Ban quản trị chung cư có được kê khai thuế, xuất hóa đơn?

Đình Sơn
Đình Sơn
Tại buổi tọa đàm cập nhật chính sách thuế trong quản lý vận hành nhà chung cư, góp ý cho luật Nhà ở và luật Kinh doanh bất động sản do Hiệp hội Quản lý Vận hành nhà chung cư TP.HCM (HCMO) tổ chức ngày 7.8, các chuyên gia chỉ ra nhiều điểm nghẽn trong khâu quản lý, vận hành tại các chung cư.

Nhiều Ban quản trị đang kê khai thuế sai

Luật sư Nguyễn Thị Mỹ Viễn, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký HCMO mở đầu buổi tọa đàm bằng câu chuyện cư dân phản ánh đến HCMO việc mình đã đóng tiền nước đầy đủ, thông báo ghi rõ "đã bao gồm thuế giá trị gia tăng", nhưng mãi không nhận được hóa đơn. Hay một ban quản lý tại một chung cư dù hợp đồng quản lý vận hành còn thời hạn nhưng toàn bộ nhân viên làm việc bị mời ra khỏi tòa nhà trong khi các chủ thể liên quan không có mặt để giải quyết. Một chung cư khác, Ban quản trị đã hết thời hạn hơn nhiều tháng nhưng kêu gọi mãi cũng chưa có đủ ứng cử viên để bầu chọn cho nhiệm kỳ tiếp theo khiến nhiều hoạt động của tòa nhà bị "tê liệt".

Trước đó, nhiều thành viên của Ban quản trị bị vướng vòng lao lý do quyết định sơ suất như vụ chung cư Osaka Complex (TP.Hà Nội), cả người đại diện của Ban quản trị và người đại diện doanh nghiệp vận hành đều bị tòa án xét xử và tuyên phạm tội hình sự.

Một sự cố đặc biệt nghiêm trọng vào tháng 3.2018 tại tầng hầm chung cư Carina (TP.HCM) cháy đã cướp đi sinh mạng 13 người, làm 72 người bị thương. Trưởng Ban quản lý chung cư khi đó mới nhận nhiệm vụ chưa đầy 20 ngày đã bị khởi tố và bị tòa tuyên phạt 8 năm tù.

"Sở dĩ xảy ra những bất cập trên do quyền và trách nhiệm chưa đi cùng nhau. Người quyết định không trực tiếp làm, còn người trực tiếp làm phải chịu trách nhiệm mà không có đủ quyền. Vấn đề không phải là thiếu quy định, mà quy định phân tán, thiếu liên thông và chưa theo kịp thực tiễn trong đời sống chung cư", bà Nguyễn Thị Mỹ Viễn cho hay.

Ban quản trị chung cư có được kê khai thuế, xuất hóa đơn?- Ảnh 1.

Thực tế đã phát sinh nhiều vướng mắc trong vận hành, quản lý nhà chung cư

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Một điểm đáng lưu ý, theo ông Lê Văn Sơn, Trưởng ban Đào tạo, Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TP.HCM là vướng mắc về thuế và hóa đơn trong hoạt động quản lý vận hành nhà chung cư. Đây là nhóm vướng mắc có tần suất phản ánh cao nhất và mức độ rủi ro pháp lý lớn nhất.

Trong nhiều dự án, đơn vị quản lý vận hành được giao thực hiện việc thu các khoản kinh phí từ cư dân và chi trả các chi phí vận hành theo hợp đồng đã ký với chủ đầu tư hoặc Ban quản trị. Xét về bản chất, đơn vị quản lý vận hành đang thực hiện nghiệp vụ quản lý tài chính theo ủy quyền hoặc theo hợp đồng, trong khi quyền quản lý và sử dụng nguồn kinh phí có thể thuộc chủ đầu tư hoặc Ban quản trị tùy từng giai đoạn của dự án.

Qua rà soát thực tiễn, một số Ban quản trị đã mở mã số thuế và tự thực hiện kê khai theo phương pháp khấu trừ, lấy hóa đơn đầu vào để khấu trừ, xuất hóa đơn đầu ra. Trong khi đó, luật Nhà ở 2023 xác định Ban quản trị không được xem là tổ chức có tư cách pháp nhân, không đủ điều kiện áp dụng phương pháp khấu trừ sẽ thuộc diện phải kê khai theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Nếu cách hiểu này là chính xác, rất có thể nhiều Ban quản trị trên địa bàn TP.HCM đang kê khai thuế sai phương pháp mà bản thân chưa nhận thức được rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ bị truy thu, xử phạt trên diện rộng khi có thanh tra, kiểm tra.

