50 năm thành phố mang tên Bác: Những công trình chở khát vọng vươn mình của TP.HCM

Nối từ biển… lên trời

Trong trang sử mới của hành trình 50 năm tiếp theo, TP.HCM thể hiện khát vọng mãnh liệt chinh phục kinh tế biển thông qua những siêu công trình mang tính biểu tượng và quy mô vốn "khủng". Điển hình là siêu dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu trị giá hơn 93.000 tỉ đồng. Từ những ý tưởng sơ khai về việc nối liền hai vùng đất ven biển, tuyến đường đến nay đã được nâng tầm thành công trình kỹ thuật phức tạp bậc nhất VN với độ dài hơn 14 km gồm cầu và hầm dìm dưới biển, quy mô 6 - 8 làn xe.

ẢNH: V.G

Việc xây dựng đường vượt biển nối trực tiếp Cần Giờ và khu vực Vũng Tàu cũ giúp rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn 10 phút, không chỉ mở ra tuyến đại lộ du lịch xuyên biển tuyệt đẹp mà còn tạo tiền đề vững chắc cho việc định hình chuỗi đô thị hàng hải quốc tế, kết nối giao thương trực tiếp với các hành lang hàng hải toàn cầu, thay đổi hoàn toàn vị thế địa chính trị kinh tế của vùng.

Trước đó, siêu dự án Cảng quốc tế trung chuyển Cần Giờ với tổng vốn đầu tư khoảng 5,5 tỉ USD (tương đương hơn 135.000 tỉ đồng) cũng đã chính thức được trao chấp thuận nhà đầu tư, đang chạy nước rút để có thể khởi công ngay trong năm nay. Đây được coi là "con át chủ bài" của kinh tế biển thành phố. Với quy mô có thể tiếp nhận tàu container lớn nhất thế giới hiện nay, cảng Cần Giờ được định vị trở thành trung tâm trung chuyển quốc tế cạnh tranh trực tiếp với Singapore và Malaysia.

Tạo thế "chân kiềng" vững chắc ngay bên kia sông chính là siêu dự án Cảng container Cái Mép Hạ. Dự án này tiếp tục mở rộng năng lực bốc dỡ, hạ tầng logistics kho bãi logistics đạt chuẩn quốc tế. 50 năm thành phố mang tên Bác - định vị 50 năm tới là thành phố tiến biển, mạnh nhờ biển - TP.HCM cũng chọn đúng thời điểm này để kích hoạt siêu cụm cảng mang tầm vóc quốc gia.

Khi đi vào hoạt động, cặp bài trùng Cần Giờ - Cái Mép Hạ sẽ đưa VN lên bản đồ hàng hải quốc tế với vị thế là một trong những cửa ngõ trung chuyển hàng hóa quan trọng bậc nhất châu lục, mang lại nguồn thu ngoại tệ khổng lồ và tạo đòn bẩy cho hàng vạn doanh nghiệp logistics trong nước.

Không chỉ vươn cánh tay mạnh mẽ ra đại dương, TP.HCM còn đang tiến những bước chiến lược tới cửa ngõ hàng không của khu vực. Trong chiến lược biến sân bay quốc tế Long Thành thành trung tâm trung chuyển hàng không của châu Á, TP.HCM đóng vai trò là "trái tim" cung cấp nguồn khách và hàng hóa lớn nhất. Hai siêu dự án kết nối trực tiếp được khởi công dịp này chính là lời giải cho bài toán hạ tầng liên vùng.

Đầu tiên là tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành. Với quy mô đầu tư dự kiến hơn 84.000 tỉ đồng, tuyến đường sắt tốc độ cao này có chiều dài khoảng 38 km, thiết kế theo tiêu chuẩn hiện đại, kết nối từ ga Thủ Thiêm (TP.HCM) thẳng đến cảng hàng không quốc tế Long Thành (Đồng Nai). Metro Thủ Thiêm - Long Thành mang ý nghĩa "mạch máu" chiến lược giúp kéo gần khoảng cách, giảm áp lực rất lớn cho đường bộ và biến Thủ Thiêm thành trung tâm đô thị tài chính kết nối toàn cầu chỉ trong vòng chưa đầy 20 phút di chuyển.

Song hành cùng đường sắt là dự án cao tốc Hồ Tràm - sân bay Long Thành. Đây là trục cao tốc được kỳ vọng sẽ giải cứu hoàn toàn tình trạng quá tải của Quốc lộ 51 hiện hữu. Quy mô dự án được thiết kế với quy mô từ 4 - 6 làn xe, kết nối trực tiếp thủ phủ du lịch Hồ Tràm (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ, nay thuộc TP.HCM) với siêu sân bay. Sau khi thành hình, tuyến cao tốc này sẽ hoàn thiện chuỗi logistics và du lịch cao cấp, tạo ra một hành lang kinh tế biển - hàng không khép kín, thúc đẩy luồng khách quốc tế từ sân bay đổ về các khu nghỉ dưỡng sinh thái phía nam một cách nhanh chóng nhất.

