Bảo hiểm y tế và gánh nặng 'tự mua thuốc ngoài'

Bệnh nhân dù có bảo hiểm y tế (BHYT) nhưng vẫn phải bỏ tiền túi mua bên ngoài các loại thuốc thuộc danh mục được BHYT thanh toán lẫn thuốc ngoài danh mục là vấn đề nhức nhối kéo dài tại nhiều cơ sở y tế hiện nay. Dù các cơ quan quản lý đã nhiều lần lên tiếng về công tác đấu thầu, cung ứng, và một số "sự cố kỹ thuật" khác, nhưng tình trạng vẫn tái diễn đẩy người bệnh vào thế khó khăn... Thực trạng này thu hút nhiều ý kiến của bạn đọc (BĐ) Thanh Niên.

"Uống thiếu vài hôm có sao không bác sĩ?"

Nhiều năm qua, hình ảnh bệnh nhân cầm toa thuốc đi lòng vòng khắp các hiệu thuốc bên ngoài bệnh viện (BV) đã không còn hiếm. BĐ Nguyễn Hữu Trọng chia sẻ: "Tôi làm trong ngành quân y gần 40 năm, đã nghỉ hưu gần 10 năm, năm nay 70 tuổi. Thế nhưng suốt thời gian qua, mỗi lần đi khám bệnh, dù thuộc diện được hưởng BHYT 100%, cuối cùng tôi vẫn phải chi tiền túi khá nhiều. Vậy những người chỉ được hưởng 80% hoặc thuộc diện khó khăn sẽ còn vất vả đến mức nào? Người dân rất cần một hệ thống BHYT minh bạch hơn, công khai rõ danh mục thuốc, quyền lợi được hưởng và có giải pháp để giảm gánh nặng chi phí thực tế cho người bệnh, nhất là người cao tuổi và người có thu nhập thấp".

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

BĐ Vũ Thị Thu Hương cũng bày tỏ: "Ông anh tôi bị tim, mỗi lần đi khám đều mang theo thẻ BHYT nhưng vẫn thủ sẵn tiền riêng vì sợ thiếu thuốc trong viện. Nhìn cảnh có người cầm toa rồi hỏi nhỏ "uống thiếu vài hôm có sao không bác sĩ?" nghe đau lòng thật".

BĐ An Gia cho biết có chú ruột điều trị ung thư, kể lại: "Có BHYT nhưng tiền thuốc mua ngoài suốt mấy tháng gần bằng số tiền tích cóp cả năm. Nhà đông con còn đỡ, chứ nhiều cô chú già chỉ sống bằng lương hưu ít ỏi thì rất dễ bỏ điều trị giữa chừng...".

Đặc biệt, cái gọi là "ngoài danh mục" hay "BV tạm hết" đã biến quá trình điều trị thành yếu tố "may rủi" như phản ánh của BĐ Nguyễn Thanh: "Hồi bà xã tôi nằm viện tim mạch, sáng nào người nhà cũng thấp thỏm xem hôm nay có bị yêu cầu ra ngoài mua thuốc nữa không. Có hôm mua được gần BV, có hôm chạy vài cây số mới có đúng loại thuốc bác sĩ dặn. Người dân chỉ cần tới BV mà có đủ thuốc điều trị là mừng rồi. Bệnh nhân đang đau mà còn phải chạy khắp nơi mua thuốc thì thật quá vất vả".

Ảnh hưởng quyền lợi người bệnh

"Bệnh nhân phải tự thích nghi với tình trạng thiếu thuốc kéo dài thì rõ ràng hệ thống y tế có vấn đề?", BĐ Trần Đức Hoàn đặt câu hỏi. Cũng theo BĐ này: "Tôi nhớ thời điểm dịch bệnh từng nghe giải thích thiếu thuốc do đứt gãy nguồn cung nên còn hiểu được. Nhưng giờ qua bao nhiêu năm rồi mà đi khám vẫn gặp cảnh "thuốc này BV tạm hết". Liệu việc bệnh nhân tự mua thuốc bên ngoài đang dần bị xem là bình thường?

Trong khi đó, BĐ Hữu Toàn ví von, đi khám bệnh giờ đây không khác nào "chơi trò đoán chữ". Thậm chí, cùng một loại thuốc, BV này thanh toán nhưng nơi khác lại từ chối. Do đó, BĐ Nguyễn Văn Hùng đề nghị: "Nếu đã có danh mục thì phải công khai, sao cho dễ hiểu để bệnh nhân tra cứu. Hiện giờ, người bệnh không có cách nào kiểm chứng. Nhiều cô chú lớn tuổi còn nghĩ bác sĩ kê gì là BHYT phải chi trả cái đó, đến lúc cầm hóa đơn mới tá hỏa. Tôi thấy cái thiếu lớn nhất là thiếu minh bạch thông tin cho người tham gia BHYT". BĐ Nguyễn Thị Ngân Hà cũng chỉ ra rằng, "quy trình hoàn tiền dù có tồn tại nhưng lại chưa phổ biến rộng rãi và nhiều người chưa tiếp cận được".

Bệnh nhân tự mua thuốc bên ngoài không chỉ gây ra áp lực tài chính cho chính họ và gia đình, mà còn có thể gây rủi ro sức khỏe lâu dài cho người bệnh. BĐ Bùi Đình Hùng chia sẻ: "Nhìn mấy cô chú lớn tuổi đứng trước quầy thuốc cứ hỏi nhỏ "bớt được thuốc nào không con?" nghe xót lắm". Còn theo BĐ Đỗ Mạnh Đức, tình trạng không cung ứng đủ thuốc đang "ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi người bệnh và quá trình điều trị lâu dài".

Dù các giải pháp như tăng cường công nghệ thông tin hay minh bạch hóa danh mục thuốc được đề xuất, nhiều BĐ đang mong chờ thay đổi thực chất như kỳ vọng của BĐ Trần Khánh Linh: "Hy vọng các đơn vị y tế sẽ tăng cường dự phòng nguồn thuốc, minh bạch trong phối hợp... để không ai phải chịu cảnh bệnh tật kéo dài".