Bổ nhiệm GS, PGS không chỉ là "ghi công"
Tại hội nghị triển khai góp ý cho dự thảo thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư (GS, PGS) chiều 7.11, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn khẳng định, điểm thay đổi căn bản nhất về mặt triết lý chính sách của công tác này là chuyển từ tư duy xét công nhận học hàm đơn thuần sang bổ nhiệm theo vị trí việc làm.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn
ẢNH: QUÝ HIÊN
Ở đại học, đội ngũ GS, PGS chính là lực lượng nòng cốt, lực lượng quan trọng nhất. Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong công tác xét và bổ nhiệm các chức danh GS, PGS theo hướng hội nhập quốc tế, giao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đại học.
Do đó, bổ nhiệm GS, PGS tuy cũng để ghi nhận nhưng cũng để đánh giá năng lực nhà khoa học theo một vị trí việc làm cụ thể trong cơ sở đào tạo đại học.
"Cần phải đưa ra những quy định để thúc đẩy việc tăng cường chất lượng giảng dạy, tăng cường chất lượng nghiên cứu và những hoạt động khác đóng góp cho cộng đồng. Giờ không làm theo quan niệm là cứ đạt đến một tiêu chuẩn nào đó thì được công nhận, được bổ nhiệm", Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói.
Lý giải về việc dự thảo khống chế hạn mức (quota) vị trí GS, PGS theo tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ của từng trường, ông Hoàng Minh Sơn nói: "Đã là vị trí việc làm thì phải có cơ cấu. Luật định nghĩa GS, PGS là những vị trí đứng đầu hoặc kế cận hàng đầu trong một lĩnh vực chuyên môn. Cho nên phải hạn mức.
Đã đứng đầu thì không thể ai cũng đứng đầu. Việc lấy trên tổng số giảng viên cơ hữu có trình độ tiến sĩ sẽ dẫn đến cái hay là trường nào có năng lực tốt hơn thì về nguyên tắc phải có nhiều GS, PGS hơn".
Bổ nhiệm quanh năm, kích hoạt sự dịch chuyển chất xám
Cũng theo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT, với dự thảo quy định về xét GS, PGS, cơ chế xét duyệt tập trung hàng năm không còn. Việc xét công nhận tập trung mỗi năm một đợt trước đây giống hệt như tổ chức một kỳ thi chung trên toàn quốc, khiến mọi áp lực và đơn thư khiếu nại đều dồn lên Hội đồng Giáo sư nhà nước và bộ trưởng.
Các trường có thể bổ nhiệm quanh năm, cần là làm chứ không phải chờ. Đồng thời, một ứng viên có thể nộp hồ sơ vào nhiều trường khác nhau, nếu cùng "trúng tuyển" thì có thể chọn làm việc ở nơi tốt nhất.
Việc xét bổ nhiệm sẽ vận hành theo cơ chế cạnh tranh tương tự như tuyển sinh đại học.
"Cùng một thời gian ứng viên có thể trúng 2 nơi, nhưng các thầy cô chỉ có thể làm việc một nơi, rút hồ sơ ở nơi còn lại. Khi đó nhà trường sẽ bổ nhiệm các ứng viên tiếp theo. Tính cạnh tranh sẽ giống như tuyển sinh đại học hiện nay, tất nhiên không đến mức sôi động như thế, nhưng nó tạo sự cạnh tranh rất tốt. Trường tốt sẽ thu hút ứng viên chất lượng cao", ông Sơn nói.
Cũng theo người đứng đầu ngành GD-ĐT, cơ chế cạnh tranh này sẽ buộc các trường đại học phải thực sự đầu tư cho môi trường học thuật nếu không muốn chảy máu chất xám.
"Trường nào hiện đang có nhiều GS, PGS nhưng trong thời gian tới không có những chính sách xây dựng môi trường học thuật tốt, tạo cơ hội phát triển cho các nhà khoa học là các thầy cô sẽ đi trường khác.
Cạnh tranh sẽ làm cho hệ thống tốt. Do đó câu chuyện bổ nhiệm này không chỉ vì quyền lợi của các thầy cô mà còn mang lại lợi ích cho hệ thống", ông Sơn nhìn nhận.
Bên cạnh sự dịch chuyển nhân lực trong nước, quy trình mới còn mở rộng cánh cửa thu hút các nhà khoa học từ các viện nghiên cứu và từ nước ngoài.
Theo ông Sơn, quy trình sẽ rất thoáng, rất linh hoạt. Vừa không phải chờ hàng năm, vừa cho phép hội đồng đánh giá từ xa.
"Thầy cô ở nước ngoài cũng có thể nộp hồ sơ vào bất kỳ lúc nào để ứng tuyển. Không chỉ vị trí cơ hữu mà còn có các vị trí đồng cơ hữu, vị trí thỉnh giảng", ông Sơn khẳng định.
Bình luận (0)