung ương cũng thành lập 2 đội Thanh niên xung phong làm nhiệm vụ xây dựng các khu kinh tế mới tại Tây Ninh và Sông Bé (tên gọi trước đây của tỉnh Bình Dương cũ và tỉnh Bình Phước cũ).
Chủ tịch UBND Cách mạng TP.HCM Võ Văn Kiệt trao cờ truyền thống của Đoàn cho tuổi trẻ thành phố trong lễ xuất quân Thanh niên xung phong tại sân vận động Thống Nhất ngày 28.3.1976
ẢNH TƯ LIỆU
Đây chính là tiền thân để hình thành 2 Tổng đội Thanh niên xung phong gồm Tổng đội Thanh niên xung phong Thành đoàn và Tổng đội Thanh niên xung phong Xây dựng kinh tế mới.
Ngày 28.3.1976, hơn một vạn thanh niên xung phong đã đồng loạt ra quân, tiến về các vùng nông thôn ngoại thành, những nơi rừng sâu, đất đai khó canh tác, hoang hóa để bắt tay vào công cuộc kiến thiết.
Nhớ lại những năm tháng ấy, ông Nguyễn Văn Hoa, nguyên Chỉ huy trưởng lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM, vẫn không khỏi xúc động khi nhắc đến hình ảnh những thanh niên vừa rời giảng đường đại học, cao đẳng đã gác lại dự định riêng để tình nguyện "bỏ phố lên rừng".
Bằng sức trẻ và nhiệt huyết, họ biến những vùng đất hoang thành những vành đai xanh, mở kênh tháo phèn, chống úng ở Củ Chi, gây dựng nông trường mía Nhị Xuân, nông trường dừa Đỗ Hòa, góp phần phục hồi rừng phòng hộ ngập mặn Cần Giờ.
Không chỉ tiên phong trên mặt trận sản xuất, các hoạt động của lực lượng Thanh niên xung phong thành phố đã góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế và chỉnh trang đô thị. Các công trình trọng điểm về đầu tư phát triển đô thị do thành phố giao như đường Điện Biên Phủ, đường Lê Thánh Tôn nối dài, đường Hùng Vương, trạm thu phí xa lộ Hà Nội… được hoàn thành, đưa vào sử dụng và bàn giao cho các cơ quan chức năng quản lý.
Thi công công trình kênh tưới Ba Gia
ẢNH TƯ LIỆU
Từ đó, góp phần tăng thêm cơ sở hạ tầng, tạo vẻ mỹ quan, văn minh hiện đại, giải quyết ách tắc giao thông ở các cửa ngõ quan trọng của thành phố.
Ngày 6.9.1977, UBND TP.HCM ban hành quyết định thành lập lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM trên cơ sở sáp nhập 2 tổng đội.
Tham gia xây dựng công trình thủy điện Trị An
ẢNH TƯ LIỆU
"Đạn chưa tới chốt thì ta chưa về"
Không chỉ xông pha trên mặt trận kinh tế, khi biên giới Tây Nam bị xâm phạm, Thanh niên xung phong TP.HCM tiếp tục lên đường với tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Nhiều cán bộ, đội viên đã viết đơn tình nguyện bằng máu để xin ra chiến trường.
Thanh niên xung phong cáng thương binh về tuyến sau
ẢNH TƯ LIỆU
Từ tháng 9.1978 - 9.1979, lực lượng đã huy động cán bộ, đội viên tham gia phục vụ chiến đấu và trực tiếp chiến đấu. Bà Thái Thị Hạnh (nguyên Tổng đội phó Tổng đội 3 biên giới, lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM) cho biết nhiệm vụ của Thanh niên xung phong trên chiến trường Campuchia khi ấy là cáng thương, tải đạn, chống lầy, làm đường để bảo đảm các tuyến vận chuyển của bộ đội luôn thông suốt.
Thanh niên xung phong tải đạn phục vụ chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam
ẢNH TƯ LIỆU
Tinh thần của hàng ngàn cán bộ, đội viên được gói gọn trong khẩu hiệu đầy khí phách: "Đạn chưa tới chốt thì ta chưa về". Trong cuộc chiến bảo vệ biên giới và làm nghĩa vụ quốc tế, 99 cán bộ, đội viên Thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh. Đó là những mất mát không thể nào quên, làm nên một phần lịch sử bi tráng của lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM.
