Biểu tình lan từ Pháp sang các nước lân cận

Biểu tình khắp nơi

Sự bất mãn về chi phí sinh hoạt và giá nhà ở leo thang, chất lượng dịch vụ công và môi trường học tập xuống cấp đã khiến hàng trăm ngàn người xuống đường biểu tình tại nhiều nước châu Âu trong những ngày gần đây. Nước Pháp là nơi làn sóng biểu tình diễn ra rầm rộ nhất. Hầu hết các cuộc xuống đường là ôn hòa nhưng một số thành phần đã có hành vi cướp bóc, đốt phá và tấn công cảnh sát, buộc chính phủ phải ban hành các biện pháp an ninh nghiêm ngặt hơn.

ẢNH: REUTERS

Những cuộc biểu tình cũng đã xảy ra tại nhiều nước châu Âu như Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Albania, theo AP. Tại Tây Ban Nha, "mồi lửa" châm ngòi cho đợt biểu tình xảy ra vào tháng 9 khi một cụ bà 87 tuổi bị cưỡng chế ra khỏi căn nhà mà bà đã gắn bó cả đời sau khi một quỹ đầu tư tăng giá thuê thêm 230%. Bà qua đời tại bệnh viện 2 tuần sau đó, sự kiện trở thành "giọt nước tràn ly" châm ngòi cho làn sóng biểu tình về khủng hoảng nhà ở, với hàng ngàn người cắm trại biểu tình tại quảng trường trung tâm ở thủ đô Madrid. Vụ việc sau đó lan rộng thành các cuộc tuần hành phản đối chi phí sinh hoạt đắt đỏ, cộng hưởng với sự bất mãn tại các nước khác.

Tại Bồ Đào Nha, người biểu tình cũng đổ ra đường vào ngày 17.10 để phản đối tình trạng giá nhà ở và chi phí sinh hoạt leo thang. Bất chấp nỗ lực giải tán của cảnh sát, cuộc biểu tình vẫn duy trì trong các ngày sau đó ở hai thành phố lớn là Lisbon và Porto. Tại Ý, các cuộc tuần hành ôn hòa ở Turin và Bologna đã kết thúc với cảnh bạo lực, trong khi ở kinh đô thời trang Milan, một số người bịt mặt đụng độ với cảnh sát, cướp bóc và đốt phá. Ở miền nam, giới tài xế xe tải, nông dân và ngư dân đã chặn nhiều tuyến đường lớn trong vài ngày nhằm phản đối giá nhiên liệu tăng cao. Tại Albania, đợt biểu tình đã kéo dài hơn một tuần nhằm phản đối tình trạng môi trường học tập xuống cấp, giá học phí cao và chính phủ của Thủ tướng Edi Rama.

ẢNH: AP

Nhiều yếu tố cộng hưởng

Theo giới quan sát, làn sóng biểu tình tại Pháp cũng như các nước là hệ quả của nhiều yếu tố kết hợp như bất mãn về cơ sở hạ tầng trường học, giá nhà ở, lương bổng. Tuy nhiên, điểm chung của hầu hết các cuộc biểu tình là do lạm phát, giá nhiên liệu tăng cao và áp lực chi phí sinh hoạt. Chiến sự tại Iran và Ukraine đã đẩy giá dầu diesel lên cao trên khắp châu Âu.

ẢNH: AP

Trong khi đó, các đảng đối lập tìm cách tận dụng và thổi bùng sự bất mãn công khai của người dân đối với chính quyền đương nhiệm, trong bối cảnh các cuộc bầu cử then chốt sắp diễn ra tại các nền kinh tế lớn như Pháp, Ý và Tây Ban Nha. Tại Đức, đảng cực hữu AfD đã đạt những thắng lợi trong các cuộc bầu cử địa phương và diễn biến này được dự báo có thể xảy ra ở các nước khác, theo AP.

Đợt biểu tình đặt ra một thách thức chung cho các chính phủ là làm thế nào để cải thiện điều kiện sống và duy trì dịch vụ công cộng trong khi vẫn hỗ trợ các hộ gia đình và kiểm soát tình hình tài chính công đang eo hẹp. Kinh tế trưởng phụ trách châu Âu Andrew Kenningham của Hãng nghiên cứu Capital Economics (có văn phòng tại Anh, Canada và Singapore) nói với CNBC rằng "vấn đề nền tảng là các chính trị gia không thể mang lại hy vọng về một cuộc sống tốt hơn cho nhiều người châu Âu vì kinh tế tăng trưởng chậm trong khi các chính phủ đã tích lũy những khoản nợ khổng lồ, khiến họ không còn nhiều dư địa để ủng hộ chi tiêu công cao hơn hoặc giảm thuế".