Bộ Chính trị định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI

Theo kết luận, tại phiên họp ngày 28.8, sau khi xem xét Tờ trình số 46-TTr/ĐUQH ngày 12.8 của Đảng ủy Quốc hội về Đề án "Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI", Bộ Chính trị cơ bản thống nhất chủ trương thông qua các nội dung của đề án và nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm.

ẢNH: GIA HÂN

Tập trung vào những vấn đề lớn, có tác động sâu rộng

Mục tiêu của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI là góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị, kiểm soát quyền lực; tháo gỡ các "điểm nghẽn", "nút thắt" về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; đồng thời phòng ngừa, cảnh báo sớm rủi ro và thúc đẩy hành động.

Hoạt động giám sát cũng phải góp phần bảo đảm đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước được thực hiện đồng bộ, thống nhất, minh bạch, hiệu quả. Bộ Chính trị yêu cầu nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.

Theo đó, hoạt động giám sát nhiệm kỳ khóa XVI tập trung vào các định hướng lớn:

Thứ nhất, giám sát việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, yêu cầu phát triển đất nước và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn; nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Thứ hai, giám sát tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, việc phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền T.Ư và địa phương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thứ ba, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật nhằm tăng cường hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, thúc đẩy mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Các định hướng còn lại tập trung vào việc thực hiện chính sách, pháp luật trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển văn hóa, con người và giáo dục; bảo đảm phát triển xã hội bền vững, quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức; quản lý, khai thác tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu; bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Giám sát việc triển khai các chủ trương lớn

Trong những năm đầu nhiệm kỳ khóa XVI, kết luận nêu rõ, Quốc hội sẽ rà soát kết quả hoạt động giám sát của nhiệm kỳ khóa XV, xác định những nội dung cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc hoặc giám sát lại.

Trọng tâm là giám sát việc thể chế hóa và triển khai các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước có tính chiến lược, liên ngành, tác động trực tiếp đến sự phát triển đất nước và đời sống nhân dân.

Một số nội dung được nhấn mạnh gồm tổ chức và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực nhà nước; quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài và năng lực thực thi ở cấp xã.

Quốc hội cũng tập trung giám sát việc quản lý, sử dụng tài sản công sau sắp xếp; triển khai các chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển kinh tế và thực hiện các công trình, dự án quan trọng quốc gia.

Trong những năm tiếp theo, căn cứ định hướng giám sát và yêu cầu thực tiễn, Quốc hội tập trung vào những vấn đề lớn, có tác động sâu rộng; những vấn đề mới phát sinh; các lĩnh vực còn hạn chế, vướng mắc, bất cập trong tổ chức thi hành chính sách, pháp luật.

Đến cuối nhiệm kỳ, trọng tâm là đánh giá việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là những nội dung chuyển biến chậm, chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ.

Chuyển trọng tâm từ giám sát nhằm phát hiện vi phạm sang cảnh báo, phòng ngừa

Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát của Quốc hội khóa XVI, coi trọng giám sát chủ động, thường xuyên, bám sát thực tiễn và dựa trên dữ liệu; kết hợp hài hòa các hình thức giám sát, tập trung vào những vấn đề trọng tâm, trọng điểm.

Một yêu cầu đáng chú ý là chuyển trọng tâm từ giám sát nhằm phát hiện, xử lý vi phạm sang cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa; nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả thi hành pháp luật.

Hoạt động giám sát phải gắn chặt với xây dựng pháp luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, kiểm soát quyền lực nhà nước và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Chương trình, kế hoạch giám sát hằng năm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội phải bám sát định hướng chung và tình hình thực tiễn, tập trung vào những lĩnh vực then chốt, các "điểm nghẽn của điểm nghẽn", vấn đề bức xúc, nổi lên mà cử tri và nhân dân quan tâm.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu, gắn kết hoạt động giám sát của Quốc hội với công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể T.Ư, qua đó nâng cao hiệu quả giám sát trong toàn hệ thống chính trị.