Nguyên lãnh đạo, lãnh đạo lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM dâng hương tại Khu tưởng niệm liệt sĩ Thanh niên xung phong TP.HCM tại tỉnh Tây Ninh
ẢNH: THÚY LIỄU
Ông Nguyễn Văn Hoa (phải), nguyên Chỉ huy trưởng lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM cùng ông Triệu Đỗ Hồng Phước, Chỉ huy trưởng lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM
ẢNH: THÚY LIỄU
"Trường học làm lại con người"
Trở về thời bình, Thanh niên xung phong TP.HCM tiếp tục ghi dấu ấn trên mặt trận an sinh xã hội. Đặc biệt, từ năm 2000, khi TP.HCM triển khai chương trình "3 giảm" gồm giảm tội phạm, giảm tệ nạn ma túy và giảm tệ nạn mại dâm, Thanh niên xung phong giữ vai trò quan trọng trong việc quản lý, giáo dục cho số lượng lớn người nghiện ma túy. Có thời điểm, lực lượng này quản lý thường xuyên tới 20.000 người.
Thông qua môi trường kỷ luật, lao động, học nghề và rèn luyện văn hóa, nhiều người từng lạc lối đã có cơ hội làm lại cuộc đời, tái hòa nhập cộng đồng, trở thành người có ích cho xã hội.
Tuần tra, bảo vệ rừng phòng hộ Cần Giờ
ẢNH: THÚY LIỄU
Đến tháng 3.2025, sau khi hoàn thành nhiệm vụ và bàn giao các cơ sở cai nghiện ma túy cho lực lượng công an quản lý, Thanh niên xung phong TP.HCM tiếp tục đảm nhận một sứ mệnh mới. Ngày 29.5.2025, UBND TP.HCM ban hành Quyết định 2222/QĐ-UBND về việc tổ chức lại lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM trên cơ sở điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức.
Trong tháng 5 và 6.2025, đơn vị tiếp nhận nguyên trạng các đơn vị sự nghiệp từ Sở LĐ-TB-XH TP.HCM (cũ) là Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình, Trung tâm Nuôi dưỡng bảo trợ trẻ em Linh Xuân, Làng thiếu niên Thủ Đức, Trung tâm Bảo trợ - dạy nghề và tạo việc làm TP.HCM, Nhà tang lễ TP.HCM và theo dõi, quản lý SOS - Làng trẻ em TP.HCM. Các trung tâm này trực tiếp chăm sóc, dạy văn hóa, dạy nghề cho hơn 1.000 người yếu thế.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được thăm các em sống ở Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình
ẢNH: THÚY LIỄU
Giữa nhịp sống hối hả của đô thị đặc biệt, màu áo xanh Thanh niên xung phong vẫn bền bỉ hiện diện trên nhiều tuyến đường và ở các công việc công ích đặc thù. Từ phối hợp điều tiết giao thông, giữ xe tại 17 nhà ga metro Bến Thành - Suối Tiên đến hỗ trợ du khách, ngăn chặn cướp giật, ăn xin, lực lượng này góp phần giữ gìn trật tự và hình ảnh thành phố.
Ở những địa bàn xa hơn, lực lượng Thanh niên xung phong vẫn ngày đêm vận hành an toàn các chuyến phà tại bến phà Bình Khánh, Cát Lái và tuần tra, bảo vệ hơn 7.000 ha rừng Sác - "lá phổi xanh" của thành phố, đồng thời là khu dự trữ sinh quyển thế giới.
Tại Làng thiếu niên Thủ Đức, có một lớp học tiền mẫu giáo cho các em làm quen với môi trường giáo dục
ẢNH: THÚY LIỄU
Những cống hiến suốt nửa thế kỷ của lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng 2 danh hiệu Anh hùng Lao động vào các năm 1986 và 2006, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM trao phương tiện sinh kế cho các cựu Thanh niên xung phong
ẢNH: THÚY LIỄU
Bước vào giai đoạn phát triển mới, trên cơ sở định hướng kiện toàn bộ máy, lực lượng Thanh niên xung phong TP.HCM tiếp tục được xác định là tổ chức kinh tế - xã hội mang tính đặc thù. Với định hướng mở rộng hoạt động công ích đa ngành, nâng cao chất lượng dịch vụ bảo trợ xã hội, sẵn sàng tham gia ứng phó thiên tai, dịch bệnh, lực lượng được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò xung kích trong đời sống đô thị.
Bình luận (0)