Cảnh giác trò lừa đảo cắt đá săn ngọc

Livestream cắt đá tìm ngọc, bỏ tiền triệu săn tiền tỉ

Trên Facebook Phỉ thúy…, một cuộc phát trực tiếp về việc săn ngọc diễn ra thu hút gần 200 mắt xem. Trước khi bước vào "cắt đá tìm ngọc", người phát livestream đưa ra chính sách tưởng chừng như chẳng mất tiền. Theo đó, khi tham gia 5 vòng cắt đá bằng cách bảo lưu vốn khi tiếp tục tham gia các vòng. Số tiền đã bỏ ra ở các vòng trước được ghi nhận và cộng dồn. Nếu người chơi dừng lại giữa chừng, họ có thể mất quyền hưởng chính sách bảo lưu và hoàn vốn mà người tổ chức đưa ra. Cơ chế này tạo ra một điều kiện đáng chú ý: quyền được bảo vệ vốn không chỉ phụ thuộc vào kết quả viên đá có ra ngọc hay không, mà còn phụ thuộc vào việc người chơi có tiếp tục tham gia đầy đủ các vòng hay không. "Cắt đá không xanh thì hoàn vốn, xanh thì trả tiền", đó là lời cam kết mà người phụ nữ xuất hiện trong phiên livestream thông tin.

ẢNH: CMH

Ngay vòng 1, người phụ nữ trong phiên livestream cho biết người tham gia đặt 800.000 đồng/người, nếu cắt được viên đá thì "ông chủ" sẽ mua lại với giá 720 triệu đồng. Trong vòng 1 có 11 người tham gia. Một người đàn ông mặc áo hoa được gọi là "ông chủ" xuất hiện trong phiên livestream mang ra 5 viên đá đen xì đặt trên bàn và từ từ đưa những viên đá này vào máy cắt để xem bên trong có ngọc hay không. Bên cạnh, giọng một phụ nữ liên tục hô to tạo không khí cho phiên cắt đá. Những từ ngữ tung hô như "siêu phẩm", "mở khung", "biểu hiện đẹp", "tỷ lệ ra ngọc cao" có thể tạo cảm giác rằng cơ hội thắng đang ở rất gần. Việc liên tục công bố tên những người đã chuyển tiền hoặc tham gia đấu giá cũng có thể tạo ra hiệu ứng đám đông, khiến người xem có cảm giác nhiều người khác đang cùng tham gia và cơ hội là có thật. Hiệu ứng "suýt thắng" và áp lực theo các vòng liên tục để được hoàn vốn được tung hô trong phiên.

Năm viên đá đầu tiên được cắt không có viên nào có ngọc dù trước đó người phụ nữ dùng bút thử thấy những ánh xanh trong viên đá. Kết thúc vòng 1, qua vòng 2, tiền đặt cược của người tham gia tăng lên 5,32 triệu đồng. Không khí cũng diễn ra tương tự, 5 viên đá đen xì được đưa vào máy cắt, rồi kết thúc cũng không có viên nào có ngọc.

Qua vòng 3, số tiền tăng lên 21,6 triệu đồng, vòng 4 tăng lên 68 triệu đồng và vòng 5 lên 320 triệu đồng. Đáng chú ý, trong vòng 4 xuất hiện một viên đá có ngọc nhưng theo đánh giá của "ông chủ" chất lượng không đạt kỳ vọng. Đây là điểm đánh vào tâm lý của người tham gia tiếp tục ở vòng 5. Không những vậy, ở vòng 5, người chơi chỉ cần cược 10% của số tiền 320 triệu đồng, tức chuyển 32 triệu đồng. Lúc này, nếu tìm ra ngọc xanh thì "ông chủ" sẽ mua vào với giá 68,1 tỉ đồng, còn nếu tìm ra ngọc tím thì giá thu mua lại viên đá sẽ lên 108 tỉ đồng. 9 người đăng ký tham gia vòng này.

Không khí cắt đá vòng 5 trở nên căng thẳng và rồi cũng có 1 viên có ngọc xanh. Người phụ nữ trong buổi cắt đá la lên vui mừng và lấy máy tính ra bấm chia mỗi người tham gia vòng này sẽ thu về 7,566 tỉ đồng. "Do phần tiền chuyển của vòng 5 là 10% tiền cọc nên để nhận 7,566 tỉ đồng thì người tham gia phải thực hiện hoàn tất số tiền vòng 5, tức chuyển thêm 288 triệu đồng. Sau khi hoàn tất việc chuyển số tiền này thì ông chủ sẽ chuyển lại số tiền đã mua viên đá có ngọc. Không cho phép người chơi lấy khoản tiền thưởng dự kiến để khấu trừ nghĩa vụ thanh toán. Tiền cược phải được hoàn tất trước khi khoản tiền thu mua được giải ngân", người phụ nữ trong buổi livestream giải thích. Chỉ vài phút sau, màn hình điện thoại hiện lên giao diện của ngân hàng thao tác chuyển khoản cho người chơi chiến thắng ở vòng 5.

Hàng chục ngàn người bị lừa hàng trăm tỉ

Trên đây chỉ là một trong những buổi livestream "cắt đá tìm ngọc" diễn ra nhan nhản trên nền tảng Facebook. Trước đó, vào tháng 5, Công an tỉnh Quảng Ninh hoàn tất kết luận điều tra vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản dưới hình thức livestream "đổ thạch", "cắt đá tìm ngọc" trên mạng xã hội Facebook; đồng thời chuyển hồ sơ sang Viện Kiểm soát nhân dân cùng cấp, đề nghị truy tố 36 bị can. Theo kết luận điều tra, từ khoảng tháng 8.2024, một nhóm đối tượng người Trung Quốc đã tuyển dụng nhiều công dân Việt Nam tại khu vực biên giới sang TP.Đông Hưng (Quảng Tây, Trung Quốc) để vận hành các đường dây lừa đảo trực tuyến. Kết quả điều tra xác định đường dây đã thực hiện hơn 110.000 giao dịch, sử dụng hơn 25 tài khoản ngân hàng đứng tên người Việt Nam và người Trung Quốc để nhận tiền lừa đảo. Tổng số tiền chiếm đoạt lên tới hơn 263 tỉ đồng của trên 32.000 bị hại trên phạm vi cả nước.

