Bộ Y tế: Gắn định vị xe cứu thương để cấp cứu đột quỵ nhanh hơn

Ngày 20.8, Trung tâm cấp cứu 115 (TP.HCM) tổ chức hội thảo phát triển mạng lưới cấp cứu đột quỵ ngoại viện.

Tích hợp 3 đầu số khẩn cấp 113, 114, 115

TS-BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, ngày 10.8.2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1515/QĐ-TTg, phê duyệt đề án “Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030”.

ẢNH: HOÀI NHIÊN

Theo ông Đức, đột quỵ là những tình trạng tối khẩn, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng trong tổ chức cấp cứu và vận chuyển người bệnh. Nếu chậm trễ, hậu quả có thể rất nặng nề, thậm chí ảnh hưởng tính mạng.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030 có 5 điểm đột phá quan trọng.

Thứ nhất, thống nhất đầu mối tiếp nhận thông tin khẩn cấp trên toàn quốc, đồng thời định danh số điện thoại, địa chỉ và vị trí người gọi để nâng cao hiệu quả tiếp nhận, xử lý cuộc gọi.

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1166/QĐ-TTg ngày 29.6.2026, phê duyệt đề án “Tích hợp các số dịch vụ khẩn cấp 113, 114, 115 và tổ chức hệ thống thông tin liên lạc trong trường hợp khẩn cấp thành Trung tâm tiếp nhận, xử lý thông tin khẩn cấp”.

Theo ông Đức, các cuộc gọi liên quan an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và cấp cứu y tế sẽ được tích hợp vào đầu số 113. Dự kiến có 34 tổng đài tại 34 tỉnh, thành phố; cuộc gọi được định danh và xác định vị trí để phục vụ sàng lọc, điều phối lực lượng phù hợp.

Ông Đức cho rằng, việc định danh người gọi và xác định chính xác vị trí cuộc gọi rất quan trọng, bởi số cuộc gọi không phù hợp đến hệ thống cấp cứu tại TP.HCM hiện còn lớn, gây lãng phí nguồn lực.

Gắn định vị xe cứu thương, không phân biệt công - tư

Thứ hai, hoàn thiện mô hình tổ chức mạng lưới cấp cứu ngoại viện với một đầu mối điều phối thống nhất, huy động các cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện tham gia, không phân biệt công lập hay tư nhân.

ẢNH: L.N.H

Ông Đức cho biết, các xe cứu thương tham gia mạng lưới sẽ được lắp định vị, giúp tổng đài xác định xe đang ở đâu, đang làm nhiệm vụ hay ứng trực để điều phối phù hợp. Trên bản đồ của mạng lưới cấp cứu ngoại viện sẽ hiển thị vị trí và tình trạng hoạt động của các xe cứu thương.

Các đơn vị tham gia phải đáp ứng điều kiện về phương tiện và nhân lực cấp cứu. Bộ Y tế đang chuẩn bị ban hành thông tư liên quan đến tiếp nhận cuộc gọi. Theo ông Đức, tổng đài sẽ xác định vị trí, trạng thái hoạt động của xe cứu thương để điều phối phù hợp.

Các cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện sẽ cung cấp dữ liệu để hình thành bản đồ số và tham gia điều phối phù hợp về thời gian, chuyên môn.

Theo ông Đức, xây dựng mạng lưới thống nhất sẽ giúp tận dụng xe cứu thương của các cơ sở khám, chữa bệnh, thay vì chỉ dựa vào hệ thống 115, tránh lãng phí nguồn lực.

Kết nối hệ thống, rút ngắn thời gian cấp cứu

Thứ ba, xây dựng nền tảng chung phục vụ điều phối cấp cứu ngoại viện, kết nối 3 thành phần gồm trung tâm điều phối, lực lượng trên xe cứu thương và cơ sở khám, chữa bệnh tiếp nhận người bệnh.

Thông qua bản đồ số, trung tâm điều phối có thể theo dõi vị trí, tình trạng ứng trực và quá trình điều động xe cứu thương để lựa chọn phương tiện phù hợp. Lực lượng cấp cứu tại hiện trường hoặc trên xe cũng có thể kết nối từ xa với chuyên gia, đồng thời liên lạc với bệnh viện dự kiến tiếp nhận người bệnh.

Đối với đột quỵ, ông Đức đề nghị xây dựng mạng lưới kết nối, điều phối nhanh giữa hệ thống cấp cứu ngoại viện và các trung tâm điều trị. Hệ thống cần nắm được khả năng tiếp nhận của từng cơ sở, tránh tình trạng đưa người bệnh đến nơi không còn khả năng tiếp nhận rồi phải tiếp tục chuyển viện.

Trong quá trình vận chuyển, nhân viên y tế trên xe cứu thương có thể kết nối với bệnh viện, giúp cơ sở tiếp nhận chuẩn bị trước cho việc cấp cứu, điều trị, tận dụng "thời gian vàng" của người bệnh.

Thứ tư, chuẩn hóa và từng bước chuyên nghiệp hóa nhân lực cấp cứu ngoại viện. Theo ông Đức, Việt Nam hiện chưa có mã ngành đào tạo riêng cho lĩnh vực này. Thời gian tới sẽ có mã ngành đào tạo cấp cứu ngoại viện, tổ chức đào tạo, xây dựng chuẩn năng lực, tiến tới thi và cấp chứng chỉ hành nghề.

Thứ năm, hoàn thiện thể chế và tăng cường phối hợp liên ngành, đặc biệt giữa y tế, công an, quân đội và các lực lượng liên quan.

Theo ông Đức, phối hợp giữa y tế và công an đặc biệt quan trọng trong cấp cứu đột quỵ, nhồi máu cơ tim, bởi thời gian vận chuyển ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội sống và khả năng phục hồi của người bệnh.

Trong bối cảnh nhiều đô thị phát triển giao thông thông minh, ông kỳ vọng hệ thống giao thông thông minh có thể hỗ trợ ưu tiên xe cứu thương vận chuyển bệnh nhân đột quỵ.