Vướng mắc về trạm sạc xe điện 

Một vướng mắc mới phát sinh gần đây: Ai là chủ thể đầu tư ban đầu hạ tầng trạm sạc xe điện và cơ chế phân bổ chi phí sử dụng điện, bảo trì sau này. Trách nhiệm bảo đảm an toàn PCCC khi lắp đặt trạm sạc tại hầm để xe. Thời gian chuyển tiếp để các nhà chung cư đã xây dựng trước đó có đủ thời gian, nguồn lực để cải tạo.

Đáng lưu ý, quy định về phần sở hữu chung, sở hữu riêng trong dự thảo luật Nhà ở (sửa đổi) hiện chưa xác định rõ khu vực để xe điện, khu vực sạc điện, đổi pin là phần sở hữu chung hay sở hữu riêng của nhà chung cư. Đây là gốc rễ pháp lý của cả ba vướng mắc nêu trên, cần được kiến nghị làm rõ trước khi bàn đến cơ chế đầu tư, chi phí hay trách nhiệm phòng cháy chữa cháy.

"Cục Thuế ban hành hướng dẫn chuyên biệt cho hoạt động quản lý vận hành nhà chung cư về thời điểm lập hóa đơn, phương pháp kê khai thuế của Ban quản trị và nguyên tắc phân loại các khoản thu không định kỳ. Đồng thời bổ sung cơ chế thời hạn xuất hóa đơn linh hoạt và cơ chế xuất hóa đơn tổng hợp cho giao dịch nhỏ, tương tự cơ chế đã áp dụng cho ngành điện, nước. Cần làm rõ ranh giới thẩm quyền, trách nhiệm giữa hội nghị nhà chung cư, Ban quản trị, đơn vị quản lý vận hành và chủ đầu tư. Bổ sung cơ chế hòa giải bắt buộc trước tố tụng. Quy định chi tiết danh mục hành vi bị nghiêm cấm và ranh giới sở hữu chung - sở hữu riêng", ông Lê Văn Sơn kiến nghị. 

Ban quản trị chung cư có được kê khai thuế, xuất hóa đơn?- Ảnh 2.

Trong thời gian tới, Công an TP.HCM sẽ ban hành hướng dẫn liên quan đến việc đầu tư lắp đặt trạm sạc xe điện tại các chung cư

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Thượng tá Hồ Công Bình, Phó trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PC07), Công an TP.HCM, cho hay tới đây sẽ có văn bản gửi các chung cư hướng dẫn về tiêu chuẩn, quy chuẩn các bình chữa cháy. Hiện nay không có quy định nào cho nạp sạc lại bình chữa cháy. Bởi sau thời hạn sử dụng từ 3 - 5 năm, bình hết hạn phải xử lý, tiêu hủy. Tuy nhiên, do điều kiện khó khăn nhiều nơi đem bình sạc lại để dùng. Nhưng trước khi đưa vào sử dụng phải được kiểm định lại, cấp phép lưu thông như một bình chữa cháy mới.

Cũng theo ông Hồ Công Bình, trạm sạc xe điện hiện nay đã có quy chuẩn do Bộ Xây dựng ban hành. Tuy nhiên, khi làm phải mở bản vẽ thiết kế PCCC nhà chung cư để đảm bảo khoảng cách an toàn, số lượng các xe bao nhiêu xe ở tầng hầm và bao nhiêu ở mặt đất.

Tới đây, Công an TP.HCM sẽ phát hành hướng dẫn những cái cơ bản nhất liên quan đến hai vấn đề được quan tâm nhất là bình chữa cháy và trạm sạc xe điện ở các chung cư để HCMO gửi đến các chung cư.

"Tôi khẳng định hiện nay mệnh lệnh, chỉ tiêu của Ban giám đốc Công an TP.HCM là không còn để trộm cắp vào nhà dân trộm cắp nên người dân không cần phải lắp đặt chuồng cọp, rất nguy hiểm. Trong thời gian tới, nếu có khó khăn vướng mắc liên quan đến PCCC có thể tập hợp gửi về HCMO. Trong một ngày sẽ có văn bản trả lời ngay lập tức. Tất cả các chung cư không xảy ra cháy, cư dân ngủ ngon thì chúng tôi mới hoàn thành nhiệm vụ", ông Hồ Công Bình nói.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.