Ngay tại lõi trung tâm thành phố, nút thắt hạ tầng bấy lâu nay tại cửa ngõ phía nam cũng chính thức được tháo gỡ. Dự án mở rộng đường Nguyễn Tất Thành và chỉnh trang công viên là một trong những công trình được người dân mong đợi nhất tháng 7 tới. Từ con đường có mật độ ùn tắc kinh khủng nhất thành phố, dự án sẽ nâng cấp lộ giới tuyến đường này lên diện mạo hoàn toàn mới, đồng bộ với việc dời bến cảng cũ để nhường chỗ cho mảng xanh công viên dọc bờ sông.

Dự án này không chỉ mang ý nghĩa xóa "điểm đen" kẹt xe, mà còn mở toang không gian đô thị hướng sông của TP.HCM. Việc kết nối dải công viên dọc bờ sông từ bến Bạch Đằng sang khu vực Q.4 cũ sẽ tạo nên một trục cảnh quan kiến trúc, văn hóa và dịch vụ đẳng cấp, biến khu vực này thành trung tâm kinh tế đêm, thu hút đầu tư mạnh mẽ vào dịch vụ, du lịch ven sông.

Xây giá trị cốt lõi để TP.HCM cất cánh bền vững

TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, khẳng định các dự án hạ tầng giao thông và kinh tế biển đóng vai trò là động lực then chốt, đưa TP.HCM chuyển mình toàn diện, giải quyết điểm nghẽn kết nối và định hình lại không gian đô thị hướng tới kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Bác. Trục giao thông kết nối tích hợp sân bay Long Thành và hệ thống cảng biển tạo thành chuỗi cung ứng logistics tầm cỡ khu vực, giúp TP.HCM hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm dịch vụ hàng hải, tài chính và thương mại quốc tế. Tầm nhìn này giúp thành phố chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển kinh tế biển bền vững, năng lượng sạch và công nghệ cao, củng cố vị thế đầu tàu kinh tế cả nước. Trong tương lai gần, thành phố mang tên Bác sẽ là thành phố có tầm vóc quốc tế, có đặc tính sông nước và khí hậu thuộc bậc nhất thế giới mà mọi người đều hướng tới.

Ảnh: Sở Xây dựng TP.HCM

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông mới phá vỡ thế độc đạo, giúp TP.HCM mở rộng không gian phát triển theo mô hình đa cực. Khu vực dọc hành lang kết nối Long Thành và các trục hướng tâm trở thành các tổ hợp đô thị thông minh thông qua kết nối hạ tầng giao thông metro. Còn các dự án chỉnh trang đô thị, mở rộng các tuyến đường nội đô cùng việc cải tạo hệ thống thoát nước và cảnh quan ven sông mang ý nghĩa xóa bỏ các nút thắt ùn tắc, nâng cao chất lượng không gian sống cho người dân thành phố trong những năm qua.

Theo TS Phạm Viết Thuận, khi 10 siêu dự án đồng loạt khởi công, nguồn vốn này sẽ ngay lập tức chảy vào thị trường, tạo ra dòng tiền luân chuyển lớn đối với các ngành nghề như vật liệu, xây dựng, dịch vụ, tiêu dùng. Nhu cầu về sắt, thép, xi măng, bê tông sẽ tăng về số lượng tiêu thụ, tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động. Thu nhập của người lao động tăng lên sẽ kích thích tiêu dùng nội địa, giúp các cửa hàng buôn bán và dịch vụ phát triển theo.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Nhìn xa hơn ở tầm trung hạn, sự xuất hiện của các tuyến đường sắt, cầu vượt biển hay tổ hợp đô thị sinh thái quy mô lớn sẽ phân bổ lại dòng vốn đầu tư tư nhân. Hạ tầng mở tới đâu, giá trị đất xung quanh tăng tới đó. Chỉ cần các khu đất quanh trục hành chính, tài chính tăng giá, TP.HCM có thể thu về hàng chục đến hàng trăm nghìn tỉ đồng thông qua đấu giá đất để tái đầu tư. Chưa kể, dòng vốn giúp giãn dân ra các vùng vệ tinh, biến những nơi "cuối tuyến" như Cần Giờ thành điểm trung chuyển sầm uất, kích hoạt các dự án bất động sản và khu đô thị vệ tinh mới.

"Về đột phá dài hạn, các công trình sẽ giúp giảm chi phí, nâng năng suất nền kinh tế. Khi đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành hay các tuyến đường liên cảng hoàn thành, thời gian vận chuyển hàng hóa giảm mạnh. Doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí vận hành. Trong khi đó, hạ tầng thông suốt kết nối thẳng tới siêu sân bay Long Thành và hệ thống cảng biển là điều kiện tiên quyết để các tập đoàn lớn toàn cầu chọn TP.HCM làm đại bản doanh, thúc đẩy phát triển công nghệ cao và trung tâm tài chính quốc tế. Đây là những giá trị cốt lõi giúp kinh tế TP.HCM cất cánh bền vững", Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM nhấn mạnh.