Biển lặng cuối mùa: Ngư dân Tam Xuân trúng đậm cá cơm

Từ 5 giờ sáng, bến cá ven biển Tam Xuân đã rộn tiếng máy tàu thuyền, tiếng người gọi nhau và những chiếc thúng tròn cập bờ. Từng xô lớn cá cơm than óng ánh được đưa lên, nối dài một mùa biển bất ngờ nhiều lộc.

ẢNH: QUANG VIÊN

Biển cuối mùa bỗng "đãi" ngư dân

Cuối tháng 8 âm lịch vốn không phải thời điểm ngư dân vùng biển ngang Tam Xuân, TP.Đà Nẵng kỳ vọng nhiều. Đây thường là lúc thời tiết chuyển mùa, sóng gió thất thường, những chuyến biển khó khăn hơn, sản lượng cũng thường giảm. Thế nhưng năm nay, biển lại có cách khác để níu chân những người quanh năm sống nhờ biển.

Trời còn nhập nhoạng, tôi có mặt ở khu vực tàu thuyền cập bờ. Biển rất êm. Từng chiếc tàu từ ngoài khơi chậm rãi tiến vào. Tàu vừa neo, những chiếc thúng tròn lập tức được thả xuống sát mạn. Cá cơm từ khoang được xúc đầy vào xô đưa sang thúng để đem vào bờ, nơi thương lái (người địa phương quen gọi là "rổi") đã chờ sẵn.

ẢNH: QUANG VIÊN

Những xô cá cơm than vừa lên bờ lấp lánh ánh bạc. Người cân cá, người kéo thúng, người ghi số lượng, người trả tiền. Bến cá sáng sớm bỗng náo nhiệt bởi những chiếc tàu liên tiếp cập bờ.

Ông Nguyễn Văn Hưng (55 tuổi, ở thôn Long Thạnh, xã Tam Xuân) vừa tất bật chuyển cá vừa kể về những chuyến biển có thu nhập cao. "Mấy ngày nay chiều đi mành (một ngư cụ đánh bắt - PV), sáng vô là mỗi ghe trung bình kiếm 20 triệu đến 50 triệu đồng. Chủ yếu là trúng cá cơm", ông Hưng nói.

Theo ông Hưng, những năm trước, cuối tháng 8 âm lịch biển thường động, nhiều tàu phải nghỉ. Năm nay biển lặng, cá cơm lại xuất hiện dày nên ngư dân trúng đậm. Có ghe đi 10 ngày được 600 triệu đồng. Một ngư dân khác cho biết chuyến biển vừa rồi thu hơn 20 triệu đồng, ngoài cá cơm còn có cá nục, mực.

ẢNH: QUANG VIÊN

Những câu chuyện về chuyến biển cứ nối tiếp nhau. Người vừa cập bờ hỏi người khác đánh được bao nhiêu; người chuẩn bị ra khơi tranh thủ hỏi luồng cá đang nằm ở đâu. Biển cuối mùa, thay vì trở thành thời gian nghỉ ngơi, lại đang giữ chân những chiếc tàu, chiếc thuyền Tam Xuân bằng những đàn cá cơm dày đặc.

Dùng "mắt thần" tìm luồng cá nên trúng đậm

Trong số những tàu được nhắc đến nhiều ở bến cá những ngày này là tàu của anh Phương (47 tuổi). Theo những ngư dân cùng nghề, từ đầu tháng 8 âm lịch đến nay, tổng thu nhập của tàu anh Phương đã lên đến cả tỉ đồng.

Anh Nguyễn Văn Chiểu (một ngư dân địa phương) cho rằng lợi thế của tàu anh Phương nằm ở máy quét tìm luồng cá. "Anh Phương có trang bị máy quét tìm luồng cá nên mỗi đêm đánh từ 7 - 10 vát lưới. Còn hầu hết các ghe khác thì chong điện để dụ cá tới mới đánh bắt, nên thường chỉ đánh khoảng 3 vát mỗi đêm", anh Chiểu cho biết.