Thủ đoạn mà nhóm này thực hiện là thuê nhiều địa điểm, lập các phòng livestream hoạt động liên tục trên Facebook thông qua hàng loạt fanpage như "Đế vương lục bảo", "Đá ngọc thô", "Đế vương phỉ thúy", "May mắn đến", "Thiên mệnh châu báu"… Các fanpage thường xuyên đổi tên nhằm né tránh cơ quan chức năng. Các đối tượng phân công vai trò rất chặt chẽ. Một nhóm chuyên livestream giới thiệu "luật chơi", nhóm khác vào bình luận tạo tương tác giả, hướng dẫn người xem chuyển tiền rồi tổ chức "cắt đá tìm ngọc". Tang vật được sử dụng chỉ là đá hoa trắng, đá Quarzit nhuộm màu xanh hoặc phủ sơn đen giả làm đá quý hiếm.

Các bị hại tham gia với số tiền nhỏ thường được trả thưởng hoặc hoàn tiền để tạo niềm tin. Khi nạn nhân tiếp tục chuyển số tiền lớn hơn, các đối tượng thông báo "trúng đá quý giá trị cao" rồi yêu cầu nộp thêm tiền với nhiều lý do như phí thuế, phí xác minh, phí đổi tiền, phí nhận thưởng… để tiếp tục moi tiền của nạn nhân. Khi nạn nhân hết khả năng chuyển tiền hoặc phát hiện bị lừa, nhóm này lập tức chặn liên lạc, xóa tài khoản hoặc đổi fanpage khác để tiếp tục hoạt động.

Chuyên gia kinh tế Huỳnh Trung Minh nói, lúc mới xem livestream cắt đá tìm ngọc này cứ tưởng đâu chỉ có trong phim ngắn tổng tài. Về bản chất, chiêu trò livestream "cắt đá tìm ngọc" không phải là hoạt động mua bán hay trò chơi may rủi, mà là một kịch bản lừa đảo thao túng tâm lý khép kín nhằm chiếm đoạt tài sản. Nhiều người lầm tưởng việc livestream công khai, có người thật cắt đá thật nghĩa là giao dịch minh bạch. 

Theo phân tích của ông Huỳnh Trung Minh, nhìn vào dòng tiền và cách thức vận hành, mô hình này lộ rõ 4 cái bẫy nguy hiểm. Đó là vô hiệu hóa cảnh giác bằng lời hứa hoàn vốn, lời cam kết "không ra ngọc thì trả lại tiền" khiến người xem lầm tưởng giao dịch không có rủi ro. Tuy nhiên, việc chuyển tiền vào tài khoản cá nhân trôi nổi trên mạng, không hợp đồng, không pháp nhân bảo chứng đồng nghĩa với việc người chơi đã nắm chắc rủi ro mất trắng ngay từ giây phút bấm chuyển khoản. Bẫy tăng vốn và tâm lý đâm lao phải theo lao dẫn dụ người chơi bằng số tiền rất nhỏ ở vòng đầu, sau đó nâng dần lên hàng chục, hàng trăm triệu đồng ở các vòng sau. Việc đặt ra điều kiện "phải chơi hết các vòng mới được bảo lưu vốn" ép nạn nhân vào thế hoảng loạn. Lúc này, người chơi nạp thêm tiền không phải vì ham ngọc nữa, mà vì tiếc số tiền đã nộp ở vòng trước và cố gỡ gạc. 

Một bẫy khác khó nhận ra đó là đối tượng tạo niềm tin giả bằng chim mồi và giải thưởng ảo. Các tài khoản tranh nhau đặt cọc, bình luận khen ngợi hay hình ảnh sao kê nhận tiền tỷ đều là tài khoản ảo hoặc người của đường dây dàn dựng. Mức giá thu mua hàng chục tỉ đồng thực chất chỉ là con số tự vẽ ra để làm mờ lý trí của nạn nhân. Cái bẫy cuối cùng là cú "chốt hạ" ở vòng cuối. Khi viên đá "tình cờ" có ngọc, kịch bản sẽ ép người chơi nộp nốt phần tiền cọc còn lại (thường lên tới hàng trăm triệu đồng) mới cho nhận thưởng, tuyệt đối không cho cấn trừ trực tiếp. Đây là đòn vét túi cuối cùng. Nộp xong, chúng sẽ tiếp tục bịa ra các lý do như phí giải ngân, thuế thu nhập cá nhân, phí bảo hiểm... để bào mòn tài chính cho đến khi nạn nhân cạn kiệt tiền rồi chặn liên lạc. 

Chuyên gia Huỳnh Trung Minh lưu ý: "Nguyên tắc bất di bất dịch trong giao dịch tài chính bất kỳ bên nào hứa trả cho bạn một khoản tiền lớn nhưng lại yêu cầu bạn phải nộp thêm tiền trước mới được giải ngân thì 100% là lừa đảo. Người dân cần dừng ngay việc chuyển tiền, tuyệt đối không nuôi tâm lý "nộp thêm lần cuối để gỡ lại", đồng thời sao lưu toàn bộ lịch sử tin nhắn, hóa đơn chuyển khoản để trình báo cơ quan công an".