Bầu cử Quốc hội: Ai được chứng kiến khâu kiểm phiếu?

Ứng viên đại biểu Quốc hội trẻ nhất 23 tuổi, cao tuổi nhất 75 tuổi

Hôm 14.2, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã công bố danh sách chính thức 864 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 34 tỉnh, thành phố cả nước. Ngày 15.3, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Về cơ cấu giới, trong tổng số 864 ứng viên đại biểu Quốc hội khóa XVI, có 472 người là nam (chiếm 54,63%), 392 người là nữ (chiếm 45,37%). Có 677 người dân tộc Kinh (chiếm 78,36%) và 187 người (chiếm 21,64%) thuộc nhóm các dân tộc thiểu số như Tày, Thái, Mông, Khmer... Ngoài ra, có 31 người (chiếm gần 4%) thuộc các thành phần tôn giáo như Phật giáo, Công giáo...

ẢNH: TƯ LIỆU

Về độ tuổi, có 635 ứng viên ở độ tuổi từ 40 - 60 (chiếm tới 73,5%), trong đó độ tuổi từ 40 - 49 có 325 người, từ 50 - 59 tuổi có 310 người.

Có khoảng 187 người ứng cử ở độ tuổi dưới 40 (21,6%), trong đó từ 30 - 39 tuổi có 161 người (chiếm 18,63%), dưới 30 tuổi có 26 người (3,01%). Ứng cử viên trẻ tuổi nhất, có 3 người ở tuổi 23. Gồm: ứng viên Hồ Thị Thúy Trang (Chi hội trưởng Nông dân thôn Phú Thượng, xã A Lưới 3, thành phố Huế; ứng cử tại thành phố Huế); ứng viên Lo Thị Bảo Vy (giáo viên Trường tiểu học Quỳnh Lập A, phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An; ứng cử tại tỉnh Nghệ An) và ứng viên Hà Thị Ly (viên chức Nhà hát Lạc Hồng, tỉnh Phú Thọ; ứng cử tại tỉnh Phú Thọ).

Số ứng viên trên 60 tuổi có 42 người. Trong đó, ứng viên cao tuổi nhất là thiếu tướng Vũ Hùng Vương, Phó chủ tịch thường trực Hội Cựu Công an nhân dân Việt Nam, năm nay 75 tuổi. Ông Vũ Hùng Vương quê quán tại Hưng Yên và ứng cử tại tỉnh Vĩnh Long.

Việc kiểm phiếu được quy định chặt chẽ

Theo điều 25 Thông tư số 21 năm 2025 của Bộ Nội vụ, sau khi đã hết giờ bỏ phiếu theo quy định tại khoản 1 điều 71 của luật Bầu cử thì tổ trưởng tổ bầu cử tuyên bố kết thúc việc bỏ phiếu. Sau đó tổ bầu cử mới được mở hòm phiếu để kiểm phiếu.

Việc kiểm phiếu phải được tiến hành tại phòng bỏ phiếu ngay sau khi cuộc bầu cử kết thúc, trừ trường hợp quy định tại khoản 8 điều 23 của Thông tư số 21. Chỉ những thành viên tổ bầu cử mới được tiến hành việc kiểm phiếu bầu cử. Tổ bầu cử phải hoàn thành việc kiểm phiếu trong thời hạn không quá 24 giờ kể từ khi kết thúc việc bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu.

Trước khi mở hòm phiếu, tổ bầu cử phải thống kê, niêm phong phiếu bầu chưa sử dụng và phiếu bầu do cử tri viết hỏng (nếu có). Lập biên bản thống kê việc sử dụng phiếu bầu cử theo biểu mẫu của Hội đồng Bầu cử quốc gia ban hành. Toàn bộ phiếu bầu chưa sử dụng, phiếu bầu do cử tri viết hỏng sau khi niêm phong được gửi đến UBND cấp xã quản lý.

Tổ trưởng tổ bầu cử mở hòm phiếu chính và hòm phiếu phụ (nếu có) để kiểm phiếu. Trước khi mở hòm phiếu, tổ trưởng tổ bầu cử mời 2 cử tri là người biết chữ, có uy tín trong nhân dân tại địa bàn và không phải là những người ứng cử đại biểu Quốc hội, người ứng cử đại biểu HĐND các cấp tại khu vực bỏ phiếu đó chứng kiến việc mở hòm phiếu.

Người ứng cử, đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử, hoặc người được ủy nhiệm có quyền chứng kiến việc kiểm phiếu và khiếu nại về việc kiểm phiếu. Các phóng viên báo chí được chứng kiến việc kiểm phiếu của tổ bầu cử, nhưng phải đảm bảo khoảng cách an toàn để tổ bầu cử thực hiện nhiệm vụ kiểm phiếu.

Quy trình đăng ký tham gia chứng kiến kiểm phiếu

Theo điều 25 Thông tư số 21 năm 2025 của Bộ Nội vụ, đăng ký tham gia chứng kiến việc kiểm phiếu và khiếu nại về việc kiểm phiếu được thực hiện theo quy định.

Cụ thể, người ứng cử xuất trình thẻ căn cước, hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác. Đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử xuất trình văn bản phân công, chỉ định, hoặc giấy giới thiệu của cơ quan, tổ chức đơn vị và thẻ căn cước, hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác.

Người được ủy nhiệm xuất trình giấy ủy quyền và thẻ căn cước, hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác.

Phóng viên báo chí xuất trình thẻ nhà báo còn hiệu lực và văn bản phân công, hoặc giấy giới thiệu của cơ quan báo chí với tổ trưởng tổ bầu cử.

Trong quá trình chứng kiến việc kiểm phiếu, nếu phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì người ứng cử, đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử, hoặc người được ủy nhiệm có quyền khiếu nại, tố cáo tại chỗ với tổ bầu cử. Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo được thực hiện theo quy định tại điều 75 của luật Bầu cử.

ẢNH MINH HỌA: NGUYỄN LONG

Để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp diễn ra thành công, tốt đẹp và đúng quy định của pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng của người ứng cử và các cá nhân, tổ chức có liên quan; người ứng cử, đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu người ứng cử, hoặc người được ủy nhiệm có trách nhiệm liên hệ trước với tổ bầu cử về việc tham dự chứng kiến kiểm phiếu…

Phải bảo đảm an toàn, trật tự, không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tổ bầu cử; khiếu nại, tố cáo với tổ bầu cử nếu phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong quá trình kiểm phiếu.

Phóng viên báo chí có trách nhiệm tuân thủ các quy định của pháp luật về báo chí, nội quy phòng bỏ phiếu và sự hướng dẫn của tổ bầu cử trong quá trình tác nghiệp. Không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tổ bầu cử.

Phóng viên báo chí đưa tin, bài kịp thời, trung thực, chính xác về quá trình kiểm phiếu bầu cử để góp phần vào công tác thông tin, tuyên truyền về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp.

Việc bố trí vị trí quan sát, chứng kiến thuận lợi nhưng không làm ảnh hưởng đến hoạt động kiểm phiếu của tổ bầu cử; giải quyết khiếu nại, tố cáo về việc kiểm phiếu (nếu có) và ghi nội dung giải quyết vào biên bản. Trường hợp không giải quyết được thì phải ghi rõ ý kiến của tổ bầu cử vào biên bản giải quyết khiếu nại, tố cáo và chuyển đến ban bầu cử có liên quan đến nội dung khiếu nại, tố cáo.

Trường hợp có sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong thực hiện việc kiểm phiếu thì tổ bầu cử thực hiện quy trình kiểm phiếu theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền của địa phương về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong thực hiện việc kiểm phiếu…