Theo tài liệu giải mật của Bộ Ngoại giao Mỹ, ngày 4.11.1963, hai ngày sau khi anh em ông Ngô Đình Diệm chết trong cuộc đảo chính, Đại sứ quán Mỹ tại Sài Gòn điện về Washington: thi thể ông Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu đã được giao cho gia đình và đang ở nhà xác Saint-Paul. Một nguồn được Đại sứ quán đánh giá rất đáng tin cậy nói đã tận mắt thấy thi thể: cả hai bị bắn sau gáy, riêng ông Diệm có dấu hiệu bị đánh đập.
Bệnh viện Saint-Paul nhìn từ trên cao
Ký họa của Lê Duy Lực
Bệnh viện Saint-Paul gần 100 tuổi với hình khối, đường nét dứt khoát, trang trí tiết chế
Ký họa của KTS Trần Xuân Hồng
Bệnh viện (BV) Saint-Paul khánh thành năm 1938, do các nữ tu Dòng Thánh Phaolô thành Chartres tài trợ và quản lý. Chiều ngày khánh thành, cửa BV mở để người dân vào tham quan. Vài tuần sau, Nam Phương Hoàng hậu cũng đến thăm. Đây là BV đa khoa tư nhân khá hiện đại với phòng mổ điều hòa, máy X-quang, thang máy lớn…
Góc nhìn từ đường Điện Biên Phủ
Ký họa của KTS Phan Đình Trung
Hàng cửa sổ chớp giảm ánh nắng để phòng thông thoáng bằng gỗ sơn màu xanh, nét đặc trưng thường thấy những năm 50
Ký họa của KTS Linh Hoàng
Khối nhà chính hình chữ U, cao 4 tầng. Nhìn từ con đường phía ngoài, công trình nổi bật với hai đầu cánh nhà được bo tròn mang hơi hướm phong cách Streamline Moderne (*). Các sảnh cong bán nguyệt tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên được bố trí làm khu vực tắm nắng và phòng nghỉ dưỡng phục hồi sức khỏe cho bệnh nhân.
Hệ thống thang máy cổ đến nay vẫn còn hoạt động
Ký họa của KTS Bùi Hoàng Bảo
Khối nhà chính hình chữ U, cao bốn tầng
Ký họa của KTS Phan Đình Trung
Hai đầu cánh nhà ấy được phóng viên đương thời ví như "mũi tàu biển khổng lồ". Nhưng "con tàu" ấy chưa bao giờ được xây xong. Thiết kế của KTS Louis Chauchon có tới 4 cánh, khi ấy mới hoàn thành hai. Hai cánh còn lại để sau này xây tiếp nếu tăng quy mô BV.
Sự thích nghi của kiến trúc cũ với y khoa hiện đại thể hiện qua hai dòng chữ thuộc hai thời kỳ, cùng tồn tại trên bức tường phía cổng chính bệnh viện
Ký họa của KTS Trần Xuân Hồng
Năm 2025, VnExpress ghi nhận khoảng 10 nữ tu vẫn làm điều dưỡng tại đây. Trong khuôn viên BV còn một dãy nhà nhỏ dành cho các nữ tu Dòng Thánh Phaolô.
Bệnh viện Saint-Paul có hai đầu cánh được bo tròn như mũi tàu biển
Ký họa của Lê Duy Lực
Sau nhiều lần đổi tên, BV Saint-Paul nay là BV Mắt TP.HCM. Trên mặt tiền phía đường Điện Biên Phủ vẫn còn dòng chữ "CLINIQUE SAINT-PAUL". Bên trong, giữa hai dãy bàn họp, một chuỗi thánh giá đỏ vẫn chạy dọc lối đi trên nền gạch khảm vàng. Căn phòng này từng là nhà nguyện. Năm 1938, báo chí gọi đây là một "viên ngọc" của nghệ thuật tôn giáo hiện đại.
(*): Còn gọi là Art Moderne, nổi lên khoảng thập niên 1930, phát triển từ phong cách Art Deco, đặc trưng bởi đường ngang và các góc bo tròn, gợi hình ảnh tàu biển. Ở Sài Gòn, thủ pháp này còn thấy ở nhà tỉ phú Nguyễn Văn Hảo, Ngân hàng Đông Dương…
Bình luận (0)