Bộ trưởng Công an lý giải bỏ tử hình mua bán ma túy, hiếp dâm trẻ em

Sáng 27.10, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận tại hội trường về dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Đa số ý kiến ủng hộ việc bỏ hình phạt tử hình đối với các tội bạo loạn, chống loài người, tội phạm chiến tranh và khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (dự kiến nhập chung vào tội khủng bố). Riêng 2 tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi và mua bán trái phép chất ma túy, nhiều ý kiến đề nghị cân nhắc.

ẢNH: QUOCHOI.VN

Bỏ tử hình, lo ngại Việt Nam thành điểm trung chuyển ma túy

Đại biểu Nguyễn Thanh Sang, Phó trưởng ban Nội chính Thành ủy TP.HCM, cho hay, tình hình mua bán ma túy tại Việt Nam đang diễn biến hết sức phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến từng gia đình và toàn cộng đồng.

Ông Sang dẫn chứng nhiều vụ mua bán hàng trăm kg, thậm chí hàng ngàn kg ma túy đã bị bắt giữ. Do đó, nếu không giữ hình phạt tử hình để bảo đảm sức răn đe nghiêm khắc thì Việt Nam có nguy cơ trở thành địa bàn trung chuyển ma túy.

Đại biểu TP.HCM đề nghị không bỏ hình phạt tử hình đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, song cũng cần hạn chế áp dụng hình phạt này bằng cách nâng định lượng đối với các khung hình phạt, chỉ áp dụng tử hình với các đối tượng chủ mưu, cầm đầu và mua bán số lượng đặc biệt lớn.

Đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, ông Sang đề nghị bổ sung các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, bao gồm hành vi hiếp dâm mà gây thương tích, tổn hại cho sức cho nạn nhân, hoặc làm nạn nhân tử vong; hiếp dâm đối với nhiều người.

Khi đối tượng thực hiện phạm tội mà đồng thời vi phạm 2 - 3 tình tiết tăng nặng, nhất là làm nạn nhân tử vong, thì phải áp dụng hình phạt cao nhất là tử hình.

Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho rằng nên giữ hình phạt tử hình đối với các đối tượng mua bán trái phép chất ma túy số lượng lớn, chủ mưu, cầm đầu. Chỉ nên xem xét khoan hồng với đối tượng mua bán số lượng nhỏ hoặc "làm tay chân".

Theo ông Hòa, tội sản xuất trái phép chất ma túy hiện vẫn giữ hình phạt tử hình, nên việc bỏ án tử hình đối với tội mua bán là chưa tương xứng. Khi nào tình hình ma túy ở Việt Nam giảm hẳn thì mới nên nghiên cứu bỏ hình phạt tử hình cho cả hai tội này.

"Trường hợp còn nhiều ý kiến khác nhau, tôi đề xuất Quốc hội cho lấy phiếu biểu quyết", ông Hòa đề xuất.

ẢNH: GIA HÂN

Tội phạm ma túy biết chắc chắn tử hình sẽ chống đối đến cùng

Giải trình ý kiến các đại biểu, đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, cho biết chủ trương thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình được thực hiện có lộ trình, qua nhiều lần sửa đổi bộ luật Hình sự.

Đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, dù đây là tội phạm đặc biệt nguy hiểm, song thực tiễn đấu tranh cho thấy, nhiều đối tượng phạm tội do nhận thức chưa đầy đủ, bị dụ dỗ, lôi kéo, thậm chí bị lừa gạt, ép buộc. Những người này vẫn có thể giáo dục, cảm hóa, lập công chuộc tội. Nếu áp dụng tử hình là chưa thực sự phù hợp.

Chưa kể, nhiều đối tượng do biết hậu quả tất yếu là án tử hình nên chống đối quyết liệt, sẵn sàng sử dụng vũ khí để tấn công lực lượng chức năng.

Nếu có cơ chế thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, đối tượng sẽ không chống đối đến cùng mà tìm kiếm cơ hội sống, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đấu tranh triệt phá tận gốc rễ, xử lý cả đường dây.

Đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, đây cũng là loại tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến thể chất, tinh thần, danh dự, nhân phẩm của người dưới 16 tuổi, cần phải xử lý nghiêm khắc.

Tuy nhiên, xét trên tính tương quan về hình phạt của các tội khác còn duy trì hình phạt tử hình, đặc biệt là tội giết người thì việc bỏ hình phạt tử hình ở tội danh này là phù hợp.

Trong thực tế, nếu hành vi hiếp dâm người dưới 16 tuổi là nguyên nhân trực tiếp làm nạn nhân tử vong thì sẽ bị xử lý về tội giết người nếu đủ yếu tố cấu thành. Còn trong các trường hợp phạm tội cụ thể khác, việc áp dụng hình phạt tù chung thân vẫn bảo đảm tính nghiêm khắc và răn đe.