AI 'phá băng' cho ngành thiết bị gia dụng

Cuộc dịch chuyển sang khả năng nhận thức chủ động

Trái với các dự báo về sự bão hòa của thị trường "đồ trắng" (nhóm thiết bị gia dụng cỡ lớn như tủ lạnh, máy giặt…), ngành công nghiệp này vẫn duy trì sức hút. Theo dữ liệu được công bố từ Hội nghị Đối tác toàn cầu TCL 2026 (GPC 2026 - diễn ra ở Thâm Quyến, Trung Quốc), AI đang định hình lại toàn bộ thị trường, biến các sản phẩm điện máy thụ động thành một hệ sinh thái vận hành chủ động.

Ảnh: Anh Quân

Chia sẻ tại sự kiện, bà Eileen Sun, Phó chủ tịch TCL Industries kiêm Giám đốc phụ trách mảng kinh doanh Thiết bị gia dụng của TCL, thị trường toàn cầu cho tủ lạnh và máy giặt tiếp tục tăng trưởng với tốc độ hơn 60% mỗi năm. Sức bật này xuất phát từ việc thay đổi bản chất của thiết bị. AI giúp chuyển dịch từ cơ chế "phản ứng thụ động" theo lệnh người dùng sang "nhận thức chủ động".

“Một chiếc máy giặt thế hệ mới có khả năng tự phân tích chất liệu sợi vải, hay mẫu tủ lạnh năm 2026 có thể nhận biết chính xác tình trạng sinh học của thực phẩm lưu trữ”, bà Eileen Sun nêu ví dụ.

Cốt lõi của sự thay đổi là năng lực cá nhân hóa vi mô. Thay vì sử dụng chương trình cài đặt sẵn, kiến trúc "Tác nhân AI phân tán" (Distributed AI Agents) cho phép thiết bị thu thập dữ liệu thời gian thực và tự chủ ra quyết định. Thống kê năm 2026 cho thấy khoảng 73% thiết bị gia dụng cỡ lớn mới ra mắt đã tích hợp AI, đánh dấu quá trình chuyển đổi từ thiết bị độc lập thành hệ thống thông minh tự vận hành.

Trụ cột định hình thiết bị gia dụng thế hệ mới

Để khai thác tối đa sức mạnh của AI, chiến lược phát triển của các tập đoàn công nghệ hiện xoay quanh ba trụ cột.

Đầu tiên là thay đổi kiến trúc hệ thống. Việc bổ sung tính năng thông minh đơn lẻ không còn hiệu quả. Ngành công nghiệp thiết bị gia dụng chuyển sang xây dựng mạng lưới tác nhân AI phân tán. Tại đây, các thiết bị giao tiếp, chia sẻ dữ liệu và phối hợp nhằm tối ưu hóa hiệu suất, mức tiêu thụ năng lượng.

Ảnh: Anh Quân

Thứ hai là công nghệ vị nhân sinh nhằm đơn giản hóa trải nghiệm, triệt tiêu tối đa "chi phí quản lý" của con người, giải phóng họ khỏi thao tác thiết lập thủ công như đong lượng nước, chỉnh nhiệt độ… Cuối cùng là dung hòa giữa toàn cầu hóa và bản địa hóa. AI giúp thiết bị tự thích nghi với thói quen sinh hoạt và đặc thù văn hóa của từng khu vực. Cùng một sản phẩm, hệ thống AI tại châu Á sẽ ưu tiên thuật toán bảo quản thực phẩm tươi sống, trong khi tại châu Âu, thiết bị tự động siết chặt các tiêu chuẩn về tiết kiệm điện năng.

Trợ lực cho ba trụ cột công nghệ trên là năng lực tự chủ hoàn toàn về phần cứng và chuỗi cung ứng. TCL hiện sở hữu nhà máy CSOT chuyên cung cấp tấm nền hiển thị cao cấp (ví dụ QD-Mini LED) cho hàng loạt thương hiệu lớn như Samsung, LG và Sony, làm chủ từ khâu nghiên cứu đến quy trình chế tạo. Lợi thế này giúp họ dễ dàng tích hợp các màn hình giao diện AI trực quan lên thiết bị gia dụng cỡ lớn với mức chi phí tối ưu, tạo nền tảng phần cứng vững chắc để hiện thực hóa một hệ sinh thái thông minh đồng bộ.

Sự chuyển mình của ngành đồng thời được cụ thể hóa qua các tác nhân AI chuyên trách, can thiệp trực tiếp vào từng khía cạnh sinh hoạt hằng ngày. Lấy ví dụ, trong mảng bảo quản thực phẩm, AI kiểm soát chặt vòng tuần hoàn sinh học, sử dụng hệ thống cảm biến để vi chỉnh nhiệt độ và luồng khí giúp ngăn chặn sự phân hủy của thực phẩm nhạy cảm như nấm, trái cây. Hay ở lĩnh vực giặt ủi, công nghệ SuperDrum AI áp dụng thuật toán nhận diện tải trọng và trọng lực để giải quyết bài toán hao mòn quần áo. Máy giặt tự động tính toán lượng hóa chất và tùy chỉnh nhịp độ lồng giặt theo từng chất liệu vải, giúp làm sạch hiệu quả đồng thời kéo dài tuổi thọ trang phục.

Ảnh: Anh Quân

Về môi trường và năng lượng, AI giúp thiết bị tự thích nghi với lưới điện và tối ưu hóa mức tiêu thụ theo thời gian thực. Nhiều thiết bị gia dụng thế hệ mới đạt mức tiết kiệm điện vượt tiêu chuẩn truyền thống, mang lại hiệu quả kinh tế dài hạn.

Bài toán hoàn vốn

Dù sở hữu tiềm năng lớn, quá trình thương mại hóa AI trong mảng gia dụng vẫn đối diện với rào cản không dễ giải quyết ngay. Theo lãnh đạo TCL, vấn đề đầu tiên là nghịch lý niềm tin. Nghiên cứu năm 2026 của hãng chỉ ra 66% người dùng tiếp xúc thường xuyên với AI, nhưng chỉ 46% thực sự tin tưởng công nghệ này. Việc giao phó quyền quản lý sinh hoạt, chi tiêu năng lượng và dữ liệu cá nhân cho máy móc vẫn gặp phải sự e dè từ phía người tiêu dùng.

Tiếp đó là bài toán hoàn vốn đầu tư (ROI). Ngân sách dành cho Nghiên cứu và Phát triển (R&D) rất lớn. Đơn cử, TCL duy trì đội ngũ R&D chiếm tới 45% tổng nhân sự. Chi phí này gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận, buộc các doanh nghiệp phải tìm cách chuyển hóa nhanh chóng các thử nghiệm công nghệ thành doanh thu.

Rào cản thứ ba là sự phân mảnh hạ tầng. AI cần một hệ sinh thái kết nối đồng bộ và sự hợp tác chặt chẽ giữa các hãng sản xuất phần cứng với các nhà cung cấp nền tảng đám mây. Nếu thiếu sự đồng bộ, các thiết bị sẽ không thể giao tiếp, làm giảm hiệu quả vận hành thực tế.

Theo các chuyên gia, tiềm năng dài hạn của AI là xây dựng mối quan hệ gắn kết với khách hàng. Quyết định nâng cấp sản phẩm trong tương lai sẽ không phụ thuộc vào tuổi thọ vật lý của thiết bị bởi người tiêu dùng sẽ thay mới sản phẩm khi có nhu cầu sở hữu một hệ thống AI quản lý ưu việt hơn, đáp ứng những chuẩn mực mới về chất lượng sống.