ẢNH: QUANG VIÊN

"Vát lưới" là cách ngư dân gọi mỗi lần thả và kéo lưới. Chiếc máy quét giúp ngư dân chủ động hơn trong việc xác định khu vực có cá, thay vì chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, phán đoán và chong điện chờ cá đến.

Tuy vậy, trên biển, máy móc chỉ là một phần. Luồng cá có thể xuất hiện dày đặc trong một đêm rồi di chuyển sang nơi khác. Vì vậy, chuyện "trúng" hay "thua" vẫn không ai có thể chắc chắn trước khi tàu thuyền quay về.

Anh Trần Văn Lực (50 tuổi) cho biết gần một tuần qua, ngày nào thuyền cũng đánh được từ 1 - 1,5 tấn cá cơm. Cá nhiều nhưng giá lại giảm. "Mặc dù được mùa nhưng giá cá cũng rớt. Một xô 40 kg chỉ có giá từ 750.000 - 800.000 đồng", anh Lực nói.

ẢNH: QUANG VIÊN

Tính ra, mỗi ký cá cơm hiện khoảng 18.000 đồng - 20.000 đồng. Tuy giá giảm, sản lượng lớn vẫn giúp thuyền anh Lực thu về vài chục triệu đồng mỗi ngày. Anh Trực (người cùng đi trên chuyến biển với anh Lực) cho hay tàu mình chưa phải chiếc trúng lớn nhất.

"Bữa trúng nhất được 60 triệu, còn lại vài chục triệu. Nhưng có nhiều thuyền khác trúng cá cơm nhiều hơn. Mấy ghe khác có bữa trúng 70 triệu đến 100 triệu", anh Trực nói.

Những con số được kể ngay bên những thúng cá khiến bến biển thêm sôi động. Nhưng phía sau niềm vui được mùa vẫn là bài toán quen thuộc: sản lượng tăng thì giá bán giảm, ngư dân phải đánh bắt nhiều mới bù được phần giá giảm. Để có vài chục triệu đồng sau một chuyến biển là cả đêm lênh đênh, những lần kéo lưới nặng trĩu và những giờ chờ đợi giữa biển.

ẢNH: QUANG VIÊN

Không chỉ chủ ghe, những người làm thuê theo chuyến biển - được ngư dân gọi là "đi bạn" - cũng đang có những ngày thu nhập khá.

Anh Võ Thanh Quân (quê xã Quảng Phú, TP.Đà Nẵng) đến Tam Xuân làm nghề “đi bạn”. Theo anh, tiền bán cá sau mỗi chuyến được chia theo tỷ lệ: chủ thuyền hưởng 50%, phần còn lại chia cho những người góp công. “Mỗi ngày tui kiếm được trên dưới 1 triệu đồng, tùy sản lượng cá”, anh Quân nói.

Để có khoản thu nhập này, những người đi bạn theo tàu từ chiều hôm trước, thức xuyên đêm kéo lưới, phân loại cá và đưa vào khoang. Sáng sớm, họ lại tất bật chuyển cá lên bờ.

Tại bến, những thúng cá cuối cùng vừa được đưa vào cũng là lúc mặt trời lên cao, ánh nắng phủ bạc những mẻ cá cơm. Sau một đêm gần như không ngủ, ngư dân chưa kịp nghỉ đã bắt tay chuẩn bị cho chuyến biển tiếp theo: người kiểm tra ngư cụ, người mua đá, bổ sung nhiên liệu. Một vòng quay mới lại bắt đầu.

ẢNH: QUANG VIÊN

Ngư dân không biết mùa cá cơm còn kéo dài bao lâu, cũng không biết những chuyến biển tới có tiếp tục "trúng" như những ngày qua hay không. Nhưng khi biển còn lặng, cá còn nhiều, những chiếc tàu thuyền vẫn sẽ tiếp tục ra khơi. Bởi với người làm nghề biển, cơ hội kiếm sống đôi khi chỉ nằm trong một đêm: một đêm biển êm, một luồng cá lớn và một mẻ lưới được kéo lên nặng trĩu.